{"id":215,"date":"2013-09-14T19:16:36","date_gmt":"2013-09-14T19:16:36","guid":{"rendered":"http:\/\/nazimmustafa.info\/?p=215"},"modified":"2021-07-18T19:41:43","modified_gmt":"2021-07-18T19:41:43","slug":"az%c9%99rbaycanin-%c9%99sg%c9%99r-v%c9%99-zabitl%c9%99ri-turkiy%c9%99-ordusunda","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/nazimmustafa.info\/?p=215","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259ri T\u00fcrkiy\u0259 ordusunda"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 1.3rem; line-height: 1.6;\"><a href=\"http:\/\/nazimmustafa.info\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Qafqaz_\u0130slam_Ordusunun_Bak\u0131ya_daxil_olmas\u0131.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-216 alignleft\" alt=\"Qafqaz_\u0130slam_Ordusunun_Bak\u0131ya_daxil_olmas\u0131\" src=\"http:\/\/nazimmustafa.info\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Qafqaz_\u0130slam_Ordusunun_Bak\u0131ya_daxil_olmas\u0131-300x254.jpg\" width=\"300\" height=\"254\" srcset=\"http:\/\/nazimmustafa.info\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Qafqaz_\u0130slam_Ordusunun_Bak\u0131ya_daxil_olmas\u0131-300x254.jpg 300w, http:\/\/nazimmustafa.info\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Qafqaz_\u0130slam_Ordusunun_Bak\u0131ya_daxil_olmas\u0131-1024x870.jpg 1024w, http:\/\/nazimmustafa.info\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Qafqaz_\u0130slam_Ordusunun_Bak\u0131ya_daxil_olmas\u0131-720x611.jpg 720w, http:\/\/nazimmustafa.info\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Qafqaz_\u0130slam_Ordusunun_Bak\u0131ya_daxil_olmas\u0131.jpg 1092w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131 qurulduqdan sonra Bak\u0131n\u0131n rus-erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edilm\u0259si zaman\u0131 t\u00fcrk zabit v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259rinin qan\u0131 Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131nda axd\u0131\u011f\u0131 kimi, Milli m\u00fccadil\u0259 ill\u0259rind\u0259 d\u0259 qan\u0131 \u015e\u0259rqi Anadolunun d\u00fc\u015fm\u0259n i\u015f\u011fal\u0131ndan qurtulumas\u0131 zaman\u0131 axm\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131 1920-ci ilin aprelind\u0259 s\u00fcquta yetirildikd\u0259n sonra rus i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259y\u0259n Az\u0259rbaycan ordusunun \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259ri G\u0259nc\u0259y\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259k bol\u015fevikl\u0259r qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 qalxm\u0131\u015fd\u0131lar. Sonra rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnd\u0259 tab g\u0259tirm\u0259y\u0259n nizam\u0131 pozulmu\u015f \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259r n\u0259 vaxtsa Az\u0259rbaycan\u0131 rus i\u015f\u011fal\u0131ndan azad etm\u0259k \u00fcmidiyl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ke\u00e7mi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u018fsas\u0259n Qaraba\u011f s\u00fcvari alay\u0131n\u0131n v\u0259 Cavan\u015fir piyada alay\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r top v\u0259 da\u011f batareyas\u0131n\u0131n \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t olan da\u011f\u0131n\u0131q hiss\u0259l\u0259r Xudaf\u0259rin k\u00f6rp\u00fcs\u00fcnd\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k Araz \u00e7ay\u0131 boyunca T\u00fcrkiy\u0259 istiqam\u0259tind\u0259 ir\u0259lil\u0259mi\u015fdil\u0259r. O zaman \u0130ran r\u0259hb\u0259rl\u0259ri Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259rl\u0259rind\u0259n silahlar\u0131n\u0131 