{"id":1057,"date":"2018-10-15T21:53:49","date_gmt":"2018-10-15T21:53:49","guid":{"rendered":"http:\/\/nazimmustafa.info\/?p=1057"},"modified":"2021-07-18T19:41:40","modified_gmt":"2021-07-18T19:41:40","slug":"tariximizin-sanli-v%c9%99-ibr%c9%99tamiz-s%c9%99hif%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/nazimmustafa.info\/?p=1057","title":{"rendered":"Tariximizin \u015fanl\u0131 v\u0259 ibr\u0259tamiz s\u0259hif\u0259si"},"content":{"rendered":"<p>XX \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk demokratik respublika &#8211; Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti quran v\u0259 parlamentarizmin \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan xalq\u0131m\u0131z\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixinin yeni s\u0259hif\u0259l\u0259ri yaz\u0131ld\u0131. 1917-ci ilin fevral\u0131nda Rusiyada ba\u015f ver\u0259n inqilab n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259rk\u0259zd\u0259nqa\u00e7ma meyill\u0259ri g\u00fccl\u0259ndi. Rusiya D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131na se\u00e7ilmi\u015f C\u0259nubi Qafqazdan olan deputatlar \u0259vv\u0259lc\u0259 X\u00fcsusi Komit\u0259, noyabr ay\u0131nda is\u0259 Zaqafqaziya Komissarl\u0131\u011f\u0131 yaratd\u0131lar. 1917-ci il noyabr\u0131n 26-29-da Rusiya M\u00fc\u0259ssisl\u0259r M\u0259clisin\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar 14 yer qazanm\u0131\u015fd\u0131lar. 1918-ci ilin yanvar\u0131nda M\u00fc\u0259ssisl\u0259r M\u0259clisi burax\u0131lm\u0131\u015f, fevral\u0131n 22-d\u0259 C\u0259nubi Qafqazdan se\u00e7ilmi\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r Zaqafqaziya Seyminin yarad\u0131lmas\u0131, hakimiyy\u0259tin onlara verilm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul etdil\u0259r v\u0259 m\u00fcst\u0259qil Zaqafqaziya Federativ Respublikas\u0131n\u0131n yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan etdil\u0259r. Zaqafqaziya Seymind\u0259 Az\u0259rbaycandak\u0131 4 siyas\u0131 partiyan\u0131n 44 n\u00fcmay\u0259nd\u0259si seymin m\u00fcs\u0259lman fraksiyas\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda t\u0259msil olundu.<\/p>\n<p>Zaqafqaziya Seymind\u0259 xarici v\u0259 daxili amill\u0259rin say\u0259sind\u0259 \u00fcmumi dil tapmaq \u00e7\u0259tinl\u0259\u015firdi. May\u0131n 26-da Zaqafqaziya Seymi \u00f6z\u00fcn\u00fcn ax\u0131r\u0131nc\u0131 iclas\u0131n\u0131 ke\u00e7irdi. Ert\u0259si g\u00fcn G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi b\u0259yan edildi. May\u0131n 27-d\u0259 seymin m\u00fcs\u0259lman fraksiyas\u0131 Az\u0259rbaycan Milli \u015euras\u0131n\u0131 elan etdi, onun r\u0259yas\u0259t hey\u0259ti se\u00e7ildi. M\u00fcsavat Partiyas\u0131n\u0131n t\u0259msil\u00e7il\u0259rinin t\u0259klifi il\u0259 M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 \u015furan\u0131n s\u0259dri oldu.<\/p>\n<p>May\u0131n 28-d\u0259 Az\u0259rbaycan Milli \u015euras\u0131n\u0131n 44 \u00fczv\u00fcnd\u0259n 26-s\u0131n\u0131n imzalad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda b\u0259yannam\u0259 (\u018fqdnam\u0259) il\u0259 t\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda parlamentli respublikan\u0131n yaranmas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 qoyuldu. Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini elan etm\u0259si haqq\u0131nda may\u0131n 30-da h\u00f6kum\u0259tin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 F\u0259t\u0259li xan Xoyskinin imzas\u0131 il\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259sas siyasi m\u0259rk\u0259zl\u0259rin\u0259 radio-teleqraf g\u00f6nd\u0259rildi. Sonralar \u018fsas Qanunun &#8211; Konstitusiyan\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;\u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259si\u201d Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutunad\u0259k bir n\u00f6v Konstitusiyan\u0131 \u0259v\u0259z etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>B\u0259yannam\u0259nin 6-c\u0131 madd\u0259sind\u0259 qeyd edilirdi ki, M\u0259clisi &#8211; M\u0259busan (y\u0259ni parlament) toplan\u0131ncaya q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycana xalq\u0131n se\u00e7diyi Milli \u015eura v\u0259 Milli \u015eura qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131yan m\u00fcv\u0259qq\u0259ti h\u00f6kum\u0259t r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259c\u0259k. \u0130yunun 16-da Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti Tiflisd\u0259n G\u0259nc\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7d\u00fckd\u0259n sonra Qafqaz \u0130slam Ordusunun komandan\u0131 Nuru Pa\u015fa il\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti aras\u0131nda g\u0259rginlik yaranm\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259ziyy\u0259td\u0259 Milli \u015eura f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259yin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb, daha \u0259lveri\u015fli vaxta q\u0259d\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc buraxma\u011fa m\u0259cbur olmu\u015f v\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini F\u0259t\u0259li xan Xoyski h\u00f6kum\u0259tin\u0259 h\u0259val\u0259 etmi\u015fdi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u00f6kum\u0259t h\u0259m qanunverici, h\u0259m d\u0259 icraedici orqan funksiyas\u0131n\u0131 ifa edirdi.<\/p>\n<p>H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Bak\u0131 erm\u0259ni-bol\u015fevik q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda idi. \u0130yunun 12-d\u0259 Bak\u0131 Sovetinin h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri G\u0259nc\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 h\u00fccuma ke\u00e7mi\u015fdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi v\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda \u00e7ox \u00e7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 ba\u015flayan m\u00fcv\u0259qq\u0259ti milli h\u00f6kum\u0259tin f\u0259aliyy\u0259tinin G\u0259nc\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn ilk g\u00fcnl\u0259ri milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir s\u0131ra q\u0259rarlar\u0131n &#8211; Az\u0259rbaycanda h\u0259rbi v\u0259ziyy\u0259t elan edilm\u0259si (19 iyun 1918-ci il), Az\u0259rbaycan Milli Ordusunun (Korpusunun) yarad\u0131lmas\u0131 (26 iyun 1918-ci il), t\u00fcrk dilinin (Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sinin) d\u00f6vl\u0259t dili elan olunmas\u0131 (27 iyun 1918-ci il), h\u0259rbi nazirliyin t\u0259sis edilm\u0259si (1 noyabr 1918-ci il) haqq\u0131nda q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bulu il\u0259 tarixi yadda\u015f\u0131m\u0131za daxil olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin h\u00f6kum\u0259ti v\u0259 parlamenti m\u00f6vcud olduqlar\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini daha \u00e7ox \u00f6lk\u0259nin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259min etm\u0259y\u0259, d\u00f6vl\u0259tin demokratik v\u0259 h\u00fcquqi \u0259saslar\u0131n\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259y\u0259, d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nmas\u0131na nail olma\u011fa, sosial-iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 probleml\u0259rinin h\u0259llin\u0259, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qoruma\u011fa, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 