{"id":343,"date":"2014-03-12T17:31:49","date_gmt":"2014-03-12T17:31:49","guid":{"rendered":"http:\/\/nazimmustafa.info\/?p=343"},"modified":"2021-07-18T19:41:43","modified_gmt":"2021-07-18T19:41:43","slug":"erm%c9%99ni-silahli-d%c9%99st%c9%99l%c9%99rinin-1905-1906-ci-ill%c9%99rd%c9%99-c%c9%99nubi-qafqazda-tor%c9%99tdikl%c9%99ri-qirginlar","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/nazimmustafa.info\/?p=343","title":{"rendered":"Erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rinin 1905-1906-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 C\u0259nubi Qafqazda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri q\u0131r\u011f\u0131nlar"},"content":{"rendered":"<p align=\"right\"><b><i><br \/>\nNazim Mustafa, <\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p align=\"right\"><b><i>AMEA Tarix \u0130nstitutunun elmi i\u015f\u00e7isi<\/i><\/b><\/p>\n<p>XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 C\u0259nubi Qafqazda, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n ssenarisi erm\u0259nil\u0259rin XIX \u0259srin sonunda \u015e\u0259rqi Anadoluda \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 \u0259saslan\u0131rd\u0131. 1877-1878-ci ill\u0259r Rusiya-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 g\u00fcnd\u0259liy\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan \u00abErm\u0259ni m\u0259s\u0259l\u0259si\u00bb sonralar \u015e\u0259rqi Anadoluda erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn muxtariyy\u0259t \u0259ld\u0259 etm\u0259k v\u0259 m\u00fcst\u0259qil Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259ti qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir vasit\u0259y\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi. Bu muxtariyy\u0259tin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lc\u0259 \u015e\u0259rqi Anadolu vilay\u0259tl\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin say \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u0259 nail olmaq laz\u0131m g\u0259lirdi. Lakin erm\u0259nil\u0259rin \u201cQ\u0259rbi Erm\u0259nistan\u201d adland\u0131rd\u0131qlar\u0131 \u00a0h\u0259min vilay\u0259tl\u0259rin he\u00e7 birind\u0259 say etibar\u0131 il\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck onlar\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259 deyildi. Bunu erm\u0259nil\u0259rin q\u0259yyumu kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Fransan\u0131n Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi 1897-ci ild\u0259 yayd\u0131\u011f\u0131 s\u0259n\u0259dd\u0259 d\u0259 etiraf etmi\u015fdi [1, 96].<\/p>\n<p>H\u0259min ill\u0259rd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransan\u0131n yard\u0131m\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259ri \u00fcsyanlara t\u0259hrik etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259bli\u011fat apar\u0131l\u0131rd\u0131. Bu i\u015f\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi \u201cArmenakan\u201d, \u201cDa\u015fnaksutyun\u201d v\u0259 \u201cHn\u00e7ak\u201d siyasi partiyalar\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rl\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. Erm\u0259nil\u0259r \u0259vv\u0259lc\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin v\u0259 k\u00fcrdl\u0259rin ya\u015fad\u0131qlar\u0131 k\u0259ndl\u0259r\u0259 basq\u0131nlar edirdil\u0259r ki, onlardan \u0259ks reaksiya g\u0259lsin, sonra is\u0259 Avropan\u0131n k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin erm\u0259nil\u0259ri q\u0131r\u011f\u0131nlara m\u0259ruz qoyduqlar\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya car \u00e7\u0259k\u0259 bilsinl\u0259r. Bir \u00e7ox hallarda is\u0259 erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri t\u00fcrk \u0259sg\u0259rl\u0259rinin paltarlar\u0131n\u0131 geyin\u0259r\u0259k, gec\u0259l\u0259r erm\u0259ni k\u0259ndl\u0259rin\u0259 h\u00fccumlar edir, sonra is\u0259 h\u0259min hadis\u0259ni t\u00fcrkl\u0259rin tor\u0259tdikl\u0259ri q\u0131r\u011f\u0131nlar kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin 1894-1896-c\u0131 \u015e\u0259rqi Anadoluda ill\u0259rd\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri i\u011fti\u015fa\u015flar yat\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra h\u0259min i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131n t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n v\u0259 icra\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti C\u0259nubi Qafqaz\u0131n m\u00fcxt\u0259lif regionlar\u0131na k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r [2, 204; 3, 119-120]. Rus m\u00fc\u0259llifi N.\u015eavrovun yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, 1896-c\u0131 ild\u0259 C\u0259nubi Qafqazda 900000, 1908-ci ild\u0259 1301000 erm\u0259ni ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. Dem\u0259li, t\u0259kc\u0259 bu d\u00f6vrd\u0259 C\u0259nubi Qafqaza 400000 erm\u0259ni g\u0259lib yerl\u0259\u015fmi\u015fdi [4, 64]. 1908-ci ild\u0259 Rusiya Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi polis departamentinin s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 g\u00f6st\u0259rilirdi ki, \u00abT\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki m\u0259lum hadis\u0259l\u0259rd\u0259n sonra C\u0259nubi Qafqaza yar\u0131m milyon erm\u0259ni g\u0259lmi\u015fdir. Bu erm\u0259nil\u0259r d\u0259rhal \u00f6z qara \u0259m\u0259ll\u0259rini g\u00f6st\u0259rdil\u0259r\u00bb [5, 8; 6, 1-18]. Bundan sonra indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 \u201cDa\u015fnaksutyun\u201d v\u0259 \u201cHn\u00e7ak\u201d partiyalar\u0131n\u0131n s\u0131ralar\u0131 daha da artm\u0131\u015f, C\u0259nubi Qafqazda anti-t\u00fcrk t\u0259bli\u011fat\u0131 xeyli g\u00fccl\u0259nmi\u015fdi. \u201cNovoye vremya\u201d q\u0259zetinin \u0130r\u0259van \u00fczr\u0259 m\u00fcxbiri Qriqoryevin verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259rin 80 faizi T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n g\u0259lmi\u015f erm\u0259nil\u0259rin, muzdlu qatill\u0259rin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc [1, 37].<\/p>\n<p>XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 erm\u0259ni \u015fovinizminin, mill\u0259t\u00e7i erm\u0259ni partiyalar\u0131n\u0131n maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi qida m\u0259nb\u0259yi rolunu erm\u0259ni kils\u0259l\u0259ri m\u0259har\u0259tl\u0259 oynay\u0131rd\u0131. 1903-c\u00fc ild\u0259 kils\u0259 m\u00fclkiyy\u0259tinin Rusiya Torpaq v\u0259 \u018fmlak Nazirliyinin s\u0259r\u0259ncam\u0131na ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda \u00e7\u0131xar\u0131lan qanun kils\u0259nin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirdiyi siyasi t\u0259\u015fkilatlar\u0131n maddi v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 ciddi z\u0259rb\u0259 vurmu\u015fdu. Bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 erm\u0259ni terrorizminin geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259, anti-t\u00fcrk, anti-m\u00fcs\u0259lman \u0259hval-ruhiyy\u0259sinin q\u0131z\u0131\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. Erm\u0259ni kils\u0259si bu qanunun \u0259leyhin\u0259 qiyamlar t\u0259\u015fkil etmi\u015fdi. H\u0259min il avqustun 29-da G\u0259nc\u0259d\u0259, sentyabr\u0131n 2-d\u0259 Qarsda