t\u0259hvil verm\u0259yi t\u0259l\u0259b etmi\u015fdil\u0259rs\u0259 d\u0259, lakin onlar bu t\u0259l\u0259b\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259mi\u015f, b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 h\u00fccumlara m\u0259ruz qalaraq yaral\u0131 v\u0259 itki vermi\u015fdil\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259 s\u0259rh\u0259din\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131qdan sonra Az\u0259rbaycan hiss\u0259l\u0259rin\u0259 komandanl\u0131q ed\u0259n polkovnik Nuh b\u0259y komandanl\u0131\u011f\u0131 polkovnik S\u0259m\u0259d b\u0259y R\u0259fib\u0259yova t\u0259hvil ver\u0259r\u0259k ayr\u0131ld\u0131qdan sonra h\u0259min hiss\u0259l\u0259r \u0259vv\u0259lc\u0259 Do\u011fu B\u0259yazid\u0259, 1920-ci ilin iyununda is\u0259 Hasanqalaya, oradan da \u018frzuruma g\u0259lmi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Qaraba\u011f s\u00fcvari alay\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259 12-ci diviziyan\u0131n tabeliyin\u0259 verilmi\u015f, Qars \u015f\u0259h\u0259rini erm\u0259nil\u0259rd\u0259n azad ed\u0259n vaxt 9-cu piyada diviziyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 ke\u00e7irilmi\u015fdi. Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259ri hiss\u0259l\u0259ri a\u011f\u0131r toplar\u0131 \u0130randan ke\u00e7irib g\u0259tir\u0259 bilm\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ancaq xi\u015ft\u0259kl\u0259rini \u00e7\u0131xar\u0131b g\u0259tirmi\u015fdil\u0259r. Sonradan h\u0259min xi\u015fd\u0259kl\u0259ri \u018frzurum c\u0259bh\u0259sind\u0259n Rus qo\u015funlar\u0131 geri \u00e7\u0259kil\u0259rk\u0259n burax\u0131b getdikl\u0259ri toplara taxaraq \u00fc\u00e7 batareya t\u0259\u015fkil etmi\u015fdil\u0259r. Bu hiss\u0259l\u0259r t\u00fcrk qo\u015funlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 1920-ci ilin oktyabr\u0131nda G\u00fcmr\u00fc \u015f\u0259h\u0259rinin azad edilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdil\u0259r. G\u00fcmr\u00fc bar\u0131\u015f sazi\u015fi (2 dekabr, 1920) imzaland\u0131qdan sonra D\u00fczk\u0259ndd\u0259 (indiki Axuryan rayonunun m\u0259rk\u0259zi-N.M.) ehtiyatda saxlanan bu hiss\u0259l\u0259r bir m\u00fcdd\u0259t sonra \u015f\u0259h\u0259ri t\u0259rk ed\u0259n t\u00fcrk ordusu il\u0259 birlikd\u0259 Qarsa \u00e7\u0259kilmi\u015fdil\u0259r<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Sam\/Downloads\/M%C9%99tbuatda%20d%C9%99rc%20olunuan%20m%C9%99qal%C9%99l%C9%99rim-q%C9%99zetl%C9%99r.docx#_ftn1\"><sup><sup>[1]<\/sup><\/sup><\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259raycan \u0259sg\u0259ri hiss\u0259l\u0259rinin T\u00fcrkiy\u0259 ordusunda f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 dair o d\u00f6vrd\u0259 d\u0259rc edil\u0259n \u201cHara\u00e7\u201d (\u201c\u0130r\u0259li\u201d) q\u0259zeti \u201cQarab\u0259kir ordusunun t\u0259rkibi\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201c9-cu diviziyan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 ke\u00e7mi\u015f tatar s\u00fcvari polku daxildir, hans\u0131 ki, m\u00fcsavat\u00e7\u0131lar\u0131n hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 general Yadigarovun hiss\u0259l\u0259rind\u0259 Nuru pa\u015fan\u0131n \u00fcmumi komandanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Qaraba\u011fda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi. Bol\u015fevik \u00e7evrili\u015find\u0259n sonra bu polk B\u0259yazid\u0259 g\u0259lmi\u015fdi. Burada zabit v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259rin t\u0259l\u0259bi il\u0259 polk komandiri S\u0259diyev istefa vermi\u015f, bu i\u015fi rota komandiri