siyasi, iqtisadi v\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259ri yaratma\u011fa y\u00f6n\u0259ltmi\u015fdi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda, \u00fcmumi h\u0259rbi m\u00fck\u0259ll\u0259fiyy\u0259t haqq\u0131nda, m\u0259tbuat haqq\u0131nda, Milli Bank\u0131n t\u0259sisi haqq\u0131nda, Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda, g\u00f6mr\u00fck v\u0259 po\u00e7t-teleqraf xidm\u0259tinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda, m\u0259hk\u0259m\u0259 qanunvericiliyi haqq\u0131nda v\u0259 sair qanunlar q\u0259bul edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Z\u0259ngin d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 malik olan m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin atributlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 h\u00f6kum\u0259tin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olmu\u015fdur. M\u00fcv\u0259qq\u0259ti h\u00f6kum\u0259tin 21 iyun 1918-ci il tarixli q\u0259rar\u0131 il\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 a\u011f r\u0259ngli aypara v\u0259 s\u0259kkizgu\u015f\u0259li ulduz t\u0259sviri olan q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngli bayraq Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 kimi q\u0259bul edilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti Nazirl\u0259r \u015euras\u0131 1918-ci il noyabr\u0131n 9-da h\u00f6kum\u0259tin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 F\u0259t\u0259li xan Xoyskinin m\u0259ruz\u0259si \u0259sas\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n yeni \u00fc\u00e7r\u0259ngli &#8211; mavi, q\u0131rm\u0131z\u0131, ya\u015f\u0131l zolaqlardan ibar\u0259t v\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 a\u011f r\u0259ngli aypara v\u0259 s\u0259kkizgu\u015f\u0259li ulduz t\u0259sviri olan milli bayra\u011f\u0131n\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul etmi\u015fdir. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 dal\u011falanan d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131m\u0131z ilk d\u0259f\u0259 1918-ci il noyabr\u0131n 9-da Bak\u0131da, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti Nazirl\u0259r \u015euras\u0131n\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi binada (indiki Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin yerl\u0259\u015fdiyi, o zamank\u0131 neft milyon\u00e7usu, m\u0259\u015fhur m\u00fc\u011f\u0259nni Seyid Mirbabayevin m\u00fclk\u00fcnd\u0259) q\u0259bul edilmi\u015f v\u0259 qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7r\u0259ngli d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131m\u0131z 70 il sonra 1990-c\u0131 il noyabr\u0131n 17-d\u0259 q\u0259dim Az\u0259rbaycan diyar\u0131 Nax\u00e7\u0131vanda XX \u0259srin b\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u00e7isi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 kimi q\u0259bul edil\u0259r\u0259k y\u00fcks\u0259kl\u0259r\u0259 qald\u0131r\u0131ld\u0131. Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin v\u0259sat\u0259ti il\u0259 1991-ci il fevral\u0131n 5-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Soveti &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu\u201dnu q\u0259bul etdi. Bu qanunla \u00fc\u00e7r\u0259ngli milli bayra\u011f\u0131m\u0131z Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 kimi t\u0259sdiq edildi v\u0259 bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s istiqlal r\u0259mzimiz b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259 dal\u011falanma\u011fa ba\u015flad\u0131. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 17 noyabr 2009-cu il tarixli s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 h\u0259r il noyabr ay\u0131n\u0131n 9-u Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Bayra\u011f\u0131 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t gerbi ist\u0259r simvollar\u0131n\u0131n z\u0259nginliyi, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin, xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi-m\u0259d\u0259ni, milli-m\u0259n\u0259vi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rini h\u0259rt\u0259r\u0259fli, dol\u011fun \u0259ks etdirm\u0259si il\u0259 se\u00e7ilir. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t gerbinin layih\u0259si 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 haz\u0131rlansa da, h\u0259min ill\u0259rd\u0259 onun qanunvericilik s\u0259viyy\u0259sind\u0259 q\u0259bul edilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015fd\u0131. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti Nazirl\u0259r \u015euras\u0131 1920-ci il yanvar\u0131n 30-da &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n gerbi v\u0259 m\u00f6h\u00fcr\u00fcn\u00fcn, milli himninin v\u0259 h\u0259rbi ordenl\u0259rinin layih\u0259l\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d yenid\u0259n q\u0259rar q\u0259bul etmi\u015fdir. Q\u0259rar\u0131n birinci b\u0259ndind\u0259 h\u0259rbi ordenl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcsabiq\u0259 elan edilm\u0259si H\u0259rbi Nazirliy\u0259, ikinci b\u0259ndind\u0259 is\u0259 milli himnin, d\u00f6vl\u0259t gerbi v\u0259 m\u00f6h\u00fcr\u00fcn\u00fcn layih\u0259l\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcsabiq\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si Xalq Maarif Nazirliyin\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Birinci q\u0259rara \u0259sas\u0259n, 1919-cu il mart\u0131n 23-d\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan\u201d q\u0259zetind\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin d\u00f6vl\u0259t gerbi v\u0259 m\u00f6h\u00fcr\u00fc layih\u0259l\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcsabiq\u0259 elan edilmi\u015fdi. Lakin t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, 27 aprel 1920-ci il bol\u015fevik istilas\u0131 v\u0259 milli d\u00f6vl\u0259timizin s\u00fcqut etm\u0259si bu \u00fcmummilli v\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll etm\u0259y\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti h\u00f6kum\u0259tin\u0259 imkan verm\u0259di. XX \u0259srin sonunda Az\u0259rbaycan yenid\u0259n \u00f6z d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etm\u0259k \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 &#8211; 1991-ci il fevral\u0131n 5-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Sovetinin q\u0259rar\u0131 il\u0259 d\u00f6vl\u0259t gerbinin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcsabiq\u0259 elan olunmu\u015fdur. 1991-1992-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 m\u00fcsabiq\u0259y\u0259 d\u00f6vl\u0259t gerbinin onlarla layih\u0259si t\u0259qdim olunmu\u015f, m\u00fczakir\u0259l\u0259r zaman\u0131 1919-1920-ci ill\u0259rd\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f layih\u0259l\u0259rd\u0259n birinin q\u0259bul edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klifl\u0259r s\u0259sl\u0259nmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ali Soveti 1993-c\u00fc il yanvar\u0131n 19-da q\u0259bul etdiyi Konstitusiya Qanunu il\u0259 1919-1920-ci ill\u0259rd\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f d\u00f6vl\u0259t gerbi layih\u0259l\u0259rind\u0259n birini m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t gerbi kimi t\u0259sdiq etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00d6z\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin varisi elan ed\u0259n m\u00fcasir Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n parlamenti 1992-ci il may\u0131n 27-d\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t himni haqq\u0131nda\u201d Qanun q\u0259bul etmi\u015fdir. Qanuna \u0259sas\u0259n, 1919-cu ild\u0259 b\u00f6y\u00fck b\u0259st\u0259kar \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yov v\u0259 \u015fair \u018fhm\u0259d Cavad t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259rtib edilmi\u015f &#8220;Az\u0259rbaycan mar\u015f\u0131\u201d Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t himni kimi t\u0259sdiq edilmi\u015fdir. Bel\u0259likl\u0259, Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn d\u00f6vl\u0259t r\u0259mzl\u0259ri b\u0259rpa olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>1918-ci il sentyabr\u0131n 15-d\u0259 Qafqaz \u0130slam Ordusunun v\u0259 Az\u0259rbaycan Ordusunun k\u00f6m\u0259yi il\u0259 Bak\u0131 da\u015fnak-bol\u015fevik i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edildi. \u0130ki g\u00fcn sonra Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti G\u0259nc\u0259d\u0259n Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7d\u00fc. F.X.Xoyskinin m\u00fcraci\u0259tin\u0259 \u0259sas\u0259n, noyabr\u0131n 16-da Milli \u015eura yenid\u0259n f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131. Milli \u015euran\u0131n noyabr\u0131n 19-da M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin s\u0259drliyi il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n iclas\u0131nda q\u0259rara al\u0131nd\u0131 ki, Az\u0259rbaycan parlamentind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn qeyri-mill\u0259tl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri t\u0259msil olunmal\u0131d\u0131rlar. Parlamentin 120 n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olmas\u0131 q\u0259rara al\u0131nd\u0131. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Milli \u015euran\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcbahis\u0259siz hesab etdiyi \u0259razil\u0259rd\u0259 &#8211; Bak\u0131 v\u0259 G\u0259nc\u0259 quberniyalar\u0131nda, Zaqatala dair\u0259sind\u0259, \u0130r\u0259van v\u0259 Tiflis quberniyalar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycana biti\u015fik v\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n kompakt ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259 2 milyon 750 min \u0259hali ya\u015fay\u0131rd\u0131. Onlardan 1,9 milyon n\u0259f\u0259ri m\u00fcs\u0259lman, yar\u0131m milyonu erm\u0259ni, 230 min n\u0259f\u0259ri ruslar idil\u0259r. \u018fhalinin h\u0259r 24 min n\u0259f\u0259rin\u0259 bir n\u00fcmay\u0259nd\u0259 olmaqla, parlamentd\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 80, erm\u0259nil\u0259ri 21, ruslar\u0131 10, almanlar\u0131 bir, y\u0259hudil\u0259ri bir deputat t\u0259msil etm\u0259li idi. Kvotaya uy\u011fun g\u0259lm\u0259s\u0259 d\u0259, g\u00fcrc\u00fcl\u0259rin v\u0259 polyaklar\u0131n da h\u0259r\u0259sinin bir n\u00fcmay\u0259nd\u0259 il\u0259 parlamentd\u0259 t\u0259msil olunmalar\u0131 q\u0259rara al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Yeni se\u00e7il\u0259c\u0259k 36 m\u00fcs\u0259lman deputat \u00fc\u00e7\u00fcn yerl\u0259r a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 qaydada ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131: Bak\u0131dan 5, Cavad, G\u00f6y\u00e7ay, L\u0259nk\u0259ran, \u015eamax\u0131, \u018fr\u0259\u015f, \u015eu\u015fa, Z\u0259ng\u0259zur, Nuxa v\u0259 Zaqataladan 2, Quba, G\u0259nc\u0259 v\u0259 ke\u00e7mi\u015f \u0130r\u0259van quberniyas\u0131n\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259t t\u0259\u015fkil etdikl\u0259ri (Nax\u00e7\u0131van, Ordubad v\u0259 \u015e\u0259rur-D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z q\u0259zalar\u0131) hiss\u0259sind\u0259n 3, Cavan\u015fir, Qazax, C\u0259bray\u0131l q\u0259zalar\u0131n\u0131n v\u0259 Bor\u00e7al\u0131n\u0131n h\u0259r\u0259sind\u0259n bir deputat. \u018fsasnam\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, parlamentd\u0259 t\u0259msil olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lan 21 erm\u0259ni yeri a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 qaydada b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fc: G\u0259nc\u0259 v\u0259 \u015eu\u015fadan h\u0259r birind\u0259n 8 n\u0259f\u0259r, Bak\u0131 Erm\u0259ni Milli \u015euras\u0131ndan 5 n\u0259f\u0259r. Rus Milli \u015euras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 10, alman, y\u0259hudi, polyak v\u0259 g\u00fcrc\u00fc milli azl\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 1, Bak\u0131 H\u0259mkarlar \u0130ttifqalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 3, Neft S\u0259naye\u00e7il\u0259ri \u0130ttifaq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 2 yer ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Parlamentin t\u0259sdiq etdiyi Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin t\u0259msil\u00e7isi kimi, portfelsiz nazir yeri bel\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na eyni h\u00fcquqlar ver\u0259r\u0259k irqi, milli, dini, sinfi b\u0259rab\u0259rsizliyi ortadan qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd ed\u0259k ki, 1918-ci ild\u0259 imzalanan Batum m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n sonra Erm\u0259nistan\u0131n \u0259razisi t\u0259qrib\u0259n 10 min kvadratkilometr, \u0259halisi is\u0259 320 min n\u0259f\u0259r idi ki, bunun da 80 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7oxunu Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ri t\u0259\u015fkil edirdi (Nax\u00e7\u0131van q\u0259zas\u0131n\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halisinin say\u0131 bura daxil deyildi). H\u0259min il avqustun 1-d\u0259 a\u00e7\u0131lan Erm\u0259nistan parlamentinin ilk t\u0259rkibi 46 deputatdan ibar\u0259t idi. Art\u0131q &#8220;milli azl\u0131q\u201d hesab edil\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halini parlamentd\u0259 6 deputat t\u0259msil edirdi. Halbuki kvotaya g\u00f6r\u0259, az\u0259rbaycanl\u0131 deputatlar\u0131n say\u0131 11 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox olmal\u0131 idi. 1919-cu il iyunun 21-23-d\u0259 Erm\u0259nistan parlamentin\u0259 yeni se\u00e7kil\u0259r ke\u00e7irilmi\u015fdi. Parlamentin t\u0259rkibinin 80 deputatdan ibar\u0259t olmas\u0131 q\u0259rara al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. Bu d\u0259f\u0259 Erm\u0259nistan parlamentind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halini \u0259vv\u0259lki deputat korpusundan yaln\u0131z iki n\u0259f\u0259r &#8211; Mir Ba\u011f\u0131r Mirbabayev v\u0259 \u018fs\u0259d b\u0259y A\u011fababab\u0259yov t\u0259msil etm\u0259k h\u00fcququ qazanm\u0131\u015fd\u0131. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Az\u0259rbaycan parlamentind\u0259 b\u00fct\u00fcn milli azl\u0131qlar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin t\u0259msil\u00e7iliyi m\u0259s\u0259l\u0259si demokratik prinsipl\u0259r\u0259 u\u011fun h\u0259ll edildiyi halda, Erm\u0259nistan parlamentind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halinin v\u0259 dig\u0259r milli azl\u0131qlar\u0131n t\u0259msil\u00e7iliyi kobud sur\u0259td\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan parlamentinin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Milli \u015eura 1918-ci il noyabr\u0131n 24-d\u0259 b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan \u0259halisin\u0259 m\u00fcraci\u0259t q\u0259bul etmi\u015fdi. Dekabr\u0131n 7-d\u0259 saat 13-d\u0259 Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin q\u0131zlar m\u0259kt\u0259binin binas\u0131nda (haz\u0131rk\u0131 \u018flyazmalar \u0130nstitutunun binas\u0131) Az\u0259rbaycan parlamentinin t\u0259nt\u0259n\u0259li a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu. Binan\u0131n \u0259traf\u0131 h\u0259min g\u00fcn bayramsaya\u011f\u0131 b\u0259z\u0259dilmi\u015fdi. Bu parlament b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 demokratik prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda formala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ilk parlament idi.<\/p>\n<p>Parlamentin ilk iclas\u0131n\u0131 Milli \u015euran\u0131n s\u0259dri M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 a\u00e7araq t\u0259brik nitqi s\u00f6yl\u0259mi\u015f v\u0259 onun r\u0259hb\u0259rliyini se\u00e7m\u0259yi t\u0259klif etmi\u015fdi. \u015e\u0259fi b\u0259y R\u00fcst\u0259mb\u0259ylinin t\u0259klifi il\u0259 o d\u00f6vrd\u0259 b\u00fct\u00fcn Rusiya m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131n lideri hesab olunan siyas\u0259t n\u0259h\u0259ngi, bit\u0259r\u0259f \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fov parlamentin s\u0259dri, &#8220;M\u00fcsavat\u201d Partiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc H\u0259s\u0259n b\u0259y A\u011fayev is\u0259 s\u0259drin birinci m\u00fcavini se\u00e7ildil\u0259r. H\u0259min vaxt \u018f.M.Top\u00e7uba\u015fov Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 kimi \u0130stanbulda idi v\u0259 sonradan Paris S\u00fclh Konfrans\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Fransaya getm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131. Parlamentin s\u00fcqutunad\u0259k \u018f.M.Top\u00e7uba\u015fov Az\u0259rbaycana qay\u0131da bilm\u0259s\u0259 d\u0259, qiyabi olaraq ax\u0131rad\u0259k parlamentin s\u0259dri v\u0259zif\u0259sini da\u015f\u0131m\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Milli bayraqlarla v\u0259 xal\u0131larla b\u0259z\u0259dilmi\u015f iclas zal\u0131nda m\u00fcsavat\u00e7\u0131larla azl\u0131qda qalan mill\u0259tl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri orta c\u0259rg\u0259d\u0259, h\u00fcmm\u0259t\u00e7i men\u015fevikl\u0259r v\u0259 sosialistl\u0259r solda, bit\u0259r\u0259fl\u0259r v\u0259 ittihad\u00e7\u0131lar is\u0259 sa\u011fda \u0259yl\u0259\u015fmi\u015fdil\u0259r. Diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r lojas\u0131nda general Tomsonun n\u00fcmay\u0259nd\u0259si polkovnik F.Kokkerel, \u0130ran\u0131n konsulu Saed-ol Vezarya Mara\u011fei, Da\u011fl\u0131 Respublikas\u0131 h\u00f6kum\u0259tinin s\u0259dri Tapa \u00c7ermoyev (\u018fbd\u00fcl M\u0259cid) v\u0259 Az\u0259rbaycandak\u0131 diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259si \u018fli xan Qant\u0259mirov, G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Nikolay Karsevadze, Araz-T\u00fcrk Respublikas\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Pa\u015fa \u018fliyev v\u0259 dig\u0259r qonaqlar \u0259yl\u0259\u015fmi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p>Parlamentd\u0259 o d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi palitras\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n b\u00fct\u00fcn partiyalar t\u0259msil olunmu\u015fdu. 11 komissiya f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. &#8220;M\u00fcsavat\u201d v\u0259 bit\u0259r\u0259fl\u0259r fraksiyas\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck fraksiya olaraq parlamentd\u0259 38 deputatla t\u0259msil olunmu\u015fdu. Sollar &#8211; h\u00fcmm\u0259t\u00e7i men\u015fevikl\u0259r v\u0259 sosialistl\u0259r bloku 13 deputatla, &#8220;\u0130ttihadi-\u0130slam\u201d Partiyas\u0131 13, &#8220;\u018fhrar\u201d fraksiyas\u0131 6, m\u00fcst\u0259qill\u0259r 3 yerl\u0259 parlamentd\u0259 yerl\u0259rini tutmu\u015fdular.<\/p>\n<p>Parlamentin ilk iclas\u0131nda erm\u0259nil\u0259r, ruslar v\u0259 h\u0259mkarlar ittifaq\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri i\u015ftirak etm\u0259dil\u0259r. Lakin sonradan Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan rus-slavyan \u0259halisinin t\u0259zyiqi il\u0259 Rus Milli \u015euras\u0131 parlamenti boykot etm\u0259k haqq\u0131nda q\u0259rar\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv edir v\u0259 ruslar parlament iclaslar\u0131na qat\u0131l\u0131rlar. Erm\u0259ni deputatlardan is\u0259 11 n\u0259f\u0259ri iki fraksiyada qanunverici orqan\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 i\u015ftirak edir.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycan parlamentind\u0259 11 fraksiya v\u0259 qrup f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 parlament\u00e7ilik tariximizi iki d\u00f6vr\u0259 ay\u0131r\u0131rlar. Birinci d\u00f6vr &#8211; Milli \u015eura d\u00f6vr\u00fc, y\u0259ni, 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259n noyabr\u0131n 19-d\u0259k olan d\u00f6vr\u00fc, ikinci d\u00f6vr is\u0259 1918-ci il dekabr\u0131n 7-d\u0259n 1920-ci il aprelin 27-d\u0259k olan d\u00f6vr\u00fc \u0259hat\u0259 edir. Birinci d\u00f6vr 6, ikinci d\u00f6vr 17 ay davam etmi\u015fdir. Birinci d\u00f6vrd\u0259 Milli \u015euran\u0131n 9 iclas\u0131 ke\u00e7irilmi\u015fdi. Onlardan 7-si Tiflisd\u0259 v\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259, 2-si is\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7irilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti parlamentinin 145 iclas\u0131 ke\u00e7irilmi\u015fdir. Parlamentin m\u00fczakir\u0259sin\u0259 270-d\u0259n \u00e7ox qanun layih\u0259si \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 onlardan 230-u m\u00fczakir\u0259 olunaraq q\u0259bul edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti m\u00f6vcud oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 5 d\u0259f\u0259 h\u00f6kum\u0259t kabin\u0259si qurulmu\u015fdur. Bunun 2-si parlament\u00e7ilik tariximizin birinci d\u00f6vr\u00fcn\u0259, 3-\u00fc is\u0259 ikinci d\u00f6vr\u00fcn\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. Be\u015f kabin\u0259d\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn\u0259 F\u0259t\u0259li xan Xoyski, ikisin\u0259 is\u0259 N\u0259sib b\u0259y Yusifb\u0259yov r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir. Sonuncu \u00fc\u00e7 kabin\u0259d\u0259 h\u00f6kum\u0259tin t\u0259rkibi beyn\u0259lmil\u0259l olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259sas probleml\u0259ri \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 erm\u0259ni separatizminin g\u00fccl\u0259nm\u0259si, Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259sass\u0131z \u0259razi iddias\u0131 v\u0259 qa\u00e7q\u0131nlar problemi olmu\u015fdur. XX \u0259srin sonunda m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n yen\u0259 d\u0259 h\u0259min probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259si onu g\u00f6st\u0259rir ki, h\u0259min probleml\u0259r eyni m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n qaynaqlan\u0131r v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n arxas\u0131nda duran