v\u0259 Bak\u0131da, sentyabr\u0131n 12-d\u0259 \u015eu\u015fada, oktyabr\u0131n 14-d\u0259 Tiflisd\u0259 erm\u0259nil\u0259r i\u011fti\u015fa\u015flar v\u0259 terror aksiyalar\u0131 t\u00f6r\u0259tmi\u015fdil\u0259r. 1905-ci ild\u0259 Rusiyan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 ba\u015f ver\u0259n i\u011fti\u015fa\u015flar, \u00e7arizm\u0259 qar\u015f\u0131 naraz\u0131l\u0131q dal\u011fas\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si C\u0259nubi Qafqazda g\u00fccl\u00fc \u0259ks-s\u0259da do\u011fururdu. Bu qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131qdan erm\u0259nil\u0259r m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 etmi\u015fdil\u0259r. Rusiyan\u0131n hakim \u015fovinist dair\u0259l\u0259ri d\u0259 z\u0259rb\u0259ni \u00f6zl\u0259rind\u0259n yay\u0131nd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259nil\u0259rin anti-t\u00fcrk, anti-m\u00fcs\u0259lman kampaniyas\u0131n\u0131 q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131lar. Qafqaz cani\u015finliyinin y\u00fcks\u0259k r\u00fctb\u0259li erm\u0259ni v\u0259 erm\u0259nip\u0259r\u0259st m\u0259murlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 silahland\u0131r\u0131lan erm\u0259ni d\u0259st\u0259l\u0259ri 1905-1906-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131da, \u0130r\u0259vanda, Nax\u00e7\u0131vanda, Z\u0259ng\u0259zurda, Qaraba\u011fda, G\u0259nc\u0259d\u0259, Tiflisd\u0259 v\u0259 ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 silahl\u0131 h\u00fccumlar edib, h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259n onlar\u0131 t\u0259mizl\u0259m\u0259kl\u0259, erm\u0259nil\u0259rin say \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u0259 nail olmaq ist\u0259yirdil\u0259r. \u00c7\u00fcnki h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Qafqazda m\u00f6vcud olan 54 q\u0259zadan yaln\u0131z be\u015find\u0259 erm\u0259nil\u0259r \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil edirdil\u0259r [14, 47].<\/p>\n<p>1905-1906-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 C\u0259nubi Qafqazda erm\u0259ni-m\u00fcs\u0259lman q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 haqq\u0131nda Rusiya daxili \u0130\u015fl\u0259r nazirliyinin polis departamentinin s\u0259n\u0259dind\u0259 deyilirdi: \u201cDa\u015fnaksutyun\u201d \u00f6z q\u00fcdr\u0259tini g\u00f6st\u0259rdi, m\u00fcs\u0259lmanlar c\u0259fas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kdil\u0259r. Burada ikili oyun oynan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131: birincisi, m\u00fcs\u0259lmanlarda olan qisas\u0131n bir qismini almaq, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rin g\u00fcnah\u0131n\u0131 m\u0259tbuat v\u0259 t\u0259bli\u011fat\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 rus h\u00f6kum\u0259tinin \u00fcz\u0259rin\u0259 y\u0131xmaq. Bununla da t\u0259kc\u0259 erm\u0259nil\u0259ri deyil, Qafqaz\u0131n dig\u0259r sakinl\u0259rini d\u0259 inqilab\u00e7\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc t\u0259bli\u011fat material\u0131 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f olurdu. N\u0259tic\u0259d\u0259 erm\u0259nil\u0259r\u0259 m\u00fcnasib olmayan bir \u00e7ox rus m\u0259murlar\u0131 v\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r terror qurban\u0131 oldular: general \u018flixanov (Maqsud \u018flixanov-Avarski), qubernatorlar Naka\u015fidze, Andreyev (birincisi Bak\u0131n\u0131n qubernatoru, ikincisi Yelizavetpolun (G\u0259nc\u0259) vitse-qubernatoru, polkovnikl\u0259r B\u0131kov v\u0259 Saxarov v\u0259 ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131. Onlar\u0131n