M\u0259likb\u0259yova (\u0259slind\u0259, R\u0259fib\u0259yova-N.M.) h\u0259val\u0259 etmi\u015fdi. O da polku \u018frzuruma g\u0259tirmi\u015f, burada polk yenid\u0259n t\u0259\u015fkil edilmi\u015f v\u0259 t\u00fcrkl\u0259r\u0259 tamamlanm\u0131\u015f, silahland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 Az\u0259rbaycan s\u00fcvari polku adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Bu polkun \u0259ks\u0259riyy\u0259tini l\u0259zgil\u0259r t\u0259\u015fkil edirl\u0259r. Bu polk h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6n c\u0259rg\u0259l\u0259rd\u0259 olmu\u015f v\u0259 Sar\u0131qam\u0131\u015fa birinci daxil olmu\u015fdu<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Sam\/Downloads\/M%C9%99tbuatda%20d%C9%99rc%20olunuan%20m%C9%99qal%C9%99l%C9%99rim-q%C9%99zetl%C9%99r.docx#_ftn2\"><sup><sup>[2]<\/sup><\/sup><\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Erm\u0259nistan da\u015fnak h\u00f6kum\u0259tinin orqan\u0131 olan \u201cAra\u00e7\u201d q\u0259zeti noyabr\u0131n 16-da yaz\u0131rd\u0131: \u201cErm\u0259nistana h\u00fccum ed\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 ordusunda Az\u0259rbaycandan qa\u00e7an M\u00fcsavat hiss\u0259l\u0259ri v\u0259 l\u0259zgil\u0259r var. Bu m\u00fcsavat\u00e7\u0131lar v\u0259 l\u0259zgil\u0259r bol\u015fevikl\u0259rin q\u0259ddar d\u00fc\u015f\u0259m\u0259nl\u0259ridirl\u0259r. \u015e\u00fcbh\u0259siz, onlar Az\u0259rbaycana daxil olacaq v\u0259 orada bol\u015fevikl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u00fcsyan qald\u0131racaqlar\u201d<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Sam\/Downloads\/M%C9%99tbuatda%20d%C9%99rc%20olunuan%20m%C9%99qal%C9%99l%C9%99rim-q%C9%99zetl%C9%99r.docx#_ftn3\"><sup><sup>[3]<\/sup><\/sup><\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0259hz bunlar, y\u0259ni Az\u0259rbaycan ordusunun ke\u00e7mi\u015f \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259rinin Qarsda c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259si Az\u0259rbaycan Sovet r\u0259hb\u0259rliyini narahat edirdi. 1921-ci ilin sonunda Az\u0259rbaycan\u0131n Qarsda ba\u015f konsulu t\u0259yin edil\u0259n \u0130.Hac\u0131b\u0259yov Qarsa yola d\u00fc\u015fm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki s\u0259firi \u0130brahim \u018fbilovdan a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259zmunda tap\u015f\u0131r\u0131q alm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1) Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n qeydiyyat\u0131n\u0131 aparmal\u0131; 2) Qarsda v\u0259 \u0259traf rayonlarda ya\u015fayan Az\u0259rbaycandan qa\u00e7m\u0131\u015f \u0259ksinqilab\u00e7\u0131 elementl\u0259ri a\u015fkar etm\u0259li; 3) Bu \u015f\u0259xsl\u0259rin ad\u0131, familiyas\u0131, anadan oldu\u011fu yer haqq\u0131nda Ankarada ona v\u0259 Bak\u0131da Xarici \u0130\u015fl\u0259r Komissarl\u0131\u011f\u0131na m\u0259lumat verm\u0259li, m\u00fcv\u0259ff\u0259q olarsa onlar\u0131 Qasdan uzaqla\u015fd\u0131r\u0131b Az\u0259rbaycana g\u00f6nd\u0259rm\u0259li.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n icras\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u0130. Hac\u0131b\u0259yov 1922-ci il yanvar\u0131n 31-d\u0259 Az\u0259rbaycan Xarici \u0130\u015fl\u0259r Komissar\u0131 Mirz\u0259 Davud H\u00fcseynova g\u00f6nd\u0259rdiyi m\u0259ktubunda yaz\u0131rd\u0131: \u201cAgentura m\u0259lumatlar\u0131 \u0259sas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir ki, Qarsda \u201cBa\u015f\u00e7\u0131lar\u201d (\u201cVojaki\u201d) ad\u0131 alt\u0131nda komit\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Onun \u0259sas