q\u00fcvv\u0259l\u0259r onu k\u00f6r\u00fckl\u0259yir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin m\u00fcbahis\u0259siz \u0259razisi 97.297,67 kvadratkilometr (Bak\u0131 quberniyas\u0131nda 39.075,15 kvadratkilometr, G\u0259nc\u0259 quberniyas\u0131nda 44.371,29 kvadratkilometr, Zaqatala quberniyas\u0131nda 3.992,54 kvadratkilometr, \u0130r\u0259van quberniyas\u0131nda 9.858,69 kvadratkilometr) t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan aras\u0131nda m\u00fcbahis\u0259li \u0259razisi 16.598,30 kvadratkilometr (\u0130r\u0259van quberniyas\u0131nda 7.913,17 kvadratkilometr, Tiflis quberniyas\u0131nda 8.685,30 kvadratkilometr) olmu\u015fdur. AXC d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u00fcbahis\u0259li \u0259razil\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259razisi 113.895,97 kvadratkilometr olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Yeni yaranm\u0131\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda s\u0259rh\u0259dl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlarda Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi &#8220;mill\u0259tl\u0259rin \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yinetm\u0259 prinsipi\u201dni \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fcs\u0259, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi &#8220;tarixi prinsipl\u0259r\u0259\u201d \u0259saslan\u0131r, guya q\u0259dimd\u0259 h\u0259min m\u00fcbahis\u0259li \u0259razil\u0259rin &#8220;B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d \u0259razisin\u0259 daxil oldu\u011funu iddia edirdi. \u00dcst\u0259lik, Az\u0259rbaycan Milli \u015euras\u0131n\u0131n 29 may tarixli iclas\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rinin Erm\u0259nistana paytaxt kimi g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 gedilm\u0259si erm\u0259nil\u0259ri yeni-yeni Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rini \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259y\u0259 \u015firnikl\u0259ndirmi\u015fdi.1919-cu il may\u0131n 28-d\u0259 Erm\u0259nistan parlamenti &#8220;Birl\u0259\u015fmi\u015f Erm\u0259nistan haqq\u0131nda akt\u201d q\u0259bul etmi\u015f, Az\u0259rbaycan\u0131n Nax\u00e7\u0131van, Qaraba\u011f v\u0259 Z\u0259ng\u0259zur \u0259razil\u0259rini &#8220;Birl\u0259\u015fmi\u015f Erm\u0259nistan\u201d \u0259razisin\u0259 daxil etdiyini b\u0259yan etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti h\u00f6kum\u0259tinin ba\u015fl\u0131ca m\u0259qs\u0259di d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin tan\u0131nmas\u0131na nail olmaqdan ibar\u0259t idi. Parisd\u0259ki Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irmi\u015fdi. N\u0259hay\u0259t, 1920-ci il yanvar\u0131n 11-d\u0259 Paris S\u00fclh Konfrans\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi de-fakto tan\u0131nd\u0131. Bu \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yanvar\u0131n 14-d\u0259 b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 bayram \u015f\u0259nlikl\u0259ri v\u0259 Az\u0259rbaycan parlamentinin x\u00fcsusi iclas\u0131 ke\u00e7irilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>9 mart 1920-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan parlamentinin f\u00f6vq\u0259lad\u0259 iclas\u0131nda Qars vilay\u0259tind\u0259 v\u0259 \u0130r\u0259van quberniyas\u0131nda ba\u015f ver\u0259n qanl\u0131 hadis\u0259l\u0259r, Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n t\u0259cav\u00fczkar \u0259m\u0259ll\u0259ri m\u00fczakir\u0259 edilmi\u015fdi. M\u00fczakir\u0259nin sonunda q\u0259bul edil\u0259n q\u0259tnam\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan parlamentinin r\u0259yas\u0259t hey\u0259tin\u0259 s\u0259lahiyy\u0259t verilmi\u015fdi ki, Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259tinin qanl\u0131 \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 son verm\u0259sin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259d\u0259ni \u00f6lk\u0259l\u0259rin parlamentl\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etsin v\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tin\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 ki, erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fcnd\u0259n z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin v\u0259 qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259tinin y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rs\u00fcn.<\/p>\n<p>8 aprel 1920-ci ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n parlament iclas\u0131nda Az\u0259rbaycan C\u00fcmhuriyy\u0259tinin Q\u0259rbi Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri v\u0259 Amerikada diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259rinin t\u0259sis edilm\u0259si v\u0259 Paris S\u00fclh Konfrans\u0131ndak\u0131 Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin burax\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda qanun layih\u0259si m\u00fczakir\u0259 edilmi\u015fdi. B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa, \u0130taliya, AB\u015e, \u0130sve\u00e7r\u0259, Pol\u015fa, Latviya, Litva, Estoniya, Finlandiya, Ukrayna, Rum\u0131niya, Almaniya v\u0259 Rusiyada diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259rin a\u00e7\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda qanun q\u0259bul edilmi\u015fdi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Bak\u0131da 16 \u00f6lk\u0259nin diplomatik missiyalar\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan parlamenti m\u00f6vcud oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 \u0130stiqlal b\u0259yannam\u0259sin\u0259 \u0259m\u0259l etmi\u015fdir. Onun f\u0259aliyy\u0259ti is\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan parlamentinin &#8220;nakaz\u0131\u201d (&#8220;t\u0259limat\u0131\u201d) \u0259sas\u0131nda idar\u0259 olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>1920-ci ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 parlamentin r\u0259yas\u0259t hey\u0259tind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik ba\u015f vermi\u015fdir. Daxili nizamnam\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, bir illik s\u0259lahiyy\u0259t m\u00fcdd\u0259ti ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra H\u0259s\u0259n b\u0259y A\u011fayev istefa vermi\u015fdir. Onun yerin\u0259 M\u0259mm\u0259d Yusif C\u0259f\u0259rov parlament s\u0259drinin birinci m\u00fcavini se\u00e7ilmi\u015fdir. Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutunad\u0259k parlament\u0259 M.Y.C\u0259f\u0259rov s\u0259drlik etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n daxili siyasi h\u0259yat\u0131nda yaranan sabitlik uzun s\u00fcrm\u0259di. \u00d6lk\u0259nin ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc bol\u015fevik t\u0259hl\u00fck\u0259si alsa da, Rusiya qo\u015funlar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fs\u0259 d\u0259 parlament \u00f6z ah\u0259ngind\u0259 i\u015fini davam etdirirdi. Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutundan bir g\u00fcn \u00f6nc\u0259 &#8211; may\u0131n 26-da parlamentin m\u00fczakir\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin g\u00fcnd\u0259liyi bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, bu parlament h\u0259l\u0259 uzun ill\u0259r f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirm\u0259kd\u0259 q\u0259rarl\u0131d\u0131r. H\u0259min g\u00fcn parlamentin lojas\u0131nda \u0259yl\u0259\u015f\u0259n Pol\u015fa n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tini deputatlar alq\u0131\u015flarla salamlam\u0131\u015fd\u0131lar. G\u00fcnd\u0259likd\u0259 duran m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r &#8211; xaric\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan xal\u00e7alara yeni g\u00f6mr\u00fck haqq\u0131n\u0131n t\u0259tbiq edilm\u0259si, Nuxa \u015f\u0259h\u0259rini da\u015fq\u0131nlardan qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn Ki\u015f \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 b\u0259nd \u00e7\u0259kilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259saitin ayr\u0131lmas\u0131, orta t\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin haz\u0131rl\u0131q sinifl\u0259rind\u0259 d\u0259rs dey\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rin \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 edilmi\u015f v\u0259 m\u00fcvafiq q\u0259rarlar q\u0259bul olunmu\u015fdu. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, AXC parlamenti \u015fimaldan g\u0259l\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259ni o q\u0259d\u0259r d\u0259 yax\u0131ndan hiss etmirdi.<\/p>\n<p>Lakin mart ay\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259hriki il\u0259 Qaraba\u011fda ba\u015flanan erm\u0259ni i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131n\u0131 yat\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n ordu hiss\u0259l\u0259rinin Bak\u0131dan Qaraba\u011fa g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si Q\u0131rm\u0131z\u0131 Orduya qar\u015f\u0131 ciddi m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259yi m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz etmi\u015fdi. Parlament 1920-ci il aprelin 27-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n sonuncu iclas\u0131nda Rusiyan\u0131n h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 fakt qar\u015f\u0131s\u0131nda qalaraq hakimiyy\u0259tin bol\u015fevikl\u0259r\u0259 t\u0259hvil verilm\u0259si bar\u0259d\u0259 uzun-uzad\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n sonra q\u0259rar \u00e7\u0131xarma\u011fa m\u0259cbur edildi. Hakimiyy\u0259tin bol\u015fevikl\u0259r\u0259 t\u0259hvil verilm\u0259si haqq\u0131nda parlamentin q\u0259rar\u0131n\u0131n 1-ci b\u0259ndind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n istiqlaliyy\u0259tinin sovet h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n tam m\u00fchafiz\u0259 edil\u0259c\u0259yi, 5-ci b\u0259ndind\u0259 is\u0259 yeni yarad\u0131lan m\u00fcv\u0259qq\u0259ti kommunist h\u00f6kum\u0259tinin parlamentin v\u0259 h\u00f6kum\u0259t \u00fczvl\u0259rinin h\u0259yat\u0131n\u0131n v\u0259 \u0259mlak\u0131n\u0131n toxunulmazl\u0131\u011f\u0131na t\u0259minat verildiyi b\u0259yan edilmi\u015fdi. Lakin tezlikl\u0259 bu q\u0259rar\u0131n b\u0259ndl\u0259rinin he\u00e7 birin\u0259 \u0259m\u0259l edilm\u0259di. Sovet-bol\u015fevik rejiminin Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti qurucular\u0131na qar\u015f\u0131 repressiya aparat\u0131 tam g\u00fcc\u00fc il\u0259 i\u015f\u0259 sal\u0131nd\u0131. B\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259ni h\u0259bsl\u0259r v\u0259 repressiyalar dal\u011fas\u0131 b\u00fcr\u00fcd\u00fc&#8230;<\/p>\n<p>\u015eimali Az\u0259rbaycan yenid\u0259n Rusiyan\u0131n \u0259lin\u0259 ke\u00e7s\u0259 d\u0259, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti xalq\u0131m\u0131z\u0131n azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131 tarixind\u0259 d\u0259rin iz buraxd\u0131. C\u0259mi 23 ay ya\u015famas\u0131na baxmayaraq AXC s\u00fcbut etdi ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 m\u00fcst\u0259qil ya\u015fama\u011fa, \u00f6z d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini b\u0259rpa etm\u0259y\u0259 qadirdir.<\/p>\n<p>C\u00fcmhuriyy\u0259tin xalq\u0131m\u0131z\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik v\u0259 ictimai-siyasi fikir tarixind\u0259 rolu misilsizdir. Sovet tarix\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131nda AXC-nin f\u0259aliyy\u0259ti q\u0259r\u0259zli \u015f\u0259kild\u0259 saxtala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fcasir Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn onun z\u0259ngin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rind\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259nir. C\u00fcmhuriyy\u0259tin irsinin t\u0259dqiqi v\u0259 n\u0259\u015fr edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin 80 illik yubileyi \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 30 yanvar 1998-ci il tarixli s\u0259r\u0259ncama \u0259sas\u0259n, Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti irsinin m\u00fch\u00fcm s\u0259n\u0259dl\u0259ri 7 cildd\u0259 \u00e7ap olunmu\u015fdur. AMEA Tarix \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin arxivl\u0259rind\u0259 saxlan\u0131lan s\u0259n\u0259dl\u0259rin sur\u0259tl\u0259rini g\u0259tir\u0259r\u0259k elmi-t\u0259dqiqat d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 c\u0259lb etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2018-ci il &#8220;Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti ili\u201d elan edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>C\u00fcmhuriyy\u0259tin irsi tariximizin h\u0259m \u015fanl\u0131, h\u0259m d\u0259 ibr\u0259tamiz s\u0259hif\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Nazim MUSTAFA,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident Kitabxanas\u0131n\u0131n \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri,<br \/>\ntarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru,<br \/>\nd\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201cAz\u0259rbaycan\u201d q\u0259zeti,<br \/>\n28 sentyabr 2018-ci il <\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.azerbaijan-news.az\/view-154911\/Tariximizin-%C5%9Fanl%C4%B1-v%C9%99-ibr%C9%99tamiz-s%C9%99hif%C9%99si\">http:\/\/www.azerbaijan-news.az\/view-154911\/Tariximizin-%C5%9Fanl%C4%B1-v%C9%99-ibr%C9%99tamiz-s%C9%99hif%C9%99si<\/a><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<div class=\"pdf24Plugin-cp\"> \t<form name=\"pdf24Form0\" method=\"post\" action=\"https:\/\/doc2pdf.pdf24.org\/wordpress.php\" target=\"pdf24PopWin\" onsubmit=\"var pdf24Win = window.open('about:blank', 'pdf24PopWin', 'resizable=yes,scrollbars=yes,width=600,height=250,left='+(screen.width\/2-300)+',top='+(screen.height\/3-125)+''); pdf24Win.focus(); if(typeof pdf24OnCreatePDF === 'function'){void(pdf24OnCreatePDF(this,pdf24Win));}\"> \t\t<input type=\"hidden\" name=\"blogCharset\" value=\"Cw1x07UAAA==\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogPosts\" value=\"MwQA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogUrl\" value=\"yygpKbDS189LrMrMzS0tLklMS9TLzEvLBwA=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogName\" value=\"80usysxV8C0tLklMSwQA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogValueEncoding\" value=\"gzdeflate