i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131ndan m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bildiyimiz \u015f\u0259xsl\u0259r bunlard\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1) A\u011fdamdan Bayram b\u0259y \u018fhm\u0259dov<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2) Qazax q\u0259zas\u0131ndan G\u00fcla\u011fa G\u00fclm\u0259mm\u0259dov<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3) Aleksandropoldan (G\u00fcmr\u00fcd\u0259n) M\u0259mm\u0259d a\u011fa Allahverdi o\u011flu<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">4) A\u011fda\u015fdan Hac\u0131 S\u0259f\u0259r M\u0259h\u0259rr\u0259m o\u011flu<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5) G\u0259nc\u0259d\u0259n Qafar b\u0259y R\u0259fib\u0259yov<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">6) Qaraba\u011fdan olan m\u00fclk\u0259dar, M\u00fcsavat ordusunun ke\u00e7mi\u015f zabiti Baba Mustafa o\u011flu F\u0259rhadov.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u018fg\u0259r Sovet ordusu aras\u0131nda m\u00fcharib\u0259 olsa bu \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 \u201cBa\u015f\u00e7\u0131lar\u201d (\u201cVojaki\u201d) T\u00fcrkiy\u0259 korpuslar\u0131na b\u0259l\u0259d\u00e7ilik ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Onlar Sovet respublikalar\u0131ndan informasiyalar al\u0131r v\u0259 \u015e\u0259rq C\u0259bh\u0259sinin Siyasi \u015e\u00f6b\u0259sin\u0259 m\u0259lumat verirl\u0259r. Onlar\u0131n Qarsda q\u0259rargah\u0131 &#8211; konspirativ m\u0259nzill\u0259ri vard\u0131r. Buraya \u00f6z\u00fcn\u00fc evind\u0259ki kimi hiss ed\u0259n da\u015fnak h\u00f6kum\u0259tinin ke\u00e7mi\u015f himay\u0259\u00e7ilik naziri Badalyan, t\u00fcrkl\u0259r\u0259 \u0259sir d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 Erm\u0259nistana qay\u0131tmaq ist\u0259m\u0259y\u0259n ke\u00e7mi\u015f monax Vartnayan tez-tez g\u0259lirl\u0259r. Bu y\u0131\u011f\u0131ncaqlar\u0131n birind\u0259 Balayan demi\u015fdir: \u201cQar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u0259nas\u0131z qarayaxmalar yenid\u0259n Rus Ay\u0131s\u0131n\u0131 g\u0259tirdi v\u0259 bizim boynumuza mindirdi. G\u0259lin \u00e7al\u0131\u015faq \u00f6z v\u0259t\u0259nl\u0259rimizi bu q\u0259sbkarlar\u0131n \u0259lind\u0259n xilas ed\u0259k\u201d&#8230;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cBa\u015f\u00e7\u0131lar\u201d ad\u0131 alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n bu komit\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r Bak\u0131 polismeysteri olmu\u015f v\u0259 son vaxtlar Qars \u0259ksk\u0259\u015ffiyyat\u0131n\u0131n r\u0259isi i\u015fl\u0259y\u0259n Bah\u0259ddin b\u0259yin yetirm\u0259l\u0259ridir. O, Qarsdan ona g\u00f6r\u0259 uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r ki, Sovet respublikalar\u0131na, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 a\u015fkar d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik m\u00fcnasib\u0259ti g\u00f6st\u0259rirdi\u201d<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Sam\/Downloads\/M%C9%99tbuatda%20d%C9%99rc%20olunuan%20m%C9%99qal%C9%99l%C9%99rim-q%C9%99zetl%C9%99r.docx#_ftn4\"><sup><sup>[4]<\/sup><\/sup><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1922-ci il fevral\u0131n 22-d\u0259 \u0130. Hac\u0131b\u0259yov Qarsdan g\u00f6nd\u0259rdiyi dig\u0259r m\u0259ktubunda bir daha g\u00f6st\u0259rir ki, \u201cBa\u015f\u00e7\u0131lar\u201d komit\u0259sin\u0259 M\u00fcsavat ordusunun ke\u00e7mi\u015f zabitl\u0259ri r\u0259hb\u0259rlik edirl\u0259r. O, \u018fhm\u0259d b\u0259y A\u011fayevin Malta s\u00fcrg\u00fcn\u00fcnd\u0259n qay\u0131tmas\u0131ndan sonra bu zabitl\u0259rd\u0259n \u00e7oxunun T\u00fcrkiy\u0259nin t\u0259b\u0259\u0259liyini q\u0259bul etdikl\u0259rini v\u0259 6-c\u0131 diviziyan\u0131n zabitl\u0259ri olduqlar\u0131n\u0131 yaz\u0131r. \u0130.Hacv\u0131b\u0259yov Az\u0259rbaycan ordusunun ke\u00e7mi\u015f zabitl\u0259rind\u0259n S\u0259m\u0259d b\u0259y R\u0259fib\u0259yovun, G\u00fcla\u011fa G\u00fclm\u0259mm\u0259dovun, Baba b\u0259y F\u0259rhadovun, \u018fhm\u0259d b\u0259y \u018fhm\u0259dovun, Qafar b\u0259y R\u0259fib\u0259yovun, unter-zabitl\u0259r B\u0259kir b\u0259yin, Adil b\u0259y Tarxovskinin, idman\u00e7\u0131-kavaler\u00e7i Mirz\u0259 b\u0259yin, S\u0259f\u0259r b\u0259yin v\u0259 M\u0259mm\u0259d b\u0259yin adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kir v\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n Kaz\u0131m Qarab\u0259kir pa\u015fan\u0131n q\u0259rargah\u0131nda qulluq etdikl\u0259rini, v\u0259zif\u0259l\u0259rinin Sovet respublikalar\u0131n\u0131n ordular\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat toplamaqdan ibar\u0259t oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Sam\/Downloads\/M%C9%99tbuatda%20d%C9%99rc%20olunuan%20m%C9%99qal%C9%99l%C9%99rim-q%C9%99zetl%C9%99r.docx#_ftn5\"><sup><sup>[5]<\/sup><\/sup><\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u00fcseyn Baykaran\u0131n yuxar\u0131da ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n m\u0259qal\u0259sind\u0259 verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, T\u00fcrkiy\u0259 Milli Ordusunda Az\u0259rbaycan zabitl\u0259rinin say\u0131 56 n\u0259f\u0259r olmu\u015fdur. Onlardan b\u0259zil\u0259ri y\u00fcks\u0259k h\u0259rbi r\u00fctb\u0259l\u0259r alm\u0131\u015flar. Sonralar Ferudun Daryal albay (polkovnik), S\u0259m\u0259d b\u0259y Sayq\u0131n (R\u0259fib\u0259yov) v\u0259 Cahangir general r\u00fctb\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011furunda \u015f\u0259hid olmu\u015f t\u00fcrk zabit v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259rinin xatir\u0259si Az\u0259rbaycanda h\u00f6rm\u0259tl\u0259 an\u0131l\u0131r, onlar\u0131n q\u0259birl\u0259ri xalq t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fchafiz\u0259 olunur, t\u00fcrkiy\u0259li qonaqlar \u015f\u0259hid q\u0259birl\u0259rini ziyar\u0259t edirl\u0259r. Milli m\u00fccadil\u0259 ill\u0259rind\u0259 t\u00fcrk torpaqlar\u0131n\u0131n azad edilm\u0259si zaman\u0131 \u015f\u0259hid olmu\u015f v\u0259 yaxud q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015f az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259rinin d\u0259 xatir\u0259si eyni h\u00f6rm\u0259tl\u0259 an\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"right\"><i>Nazim MUSTAFA,<\/i><\/p>\n<p align=\"right\"><i>Az\u0259rbaycan EA Milli M\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015f\u0131<\/i><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"right\">\u201cV\u0259t\u0259nda\u015f\u201d q\u0259zeti, \u211661 (75), 4 noyabr 1994-c\u00fc il.<\/p>\n<div><br clear=\"all\" \/><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Sam\/Downloads\/M%C9%99tbuatda%20d%C9%99rc%20olunuan%20m%C9%99qal%C9%99l%C9%99rim-q%C9%99zetl%C9%99r.docx#_ftnref1\">[1]<\/a> Baykara H\u00fcseyn. \u201cBirinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131nda Osmanl\u0131 ordusunda, \u0130stiqlal sava\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259ri hiss\u0259l\u0259ri\u201d m\u0259qal\u0259si. \u201cT\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201d d\u0259rgisi, 1964-c\u00fc il, say\u0131 22, s\u0259h. 72-74.