base64\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postId_0\" value=\"MzQwNQcA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postTitle_0\" value=\"C0ksyqzIzM2sysxTODo\/MS\/nyEaFspMzFTKTik7OLEkESigUn5yZkZl2cmZxJgA=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postLink_0\" value=\"yygpKbDS189LrMrMzS0tLklMS9TLzEvL17cvsDU0MDUHAA==\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postAuthor_0\" value=\"C0pNScwuzqxMBAA=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postDateTime_0\" value=\"MzIwtNA1NNA1NFUwMrQyNLAysQQA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postContent_0\" value=\"vV1LbxzXld7nVxQycCAB3S02KYlk4jEgyrEN2JItSxko2d1mFcmbejS7Hm12r7KbpXYBBDjh7LSNNlppNU0K0N\/IL5nznXNf9WhSzgwGCJRmd9V9nPfbn59\/8fJl9PF1VeqC\/m+5\/Pg600X88XWUb95X9Eeuiuj67x9flwv5WmdpFCf5PC1VrdOoTKrzZpbpVEW\/+beD3en0d9FLlS2ix5v3+VlT6tXq4+taR4umpHVo8ehclZnKk6JWpV7nvGmlqqu3xdXbaDFf0VMX9P7V2\/zq7Zq+jeLNu2VGa2zeaNolwmsXuqD3VkmhIzrhmT6hY9IBdbRS9EoWX72dRNPD6f74WNNx6dGTZFmqjFaLVfRjU+mVog8zdX0ZLZPy4+si0sVCZ2oWFTjsMZ3IgIBWTT++XtPnYqE2b3IV5clKZ7Lb6eb9MX0qYj0xq0ZfmsNGXzY5X0pFVYKT55o2e0wPNzMdPVMnC7WO6arzjP6Jk\/OmVnWmSosAOkH0ksBPi0bfznNdf3w9igoCzqyM1Eruoenq0Z\/UgtfC3niwqgi6V2+vLgmYK0UYIljQuiE4zDoA7e7D8e7h2MEkerJ5T1evdIX7RU8+vj7ONEGC9klxiVLjtnyhFB9LgEit6cNMrY5VkfFe0fQ+oaaM6FSqICReXwZnOHAoIUQvVSlXGd43mhHNXNC7vMjIIzHa3R1j6z44A1gXRH9qBewIcbRA9TxZ5UJDBCMcj5E1is5UqnNDsoScgo6tQCK0JmiCfl8s5MgLWpLuSv83a7IoqWMGCBM4+IYQRgTV2vOrJE7AMsvoR8cyQvb+GLGgDqyQgDLsupOB0wMCjzzwY5XSW\/cjIJKWBZvV9JGXv3+\/BQ66SMVLhCx+UqrUvouzRCqr5ap0l7yiy8yzpoibyef3zr\/41efnXwyf6ILYk1AMOMTqgjAdqdzwC6EHJzCsRedpch3R\/Yilz3O1iDZvGOz07PWlLsFUT5jWQaZ0jN5+0ebdevOeLlZEIBPQ0jGdWx9nVpwI1WKl35c13\/sUT3+9eV8eA0kCHY+vTK+I6j6+hhBK6GThGfaZ5G6GW4CO6AmWI8FJNFx1MDoiymqKqMRGFYTFWSJCUsiXd6UN1FLV0Q+CRksoBhd4jEGq+as00ydgKzrgk8mHV5Mf6a5NtlY48fUlJC\/epa1iklrzLECivd3BuENO\/fMzGW3er5cEQshDoMX+ovO1ypShXiexu5D13CMwLhRxVXTnw6tFzB\/vyhVqQk86DkAc044CAnrVqQ86ndc9jouK3B3X6BUolQZ3Dq+H34l8OickfWKQ1GX3XOC0twNKPNu8S5tcZASUyObN1Vts9BV9Be1JTFBEL+erKmUEATj4mS8nd\/HnE37VTtMIWulBEgh6Pq6TLFmU6oQI9x2gXgp5PJ8XJApJ\/nx4hTWeKaInoiirgL+dF1WtaxbqvJUVU7EVZHTvPAUvzAnCFm+b95s3+A7L7O787uoftMgiU1l05NFV6X\/+5W9DGh43rTbvF03dFCC8NJrpksTOu2X3OFBydFNAmQR1rEtHjcE+WO7hGPxM54ud1Fgkq5ivAbaOUmIlpy3s5Z\/grhVh4A7EnfYEczeq5+cZA+RYrViEA6IhWShje4gmiUG0AR+wVAv\/Xqjy+pJxzzTCXCfgIOGHXyBICNT03mLBHO5IB9x\/RmxQwqZJ6Byk8tNJdPWPFWNyyiIv5EdPdNELfUI3Zh78mv6hN1dQ0Zt3dOTN+5R\/qEAhRjPSqhWBIPq+jJuKl0\/nOTQGkPG0KRuSMteXSgh0y56qtAx4Sr+fkpimcwvDGRU\/iY6STNQf3S0lYp4BYGsBSNwBHZlsysKKaBtMWNJOKxGuPdrESemxcvN+NiLYnikiogyK+fqSllyqi9rj06oFsR9ydXXJuDmmP7FkA6sPopxWUGdyBCNMhzg45HZ664yIV+Galnon0fdENjgbuBtPOBTTsznRCAEcJz0mYuVv2Ig+LhWRMWnKebmAFmkKq0VwVX2iQOVQXZY3vqFXtVjDbHcdsb5PSuaV8WyeXV8mS8LJgshtaexhlj5Eh5cwm7xC1zi1ozSxpWS55\/NlIqx8BirQrdUssUEJWCl1RiYwWbqsaQ087IE70rajC5ZsOqrYGqvN1WXZ4HCbN\/MLawqQ8oKZpWvjjszgMgi1Q+5mqsdfOZNYKKADQuOL2UswII35AJcGloFcU9ZouR0rsgrXTj7yEYl9gREhH83CjpBXWsswY9vWCaWWoWaB67nDqB0nnu9MDyO9AnacyXx3NKCePUff+XZensvnu22rNrqz+3BgMdayML8YKnfCtfkncYI0rebUOR6Wk8IUtIvvDyxuLliQtVayYo3Y\/KpaV7QOTfBmz8A2YBT91Rj7gD1AumQsQhaOohJr0\/B33HidskVVBaKt5ZRCNb5bHjcx20kL3h8kBh3EZBjQk5UaLI+Ebt9lqegunH5NZLF5XwN8m\/crkUm1sDFbGCt4dRa64G3vVS+FtxbNQoudIIDgs7w7oz1ycTxLvwzsCreaUDKE6sfXJ1rsNTF3rVtaKAEXxOOI1EWlVTbWi1pXZHiIH2PuGZ2X81mW5E6kEHaJ+Apsu2SBWcTMjYwqObU77mJeNmYP4xoIjLAYkCnmzyhq7UwuuCpBcRDRC+\/cE2xEnK\/IGqKvnQjuCsfwWFdvF56sRtbvMBRKmMVhMkBJODF4FOQxa1TrO+G7I1WkxhyvdGgojowgdXGAPxSahH+layNXFYxFw5jBW6Q\/cpJGgvjz+eZN7U2\/Cx3nlmxh7Is\/xZZTzy\/lQzN9wFjyqqdjf7P+U7qUR7LAkY3FfQ7k+J8IkKe6F4ehb\/l\/zmAFuaQS0Ag84FCueFIHIOpSz5raEkrHFW+J8FizdHc2spiCntXhLQ2YWPTm7rQrnER6EApFvliz3Ko0jmhcXcI6K07hvK7OlTH8Khg1en3aQCnRT\/Ap1kwBS81uFd2QwFtK3MqtQHcvybkN4bBFJDk5y6+wVkQ0oo+acnLbctFTlrywhqwHF8LAR4AO\/wV\/Bmho1kx3NnTXtlUZmwjOQWFaOFhNmKslsbsH1IgQDymeRWsCIQQHAjl6JgJg+X+HG1HrDrbWna6IugK1tD3C42B\/1EgYIcRBK6TTOnFMthfZX+RbDGEYMJCIKkkgeno7kliugMF\/OeoNQkojNRDj0AUioHfoiJpM3HBJJ7meJic1LaHBcrUJuPolRtE8Wquc5WBU4FGC72pebN6QEcJS6PqSDgVRcEU4KYganicrHZMApZ1oLzJWWVBkqcQT7nbpnBG7UIiJlTYIiM9OMG1+9tS1BbL7O4Ck+ELTw8MddihbsJ1KXAe+g87b0oo0E+TDU3UBhliy5eZD5bPNuxUENiswEYuViXvZs1yQPiP+\/YZ8VqDjwyuSwnztGtCh25J1QC4zv+TdwZWJ5Ph9oycN+TflQNzwE0QGmwDkqtFZwSXydwBX9txu2St6RCB24WDNcfxK1UxufFaC7dSQrY\/SPujFlPqLisNhIw5bn912Wc+tN78qAZJ\/\/uVvRROGbJmXjQpsCauOrGBa+sWHY0yEEsZYN7MGdA+KQ1wj0jbKQpvna3Y02GrsSJhBmSLWkPhCjMjt0P6hTNY6hoULBE73rfW9u7NzOD5uQtVYMY0Uxyq36hHWkucbSUGIZGpugYsTJ0cOLl+LJSyE6uM5Q47jTYA+TWDAaY4cEBfmy3nmjYm1GC0ZSyp5pjL+ebj8oKtH8Bl1clDicoxzjjAUtCS\/iL\/J8llqE5ogLBiPAPAyxndGT8dzwlcDpyCtmPBKUTYMWwn6ajFjhsym22AAfJIrrM94TdYg08PdHeFHm6YZjLdAyt6mTqyfzKENpNfIUSoq+FsSzkCIwe3Cce2W2ZmCmpa8mA3h3RiL9NGkf8nEsdf26SUTs\/0kCSMkJTmcd+TImPjAyIYVdF5Y8WcdiHlJPOU8I4MG7ylZgHUMfsRQYSGxX7bV0HhmTNQC0QVdHHNugjS24KK3f8eCttEKGONqpheIWbWjDN\/IEk+Nlw5\/jqyBzj6cZgzvP+qyYA9et4GByX5GwiAT39oezyYZ5XSM8yeKOO\/EHZEdjVqdw2AMjQIS5AZCAkwllindYgSGsAIuV2XN6Y49Vk19mgBeaIU1nLWurLjNah8Axm2AuBFFxrX9TqViMSBDunl\/wkHv3f1InZdJFlK8DwFCo3AOTE7TknHQLy5S7xIdpJLYL5ZnW0ZMJ86F5\/lC4pNzKMBFM27l2XYsVecpagI4homreuOqgiDpaHXHL8jbbEkxFUy65bmSI8FLLdmwNrLHOiH\/S3sFqGz7j32J\/Imo5kia9WP5WPTPrpfduMHa12PIq6vBHTldTYaM1wUADMxau8kIa6yJoEqTE2cLXnzDwwGl4e8APgupmRHBUkkPZJdaDG7yk7wfkQ5y\/MWgH9uXx4GFSFDZGx8TS7Vk+5Rdo8CiW+lWtskYftZI\/ZRLdvi5xcHBrQFJQgRSTLAqVnQhTddMbVzrFxkxbUuxlxbb\/NUkND5BHBFg4IcYMYLT0UFVpctbThQEQD0B2rSnSX7\/MiudtUVb5TE2hhQdvh+W2djXulrE2uD1lJTl5uc1eZNl9I0ijw7Z5PmSxdb1JaJaH16dQaREj9VSxd0oKEwzPfNu5sCtcsnr4cidsEbndj0T3wcJkAsTehjdaFdBKLhV2QUQyWrkWCgfLD0EQYKKMOZcWRFg23J+yw5VBtnAzTtOvQmbSAATodNCpUFiySWSkDjk3I2rkbj6R2pKK8TV3pJDNKkXRgPvQgxqs5aT6KvJy0kQZCIFqo61VRWeNALXnXOkYVLRqYjA2nW5IjYTgqcZn8FqLEq65ROc1UbdhPfLw1IoW2viwkUqEgix+9eO1XgOk\/oXDoPjE+JfnMmybh85RSU5FyyiTJKhV86kW2U5OXaNWYwR7f3gd4qmuzsoajuxMtsG1ubGSuweux9L74Ksn9ebqTNYiRV5rmcJqSgriSUHYuWs1b1CX6BGm4pbNLOkLEhcZ6YgbMTFPjX9TXQIZSXqe0SEViL\/KsQsafDu250jknesaxbOEiicr1yuwjp36Tw\/V2kteCAQmKRP+\/S7Jr4V7T\/YiaRq8YxIzCCPIM+w+74w8cvp6NC+YKCvg6IhxDxxAPNIY9O4ZNjtyerupbJB6gcpW6kDI9GmMpehjXbvtx4Hq0jZhacWRjXdaeQpsF3dKdc92BnZYwh97U5HZncYCPSr8g\/THnQHAkETm6exq6ljdJTJNhjBiPPN3y7nNaoumhW7wqfYm23JiDF7KjVZhtolC5KtVGqySiZpanKS\/TsyZ7bu12EPPnaL2J3vYMXqH7meNJHaKpRjRHsPw0ovez1rykk4tIxAAQhsSAXeQhGF0XHVKnRQfmvjt2RmjkQvjaKvodfeqNUo+o6ukeJwRBrXfyej7AKB8Q+vSgQK8RVpAHAFohrknjQE\/afNhcS+Latg7d1R9KyZ0ZOWtZZGYLGmc9zjWMYq7V4Rp9QnIWJoFJbELFMtZlYqSL\/j44Yj1iczUgqshlEv3JTjLxlnGVusa\/asBBN3SX9WleVr8tEFJgUK\/+gKpFwuRijvnJXgrSx4k4+LLY7mJcEuM9844rAmmsXWREqkuKYIZrMUaoxuopWFw7DgUHEeyfAGsK63oJzslIxeyxEJIpX22xYWBIdAEjMuW5F82APLvTZ3+HuzU6cCj2nHPssFx50n3LEdszoeHRlu4pMYVjOOoVpnTuS5BexRoAtSzsIT8dS1Jsui\/SQhjvMEz+nEapXYukTztFoEj+5yVXCbLdq6ylvArD6GrQiTBS1TPRNFGgqtsECyEvMMVy\/rkySDeuKCBEHhjIuVuscZstSsWhaN3U95k7O5gqVrE99SU85Rd10ubLBwFMUaEp5o9ESsO4V\/6FRsWtAZmThMYL4nnJ7Q6uSKVJwPE4Ca2Cn2ga3hrUIWiFyRiaTTkaqbnCPOagkoWSYRU80Qm62FFaVnXMdSIw5E5MQ6JiWZVaqaRMA8T2qiVtGAcPdwqr3dluaC0OdjzdjEJO44aP0unvyb+QXcs17xibNwjMjhUqhQ3IhEGBZf7mCFlBxDX8E6lAqRGPX7sb7rDB36Ti0XTVUjT8wWtOToaZMAOKH5pqViyFJhdP+hlTZh6pK13iMEnBbWxwg5Ds6FsZZiMSYHbxEWMOJsD\/taVurEyBXKZg3Z4alRtFbSdZb1zQZc5sjgmU57aGGrAc\/zNYIYmpaysd3p2ETRtgAJhq1VqNIt4ON7JrTV4X1hafpMlDIAz0GLNQgANjaHuuVA\/WYFD2LTdkHQs9BNTTkVTkCmZcF5WvrdkrerNiV5csS6oAxSmyxnSfHACYV3Gj0i1wm\/GVe1ZSGlRnQ07ZaJCewDjrxz8ZARZjd4FFZO9eR6gWQtSXxU8MQmYLFVbLI0clG+SodVSef0aKXPTQ6xYUPORADZE+Qakwz2+y\/HgWj1WKO8dOAK3ROm81kTR1VTmrIslL3ETZwpSRKHQn0or9TmZjIkrmxEuR+hDj3Mwfz87v1xCP9wHyeKTGGsuLTdEMgk+jJJzWKmz0ARDU6FwTjGEf2JlAxJ9BlpkegFH1dyyaRi11A6ICSC0czYx4X1S+9IfAva\/MMrsgHWbAyTgpYoWc3cbJ6\/G22HEXReLRU\/2khIAJiW5YaC6IiWMCqkLtUJsh0iXzkuwFnRnKSNpACJDdaI+TpRQNzrtvOEPNyANkyQYS3KybzELdukwDLbb6KDEqdQEOGpoIWk6\/2aJopemwVBRKHOBygo6WSFrhck\/MjCzwAGU85g+z5cqt8ISAm\/mEhpQBa4tlgLq+hHiXTn+CMb6PyYe5fdAtC0dXVcPb5HpmNYQaKBYPeie8qUMkDInXECdQTvWcJnXL6A0h9IRD7Qi\/n55k2D4ApJtIBYDIxGVuvZXhZovE47i7STQBNXbLdbUQkRylaFLOUTYAhmLnXhW2XEKzaqHHXgdM7Jk0nrbCFRt7xG03dTdOqeOKqH7gdVEJdKwbSJHpDJhPv\/gChr9Jz81TPEm0+IOAzpEeJqXZKlbUS7Nda+wiOsll2yxAaeOZnVM4bbvRQ3XgqNCCs4IwSmllO9IFDPuPwJpMlNUrJcH1tSjCyZEh25wtqOEerLIhaSa1hyy5f4jJlq87WwUbS2jZe5oQOxrvC4CHgEz5St0Lop4gUbOTpG+wHrsRH0Zp5L4j6i20ig0vXhSU0r6SBJPcxZMTl6do9p8lTOVGxOZciOxFSMgPSKC56EHYXUviRxM89Z+vRaDLP5n12XRFIkpcqISXJOZnUb8MgfS+fLglb5avLtPE2TMsk4viViJp0XFQqen6skHs+z6D+StSrRoalQRJEQc31ptFM7R9X2kwxqX6hzFW3+kzT+HIx158OrGdkUGVf06PhuNzIsTm08fE86OgQBlwQ+UwWXM5fz5ajbVLf99ac6JYJcRd+qskrIp1gnZNWQ1zF+wRXp\/YxC533pVTHFVKHRsJgXTJZDaOtJ+rgtMTtBTdOUdU7kU7v+PV+9wbLKyFjTZ4l9W2EEjtlPYFqn3JcLQTxUhCHG+4Co5FKhFrWGrYZyBMmL2O8to7cchr0Db\/IPnvA51804g\/aX8NQsm6cNmSl+h5FvHhO20mNJRLSFP73jnvzw6ozsefwe3u\/hKEztYrM9E3BrX88E4SC0yJiROyEIfptqJxYNLGAb6bSVHTbooW0Uo0eIIpHa0t6KCEnZO2XR7v1w0X7acUx7LlehmShafb3SC6PVB8I8QapuNl+l89q5EZ3aVSFbWuXqcsluolQayk0DSwggsaGMharZspNMgg1FeaeRPTKISO8zanaMLPJYmrsCIGlvAvBafTgcoXCwa+U6f0Z5vm2vuNHfoRM4yuda0bI5385idoMXhKeFXjg19IsKoNwJWsMIUFLBMOBHOarEdqfA0Fam8I+B3+idCrMDR+uKViTHJWC5P7ebrgLOZYCAXcCU78hWgia\/Vtz2MYqweISrSbTN9LaXZepEHi2RzGbrPg87m0736fZkPyxV3qqZDl8ayiodWs7sRQlcTmV\/XAW9j2EGiY2B3bENRZlQe3elGzqCOr7O9P6DLcfpZNd8OYW4eLv7O2MfQmE+CMoxQHEXyjsk4hGY2+3u7YybYEExyiHOt7dm3Ea6YSsTOese+g9srMQ3KxJt4AoVj+pofG\/FkYR7xpW+gfq9gW65BRjZG6NeAxgJSYR\/5FgvGV3vTyxVJQQQcwaBoBjO9OhAGwITnYCc13+Kg8\/Ef\/gjOT0nJs7SarL11PgcFtlxw3sEm7YaIVx0b0aON7wniOOhBrNPlR8wFqTlO+ynslFlGZYQBrTJxUF\/Q81DUsSP5mkjXGIz6gZuO+4A1y\/IdhVCV6YdTcexdoVhGGgCfcHaQI6kw66afjlW\/qkFqquksN2w4pkFVzbtNmKhMcEhA+plNUeN+69JkB13ngUlSOT4sNFXIP62bAf\/ODJcXlh1H\/MEmqChlfdNOcYGA2elPxmnpkAhyHu7uPnh\/mT3cH\/0cL8bL4\/uSEqllXujY+0dTnb2H4ymD\/oB9l5+3Lxy\/\/5kb3862j3sv+Ly5r1tJoeHu6MH9\/uvDGcF6ZXDycGDg9HD3i53w1zgUCUXAB8GAFlSe\/cg6CX3QMy0h+H04eTB4cFob6cPw62H3Z8ckk053e\/fr1smYF44mDw8eDCwx92QBR69fNzS\/wPntSQ9Q4Fq6is7gutM9yYHhw9Gh32a6EsTTkL7vvpWQ2cAOCRmiUdi4ysHxWi+Cs9lMc+VSWNyxz8kg7RZtfMupkoqzFV4Z9zMyjBNCyWMxEJq+1a6YPPTxuIwH6IwnWHg6porYcuYY1DtwHB3S9PY24oywy8wDbDg8VF02pjRDToP5MsWxGg3zOLI+ErB\/rK0IKmwItjqShQNQli69Mrm54q1UDq6bUwK8SWZba6bwgcTu0WjjpjRDHRma4SDE2LayapGUItDUqfcA0JmM5K4Hs+tqg3kXMaceGmHoT1EAB9fx2RiUUi8F+zncVOxmBmtyulwTsxwdN+BWpfO\/W496v0Tldam1NqHwUddERIWFzwj0kc8XioeXBlE52K3HGAY4ZJtLvzgn\/oT7MV2nGUmfcbHPGdigaiL3l6hvLURe9HLHnKYEfa4vjWGyV1FZnPWsGSAug6UVn+KRbwxr5\/CuscSo+H2iankRLdHPG+e8xAn4xPC9txc2qbq0NgN8MVkeyBKUNkaHpt0CQ5wU3bFIJMf4BQD81KR2QqVbtFj286\/MCPWtrgelgAOuXEgAE9846onhHk0rSsZ9OHiDUTDVbTUmfI+8DKUAl0NFc6nW0iyzIBKQhYha\/VNMMLBsVqSxEg5IpZLl7uUoVkXI+wzeOK+LgKLr9VIyPKr5lKamyHQm2xVdOatmJlqvDXbey0x0eKthU0TuhsUEok3jQPCytyIX4aTZHzo3XZtBZMHdHBi38Du83NJXel+xWy7e2GgDYWvYs13hwA7L2vN7FjycBNMiQhq3QJT3NQ3rQNTE6MjSPb3uv7tBTMkEnLx2WnXeCZ9UcL2FT3hKPmg1zYSdypaO2GhfnNl3xJ+Jm1Ej5bl\/Lw7gYJBmBOyUwSGtgSFLbcWQ3NCljcJn7QzdG1rdsdOEmy3YfU89C28YY2Ho1ITgRKHjkw+B9ZzjXgT+rKPrv+Ov6tlwo2ko+gH1E7TL9+pesmPfKfrJZLjVT03q2hCeRHz5z+kJZyZUfRjQ\/Qkvz9C0s7Gt9zgytvAODxkwly2H02IBkcL0QvTh8FAk2BTE86WSrBbA27DYmJ7bMKPHZuFY8ekChxCIPQ6vseVwtCixAMGavrbEso8UKgUvAPD4I41QgHIHAYufXs3zCrrWNm4TL8i3\/JTd4hqmGnri8VYvGTXPeJkvrvglzJEsdBrlbsiRl8Nj0pHaNq0LV7twBrNC2I4DU8CZQtD6r62pFzr5ES19mcAo2AO8H9CCODGCo6xoEAT8d8w+2sTtttTtm7lT5oh5xbm0YZ\/nPgtTVV+OtAv0+3ZEBCanM4ZkGAGYbGfBZComa6xVrNu+AS2I23zV0v+M86ImqR1VZsBY645gs53lvEsGdpCZaY\/1uTfF\/Pry8ZUTnfORnjPidLb7hyo4lhG\/Fxf2rZlD2L4Ykry8zaQLjlbiblCQbDHcguAOY\/POpNrGznS4Id0BIM3z28IePqQpio6vYFS+cFyaWXLLRcoE5WmDFMA7siZTYLSlAwGt5XmK8GMyQS1R3qFF4feNz3GJQ\/C5YERVsCdmnydu02Qr7U5Q\/CEyO0tyiSc1ss94lwGmpFLTgIxz1Rr4u3XFgJ8KolAtaDkIM7DkboAvVAZapyVaW3xU4KMUDd2Xj0LR5iY0vDAp+R0vjEvuMaUZzL5Mudv4SehEL0zuoS7gMVc6ZocPABCA4amglbm53KGHryAJKOtSOp2v6IgEqmuE0\/tiClUKM00DWs8YMoMnBKp37ozt\/H6ai12jttgHVDkdjbvUp3ohR8vZhVimBIdLLx7+ThUX8K4gOYpb1kEIoAgPnfTCKXD58IUcKPsnSVWqCElX8g+hh3u3AljYu0SGSb2kawzHNvRD5Bh1uzUV5fod3HVyexLAVwhxjtSaF7GjanId8hy\/Qp2NxXMIBVieOanHaH4f+UDz8eIndia47w349G1\/JMsWgflTi61sj011Z5EbeL4gan6ox966kd8sQbgI3fme8M17Uzx5Ap3teiMgnaS3tQ+AiHkyoWzodlxj42oGjdrHqLc7rcN6q5N079h9\/aQSttW980vPYK39UIpFySDUeHcbu\/vUIIdRhLqCzTghm183alyXFx+Rly1NtzG3TMYvPFgPDBLYGUjnLHRGuHwrnSe5w3ovuMFhvdZtvJWKCELJ9OtTGxSnoMWBSELF3G1OQmNtZk6WSgzj08ZjzTuDIDuNOEna7GxoaEWfjgDLuiPQPQptk9gsIpslsm9BM2gq7JM\/qwlv7Nlan5z3PjcvHBXmRBLSEWJ4hQRIrGEBmSIuENajAKuY3JtfUetLgaZUTKrXGGHXxMyUQbMQLbOOHxLkhCKam\/nd1ZmXf8d8k8Pd+gHTMiGsGFbV5d2W8qsPXzFjAldmCaf1NyX\/zMAVnmgumMtbh7f9jHQGu3uIRnNFRc22jbDRNgVczgkOgmgGc9BMHGI8GRyijDpZVbiaYbhFILBkXjtUQQr9vI5luwN1Y5xdvN\/+IBr1Y5rArseG1v2hFRCGYKiJC0G90yj28WkOsG9\/Mj1JeFfVZb24de\/fDwuOjNSmbAxiFqzCZFKiKDChN2B4mqZWtPrL5+ZEWlc+WZm8XTAExvv40xkY4HDduGhS1cSg5oNCQYUMNPKcNoAZJbKnUMFaUQLgQWYvCX4mdm2rBKxfDfrgutgB0Z0fUIG8GDHuF6rZqazRBpew2kT7anoezsmqIkG++40Qj9yKWyDH+INCxN7y4phKvIn2ifNm8WchHqjztvDJR49+f2j6AX26xR\/i33l+pluTGKjuEXHdpRnK9bDyVa99EYd0QwnbSDkw1MWpmzfsskpdrAdUwnJ3HFta3RkXzs9SNyibGYshlZh36cOvurPttrdcRUyA2GDQRRkPAS9M6plO1sDZa1iCR4DTaIEkc1wKPQMYFGYANb6z5qEa\/+mmFXnTgp\/XtXlvDj9AvNx8ujJH56\/ePTVo9Hn98zX3cccKMjkr9XsQhUuXEzC4d1MmAcO5OjzWRnd++JXfGro2FJmSGWV1I3E87QmL8I+FiY7UnXCEjpTTZng09bj\/Pd\/bf3pn3\/5eXgsj91x98DNPggx2F9QRWdlcvLvvz6r6\/Pf3rv3008\/TdQ6oYX1n1UxLpKfKvr73lInP42nD+4fTqf3XnhMjT97\/OCzw68IUZ89vv\/Z0XS8\/Ozx4WeHh2NClXxidI0r+YNQJh8q\/esv\/p83\/PyeuhXA\/wM=\" \/> \t\t<a href=\"https:\/\/www.pdf24.org\" target=\"_blank\" title=\"www.pdf24.org\" rel=\"nofollow\"><img src=\"http:\/\/nazimmustafa.info\/wp-content\/plugins\/pdf24-post-to-pdf\/img\/pdf_32x32.png\" alt=\"\" border=\"0\" height=\"32\" \/><\/a> \t\t<span class=\"pdf24Plugin-cp-space\">&nbsp;&nbsp;<\/span> \t\t<span class=\"pdf24Plugin-cp-text\">M\u0259qal\u0259ni PDF format\u0131na \u00e7evir<\/span> \t\t<span class=\"pdf24Plugin-cp-space\">&nbsp;&nbsp;<\/span> \t\t<input class=\"pdf24Plugin-cp-input\" style=\"margin: 0px;\" type=\"text\" name=\"sendEmailTo\" placeholder=\"email adresinizi daxil edin\" \/> \t\t<input class=\"pdf24Plugin-cp-submit\" style=\"margin: 0px;\" type=\"submit\" value=\"g\u00f6nd\u0259r\" \/> \t<\/form> <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XX \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk demokratik respublika &#8211; Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti quran v\u0259 parlamentarizmin \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan xalq\u0131m\u0131z\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixinin yeni s\u0259hif\u0259l\u0259ri yaz\u0131ld\u0131. 1917-ci ilin fevral\u0131nda Rusiyada ba\u015f ver\u0259n inqilab n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259rk\u0259zd\u0259nqa\u00e7ma meyill\u0259ri g\u00fccl\u0259ndi. Rusiya D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131na se\u00e7ilmi\u015f C\u0259nubi Qafqazdan olan deputatlar \u0259vv\u0259lc\u0259 X\u00fcsusi Komit\u0259, noyabr ay\u0131nda is\u0259 Zaqafqaziya Komissarl\u0131\u011f\u0131 yaratd\u0131lar. 1917-ci il noyabr\u0131n 26-29-da Rusiya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":502,"featured_media":1059,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1057"}],"collection":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/502"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1057"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1057\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1060,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1057\/revisions\/1060"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1059"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1057"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1057"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1057"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}