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Sam\/Downloads\/M%C9%99tbuatda%20d%C9%99rc%20olunuan%20m%C9%99qal%C9%99l%C9%99rim-q%C9%99zetl%C9%99r.docx#_ftnref2\">[2]<\/a> \u201cAra\u00e7\u201d q\u0259zeti, \u2116 252, 17 noyabr 1921-ci il; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Arxivi, fond 28, siyah\u0131 1, i\u015f 203, v\u0259r\u0259q 200.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Sam\/Downloads\/M%C9%99tbuatda%20d%C9%99rc%20olunuan%20m%C9%99qal%C9%99l%C9%99rim-q%C9%99zetl%C9%99r.docx#_ftnref3\">[3]<\/a> Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D A, fond 28, siyah\u0131 1, i\u015f 203, v\u0259r\u0259q.198.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Sam\/Downloads\/M%C9%99tbuatda%20d%C9%99rc%20olunuan%20m%C9%99qal%C9%99l%C9%99rim-q%C9%99zetl%C9%99r.docx#_ftnref4\">[4]<\/a> Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 DA, fond 28, siyah\u01311, i\u015f 174, v\u0259r\u0259q 27-29.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Sam\/Downloads\/M%C9%99tbuatda%20d%C9%99rc%20olunuan%20m%C9%99qal%C9%99l%C9%99rim-q%C9%99zetl%C9%99r.docx#_ftnref5\">[5]<\/a> Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 DA, fond 28, siyah\u01311, i\u015f 68, v\u0259r\u0259q 22.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"pdf24Plugin-cp\"> \t<form name=\"pdf24Form0\" method=\"post\" action=\"https:\/\/doc2pdf.pdf24.org\/wordpress.php\" target=\"pdf24PopWin\" onsubmit=\"var pdf24Win = window.open('about:blank', 'pdf24PopWin', 'resizable=yes,scrollbars=yes,width=600,height=250,left='+(screen.width\/2-300)+',top='+(screen.height\/3-125)+''); pdf24Win.focus(); if(typeof pdf24OnCreatePDF === 'function'){void(pdf24OnCreatePDF(this,pdf24Win));}\"> \t\t<input type=\"hidden\" name=\"blogCharset\" value=\"Cw1x07UAAA==\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogPosts\" value=\"MwQA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogUrl\" value=\"yygpKbDS189LrMrMzS0tLklMS9TLzEvLBwA=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogName\" value=\"80usysxV8C0tLklMSwQA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogValueEncoding\" value=\"gzdeflate base64\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postId_0\" value=\"MzI0BQA=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postTitle_0\" value=\"c6w6ObMoKbEyOTHvyMY8hZMzi9OBAgplJ2cqVCUmZZbkAHmZCiGH9xRlZ1YCBfOLUkqLS\/NSEgE=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postLink_0\" value=\"yygpKbDS189LrMrMzS0tLklMS9TLzEvL17cvsDUyNAUA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postAuthor_0\" value=\"C0pNScwuzqxMBAA=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postDateTime_0\" value=\"MzIwNNY1sNQ1NFEwtLQysLQyNgMA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postContent_0\" value=\"1VpLbxtHEr7vr2gwcCABpCRSsmzZlgA5zgMIFCNxEmSxWBg9nCHZmZkesmeG5vCUw95zW8DAbnT01b7opBulAP4b+SX7VXXPi5Zs2cAGDuAHOexHdT2++qp6HkxFmhVRcNjJgkXWk5Ea63vi5zzN1Ki43zl6kE6lLoeMEp31UrUM7on+1q4J4vsiUjroTQI1nmT0cJ+mSDExweiwM8my6b3tbS2XKo6xohzJLaVHyfazaW+IpQKdbefTKJF+uj3Y6e9u7xxsfytHM7l8evEyjWT89LHx8zTXuX76UIYXrwr51JcLFT1NolimF6+2fp6OsZ+Kx4JWUXp82InksuiIYSTT9LBDsvbiwFd5LLCpiuU46A36+4LPGQWjrIOP2WHnvbbtiNQM\/4Tj9XZ3dhaD23t8TPFM+dnksINnHWEVftjBjyxMGmR\/sjwCn591xf9\/z\/7OYG9x984Ob0pf\/pRd7wx2Fvv9Pm+Kz3\/Gnu6AB4NnMCn8Fu67EctFj+1+j\/Q9XWxiwM4c0vC3jtg+erAtj\/oH\/bu9oRIq8l8\/F8fL18+NJ4sh4vZRECehkZkKxXdBOs29SIW0l5jlJo\/8fOZTcCfaSMEyafwRJk97gYlfP9dY8vL04lRGeEwj5VL6AtEU4cdUiaWMJWaIbHVuQnzzVCbmkAA\/jiFDhL9KKy1mPKopV5aYqbw45WWFXPgXr+iLCFWsuuJERZES8ep8iJDGIjiXXYpOR3\/tepe\/4eFMiWMt\/SQivQp\/dX55SoKvyY3TZnmUs5orqeUivnh1eYq9zdaDbYI5KHN69LcH70DEG+m3fzDYsSbB+eXUBJEVP12dz\/JMiiLIlIG9VOiTuNYEUHxDcLLS6+deHokgw5kKGtfcOyndqdQ3656twOoSX2LGkCeK1YvXz0PSpcH\/wkuiy9NgrkJ6AG2aS1I+FO5Jo5Z2xkxGlX4iabbEk0rEWXJ5mms8dP6yOtOrcz5dJj0BSXC0UmCtoG4sPk2WeRTnl6dXCys0vs3lIktl84yY2NZJ7YSkklCszmPlq4Kc5HtyQlVY6cNg9SLGNPYfMu8N7Pr7r6lMSeZvpZEevJOMNYdGkCFk4c5KUn8m51JfniojpqqQ5MD17+zUBv495aE+LePJTJqgIL\/gMVebS7MjKJgAChRJhJP6NkQuXs3ERKWQjVX1U+7LEc8Q4erMTFfnqVW\/5mM7Gx8buYTZSTDYu8j1UNYqEgqHnsmYTMWGU5gTka4aShOPbaiIi5cG\/2LExCujuuWIrXC37qwiOSkdRGSYOVeRmDOoFIoeYLBHRqy2S21sd0UkQ5wsIf8SXl6OZVTBbBcMNK8r8HSpEEq8NR1jAszIY8yUAoNMviQ3xreZKPAvHIh1rrJQsTCNs9aqgSBm8vo5yAS+FHKBM0SSw6ABls3j16bhKWECnWFkRGYLWB3TJAqTuQZIfJNPSOqiOYqRrx7yhM\/p22HfvX4+UvQpmcumHp2RZQEVR23RJqSdplRQ3BzHjgAF4lFycZqLh1gQaYzV3QIqVRCewKMVmeMrmUpNCixkF2gjfXZJ8fuvZonsEUsK9eh9o+ya4GoK2R+QQL6aqyXii0MGwAIELVjBOL6KrANgsVRcnkIvNtUIl7acP1QJiz4SuoiD3jAvo7bcoAxLqBcu4FkjIpCU28ZXW1e5u2oavhH37PY2ZkhhbqUSF7G2x+nTt+irAGGrF4hfIRGhM7HAhhAkdLkTEXzxakErVsDacFqGZNrE2Zwm++Xkyk4COvUmlLBtcH7XhnAxDkiKKkGENMbLDXk+Ng2ySlJ7OPihXHBMkeQVuJH6Lk+xRCuqt8TDvOmKlik0d+cE7ykTcSZsu2MSZoX0jGUJXwLrzeq8ae51QmKhDApURoZrcpTTPdoVaShFAADDxcZA+EGIXWwobAoVL+GSuh1Uj1bnS1KMTztsYCMFCDle5KYgZJRFojkRx1Z\/S9X7Zutka1MEkwwOlkH6VC6wqCTNNvWBg1PepWUzt1V1PuuQznut4mzKX9cZRYEsLVifGWVYhtyCSOy4emykogAUdvuze9s\/pIFJt5\/IePtR8kxb1npy67ODWwcHmZeTyLcGO759YIb4zAxLanyK7VMAg\/3g\/jMq7s3sx2WQlQ+3\/GS4+OTpKNN9qiXzqf3nH\/1\/gnLRN\/evPNq6Ofm6Pg7JJ2oodwwJ6ke+xFJFwQmP8zIUn4Avns2NY5VmyI5Eyv7jl\/98BQ9fvfjjl\/+KDXxDNFN+xNdN4mQ4n6JBjGWkddMgYyWM0FzpU86BV0BZlYMCegEV8K97tAYjUhvr1nCILIqYQ5hVmEnZArOoevAVPHcidcr0uUvelIKfZAQcNgPjV+LV9vD2yI6ujQMdIC2Kv4Nnj6VJ5nk7m9GYbwAhYooEaIVDFOWxeiN9oYa2UVrCe1vnYrw6S+lcJZ4+LBko3DaYA2gpFnWDCiNM6JCNVNXINoQqBHzXlRwlaVA2UnghKzGQmBIsKGMwJxIUjGTJBLq0J0OCSUDQ6\/EnZPqwTMIb2Mly+W4rO7uIR+TOydYV+hCNgqTWYq3U6cC8y2DrhoDMaGUDvoJT3wY1H5NhwNJ4uEQswXU0s\/RuybkIuIgU8FOe08xdbQeCe7bH4zMjNv9MERYSGyrjRgnsvBwri+QN+UwF9XyGieVnVHacaco+Zmw9iqyY2CqABHtC7jmTvLMkPFOa8j55tRvm5x8ZiA1aIDb4QBD73LKUNGNCdXmqka0mq7Mwt4ScMp+xNS6XAUCJ4xKNSvTRicuMor\/fg\/O0QaWxgXSk2OWRq8Cx4SBcLGMr\/HfigKRFc8hsDSeYS2v2NdBZH9aqN6kfgAj0MYzLdaa7mn+pPOnyN9SiTFmWXVcKNISUlY9IokxzPgxFUGsfrmFtZQvpCj4YUWVDk7AitPmROdduy7l2P9C5AFeTJTCFtNYVBXdxrm4bVMnlmoJUcSmcQrGI4TiigLd9n+ZyT5J5kNXFIXF0eCeywASuQ9hAEAhm1a9YXZrodbcjP3ZbeYgHgK9O84iLP6xX5eWLl1tfySFoKUOu4z0F3KBq\/CzZyV0tsb5D5fvEkRUVeiPC94uXHqRVMdAZ1DyZc48BiESJzaemGCXwZcwyZ3JKHkW4hZxXYeaNDNPfbCkOEmbEKLFV3UqZBQVyEyijrZzlVJqY6tb7YrBZasimu8zIkWWemM0AAJHJy6+IZpsLCM2VniFNeBSnIoiCONCuV4TZIaKMi+tI3Re7mxTXFJ2L1EWtxEm7YiRjWJGrpi5qFi4\/ksjPqa5EJQ6yMZtZKnCssSKFZaKt0NxhxPefkIGGpHecnNzu6yQGxEjjyITm4p26dZlrGUSW12CNEUjFjAKfLJ+4EuJbmZIU+ZLi2jb0qHRpIQYICOVsu9rN7IXz1+ZmwYQaGu7uMa3ASpKQDGqDY4qmZ8LfB9bfYRc9tzRst99bb89epwlscaLMkgp2Oc998RUQLCg08Y\/yIHATRXoKs9xj12xngGNwuyw3tSqtqhC+XO9iPBQKYblJV1IMRCtzSOdoWOYh9OlAveTCPyY\/g08yFSaPqKkfGJOCR1\/J+xS1k1yrUqZVjVaTVDJgSyJbKNMpY7VsOKJDNjLyvRuHHfHRmLZ4KAsjY9tb+f3XCdXhyfxGy3D8LeWCM7DToaaqMgJQcHVKNWj8HisixI6jIEwRpyYBcaL1NlyZSjC2ScyTFxS8xXEEgoeA8JVILk6j\/Eab7LnTw7hYnn2UCDD1D2l5KjSB3fF7rHh7s2ws+7ZZOqJG3Vqz6kYr7W82ygVtuQ58IAo5qLo1A7kiZXGaUrCnJ8WJvY2xZxBfUP9Owgg37fpy6rNpzNXX0jSCZIIY9Zi4plyWNFyRQO2dQVIzrjAx0zy1\/i5JZVjEX70AnNoqf+haNxQqRHlcaq3uFepIoXsnJIYUOEwDKUNYaeydiPis6vgAt58QWiviVGceP8O4JsCWpOuxa+mX4T+jStuM5QQu8+kndwf9\/n1OzFNFFx5zWkMv3dUMMUG+SOHKrJBg\/ksUmatzATqmbb6lIpTJpKOiVzPfysLIyBJac\/qhazdD9vZlBEjttiohOlXFJm2PvsWAZ9RhzGJwRUVoVN5NVFvFyFAL8aM0meYUmgXLHv5yxdkobgqXBix\/JE1xzeJzaot4ph84HL3n+gOUPqgT7PoAmhyLutKkpEXM1qtKPmrMHWMT25B0JaJvSbenlmAoXlLoPEaiEzH1oJhbfUlCamr1R1xIzUj3Jbtg4wBAFXkuDJp6yMlOeJ7HG4NMS2uVEC5Ltt7duX+z8HnT\/dtJ4apkYBuMVb5wbI0jiikCVZEqjYMC9Tls3qgYQR25j0tq494vcZqQiOmoZk18VaFSvruMnKkfSmrp+9CTZykl37\/FrqzxOT2VeU8zYYGw5FptUlExPpsnrw5Q2RULIFfOd0n+m75oaxJHuKobS+fnABz4CAEO0K3Onr76+MqVvVa5svdGuXKz7FwzpVEw5zsaLfCI9LbOqkrztCiQrxi\/m0yImqo+6o+G\/thcb\/qqc0GLie9MNxbp6lInbPQ+4D2OT9hciKQrC8I+cYJYkNR4MWNGRBtyJSSVRKLqelU78bDVi2TBklRZRNv2Fjah+OVqq7olLjv12mLGfo+yfau32DgHkfZZdUdn2eOWK7Hmlc7fUTmuX19ed3mVA7Gv4Ur0E6dxnlNlb3rc0mhF1+iXq1kH\/ZJrgEavvlh+aPuzNuy74hhU1877XppFMk9DyjpdofxYavKMXggfiAKDeCw5eDm35E0OQkjFFUNzz6ij5jRq+\/E2LXur84zueLzy2lx8TfqORaODXPdYG4mX3HmWR1E+a5m3S6su1ajR9b4ai2g5Mptl\/3VtVuV\/vtNBZmRWUd09czmn80YAfWTYc7uFPbc\/sFXiyiqqCqhUZW0VOV+30a2+X1mRuw9rbXxm4rYGY1WWKaPbYHz2TZbHV3Xa1hotKV+C3t6nFyHYycoGaEnMyEB8322jt1idU2+Wm63GAyrBwzx3qeQaE\/VbG5QuvwhM7iN0H0kD0ogxEENsVNfOm9127D6RBbmK2GiE16Z7+2Ei9RgOW94euK0tiDq5uJy8+aXwWqOGbvXKmwXyRMPK44sx5Zd84F0vHS0kX7e221U+tUPPKB+T6gVtR9y5W\/YSOPg85V5yWMhoJixjGTmA44JgRC\/JCHZi45gomRumnoE6EKhWwjaWAyoTDnOI1YnjrS872TPyy1KzOqCveQtrTT9z+\/pCzjJMqMhz7yQ072KwVqWbyPYHrukEkji1ShE16k1NcqvKvU\/FVj\/6VHvp9H7pA2z3w46hdxfptc2jb+hlOnHyw5Pvj7847j7YVkfXDm2GzufHTm0nNVtiz794qeFSWZ6516KIFVCZcfGqsfZbhaLarW7MNTruoA\/\/+vd+X2zcuY1Y2XMNeNE\/ONjrDVHnqMgdGvn26AF+GUaBNIcdGUX2NT36bWLK7eyrp\/Sa32GnX7\/buXuLBttFSNSPDHYhQb9jL2\/lUQmbZXdqiwlWeYsDyxR07T1n9VPgPU6tB9Y3D10YjF5EioAizZHvetuCzFKjMe\/LmCtCMAuKmdU5DSGOOEYhQDf7+6WVug5qB4MudYAnW+LOoHdnzxlv2yr+41X\/oGOvnaD+K66F2EnF4DbO1r9Tu2jZfL\/f0mz7hcVHq7N5RNB0bBZgjF0xSrQvBnfpYrHgHkC\/SxWVGOzsMv0w1Ikd7Oz8VTS327F3KtDcW7Qgjm928q3+wd2\/yslRqHF59vaTX3Fwd+7+nb2Gxe\/0Bgd\/lZODJjI5\/NCT799tHHzQPrX9738=\" \/> \t\t<a href=\"https:\/\/www.pdf24.org\" target=\"_blank\" title=\"www.pdf24.org\" rel=\"nofollow\"><img src=\"http:\/\/nazimmustafa.info\/wp-content\/plugins\/pdf24-post-to-pdf\/img\/pdf_32x32.png\" alt=\"\" border=\"0\" height=\"32\" \/><\/a> \t\t<span class=\"pdf24Plugin-cp-space\">&nbsp;&nbsp;<\/span> \t\t<span class=\"pdf24Plugin-cp-text\">M\u0259qal\u0259ni PDF format\u0131na \u00e7evir<\/span> \t\t<span class=\"pdf24Plugin-cp-space\">&nbsp;&nbsp;<\/span> \t\t<input class=\"pdf24Plugin-cp-input\" style=\"margin: 0px;\" type=\"text\" name=\"sendEmailTo\" placeholder=\"email adresinizi daxil edin\" \/> \t\t<input class=\"pdf24Plugin-cp-submit\" style=\"margin: 0px;\" type=\"submit\" value=\"g\u00f6nd\u0259r\" \/> \t<\/form> <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131 qurulduqdan sonra Bak\u0131n\u0131n rus-erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edilm\u0259si zaman\u0131 t\u00fcrk zabit v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259rinin qan\u0131 Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131nda axd\u0131\u011f\u0131 kimi, Milli m\u00fccadil\u0259 ill\u0259rind\u0259 d\u0259 qan\u0131 \u015e\u0259rqi Anadolunun d\u00fc\u015fm\u0259n i\u015f\u011fal\u0131ndan qurtulumas\u0131 zaman\u0131 axm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131 1920-ci ilin aprelind\u0259 s\u00fcquta yetirildikd\u0259n sonra rus i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259y\u0259n Az\u0259rbaycan ordusunun \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259ri G\u0259nc\u0259y\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259k bol\u015fevikl\u0259r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":502,"featured_media":216,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15,8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/215"}],"collection":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/502"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=215"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/215\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":217,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/215\/revisions\/217"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/216"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=215"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=215"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}