qism\u0259n nail olduqlar\u0131 ikinci m\u0259qs\u0259dl\u0259ri ondan ibar\u0259t idi ki, C\u0259nubi Qafqazda erm\u0259nil\u0259rl\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u0259razil\u0259r bir-birind\u0259n ayr\u0131ld\u0131, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n v\u0259 qism\u0259n \u0130randan k\u00f6\u00e7\u0259n erm\u0259nil\u0259rin m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn torpaqlar bo\u015fald\u0131ld\u0131. Son 5-6 ild\u0259 onlar\u0131n say\u0131 yar\u0131m milyona \u00e7atm\u0131\u015f, 200 min n\u0259f\u0259r is\u0259 rus idar\u0259l\u0259rinin v\u0259kal\u0259ti il\u0259 t\u0259b\u0259\u0259lik \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir. Yelizavetpol, \u0130r\u0259van v\u0259 Qars vilay\u0259tl\u0259rind\u0259 \u0259razil\u0259rin qism\u0259n ayr\u0131lmas\u0131na nail olunmu\u015f, torpaqlar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n hiss\u0259si bo\u015fald\u0131lm\u0131\u015f, h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259n bir \u00e7ox m\u00fcs\u0259lmanlar qa\u00e7araq canlar\u0131n\u0131 qurtarm\u0131\u015flar\u201d [5, 11].<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259, Rusiyan\u0131n hakim dair\u0259l\u0259ri d\u0259 1905-1906-c\u0131 ill\u0259r erm\u0259ni-m\u00fcs\u0259lman i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131ndan \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 ikili oyun oynam\u0131\u015fd\u0131lar. \u00c7ar m\u0259murlar\u0131 Qafqazda g\u00fccl\u0259n\u0259n naraz\u0131l\u0131q dal\u011fas\u0131n\u0131n h\u00f6kum\u0259t \u0259leyhin\u0259 istiqam\u0259tl\u0259n\u0259c\u0259yind\u0259n qorxduqlar\u0131ndan, erm\u0259nil\u0259rin m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri q\u0131r\u011f\u0131nlara bigan\u0259 qalm\u0131\u015f, b\u0259zi hallarda is\u0259 onlar\u0131n t\u0259r\u0259fini saxlamaqla h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn etnik toqqu\u015fmalara s\u0259rf edilm\u0259sin\u0259 nail olmu\u015fdular. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 x\u00fcsusi x\u0259fiyy\u0259 \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin qurulmas\u0131 haqq\u0131nda Cahangir Zeynalo\u011flunun 1924-c\u00fc ild\u0259 \u0130stanbulda \u00e7ap edil\u0259n kitab\u0131nda bel\u0259 m\u0259lumat verilir: \u201cYaln\u0131z az\u0259ri t\u00fcrkl\u0259ri h\u0259l\u0259 q\u0259fl\u0259td\u0259 idil\u0259r v\u0259 i\u011ft\u015fa\u015flarda \u00e7ar t\u0259r\u0259fini saxlay\u0131rd\u0131lar. Rusiya h\u00f6kum\u0259ti m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n bu q\u0259fl\u0259tind\u0259n istifad\u0259 edib, Peterburqdan x\u00fcsusi sur\u0259td\u0259 130 x\u0259fiyy\u0259 m\u0259muru g\u00f6nd\u0259r\u0259r\u0259k, t\u00fcrkl\u0259r il\u0259 erm\u0259nil\u0259r aras\u0131nda icra etdiyi propaqanda il\u0259 biri dig\u0259ri \u0259leyhin\u0259 silah i\u015fl\u0259tm\u0259y\u0259 t\u0259\u015fviq v\u0259 \u0259srl\u0259rc\u0259 yax\u015f\u0131 ke\u00e7in\u0259n iki mill\u0259ti biri dig\u0259rin\u0259 q\u0131rd\u0131rd\u0131\u201d [7, 106].<\/p>\n<p>1905-ci il fevral\u0131n 6-da Bak\u0131da bir n\u0259f\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n erm\u0259nil\u0259r komit\u0259\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 ba\u015flanan erm\u0259ni-m\u00fcs\u0259lman q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 bir \u00e7ox m\u00fc\u0259llifl\u0259rin iddia etdikl\u0259ri kimi, bir t\u0259sad\u00fcf n\u0259tic\u0259sind\u0259 deyil, m\u0259hz b\u00fct\u00fcn C\u0259nubi Qafqaz\u0131n varl\u0131 erm\u0259nil\u0259rinin zaman-zaman c\u0259m olduqlar\u0131 bir \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015f vermi\u015fdi. Erm\u0259nil\u0259r Bak\u0131da erm\u0259ni milyonerl\u0259rinin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 ist\u0259dikl\u0259rin\u0259 nail olacaqlar\u0131na, Bak\u0131n\u0131n neft s\u0259lt\u0259n\u0259tini \u0259ll\u0259rin\u0259 ke\u00e7ir\u0259c\u0259kl\u0259rin\u0259 v\u0259 bundan sonra b\u00fct\u00fcn C\u0259nubi Qafqazdan m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 silah g\u00fcc\u00fcn\u0259 qovub erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259ti yaradacaqlar\u0131na \u0259min idil\u0259r. Fevral\u0131n 6-dan 10-a q\u0259d\u0259r Bak\u0131da \u015fidd\u0259tl\u0259 davam ed\u0259n q\u0131r\u011f\u0131nlar zaman\u0131 h\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259n t\u0259l\u0259fat min n\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7atsa da, erm\u0259nil\u0259rin niyy\u0259tl\u0259ri ba\u015f tutmam\u0131\u015f v\u0259 m\u0259\u011flub olmu\u015fdular [8, 7].<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259r fevral\u0131n 20-22-d\u0259 \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259tmi\u015fdil\u0259r. M.S.Ordubadi &#8220;Qanl\u0131 ill\u0259r&#8221; kitab\u0131nda verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, erm\u0259nil\u0259rin n\u00f6vb\u0259ti fitn\u0259karl\u0131\u011f\u0131 1905-ci il may\u0131n 5-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van q\u0259zas\u0131n\u0131n C\u0259hri k\u0259ndind\u0259 \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259r m\u00fcs\u0259lman\u0131n a\u011f\u0131r yaralanmas\u0131 v\u0259 may\u0131n 7-d\u0259 bir n\u0259f\u0259r m\u00fcs\u0259lman\u0131n Tunbul k\u0259ndind\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 yenid\u0259n q\u0131z\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. May\u0131n 8-d\u0259 \u0130r\u0259van vitse-qubernatoru Baranovski, \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259r qlavas\u0131 A\u011famolovla birlikd\u0259 Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259r qlavas\u0131 C\u0259f\u0259rqulu xan Nax\u00e7\u0131vanski Nax\u00e7\u0131vana g\u0259lirl\u0259r. Q\u0131r\u011f\u0131nlar ara verm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn Tiflisd\u0259n general \u018flixanov-Avarski d\u0259 Nax\u00e7\u0131vana g\u00f6nd\u0259rilir. Erm\u0259nil\u0259r Nax\u00e7\u0131vanda da m\u0259\u011flub olduqlar\u0131ndan n\u00f6vb\u0259ti i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131 \u0130r\u0259vanda t\u00f6r\u0259dirl\u0259r. Erm\u0259nil\u0259rin m\u0259qs\u0259di ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u0130r\u0259van v\u0259 onun \u0259traf k\u0259ndl\u0259rini m\u00fcs\u0259lmanlardan t\u0259mizl\u0259m\u0259k, sonra is\u0259 M.S.Ordubadinin t\u0259birinc\u0259 des\u0259k, \u201c\u0130r\u0259vandan Nax\u00e7\u0131vana q\u0259d\u0259r yol \u00fcst\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n islam k\u0259ndl\u0259rini da\u011f\u0131tmaqla \u0130r\u0259van erm\u0259nil\u0259rini Nax\u00e7\u0131vanda haz\u0131r \u0259sg\u0259ri q\u00fcvv\u0259l\u0259rl\u0259 birl\u0259\u015fdirm\u0259k, Nax\u00e7\u0131vandan Z\u0259ng\u0259zura kimi yol boyunda olan k\u00f6yl\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131b Z\u0259ng\u0259zur k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259ri il\u0259 Nax\u00e7\u0131vandak\u0131 \u0259sg\u0259ri q\u00fcvv\u0259ni biti\u015fdirm\u0259k kimi al\u00e7aq x\u0259yallar\u201ddan ibar\u0259t idi [8, 119].<\/p>\n<p>May\u0131n 23-d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin Qarsa\u00e7ay ba\u011f\u00e7as\u0131nda m\u00fcs\u0259lman g\u0259ncl\u0259rin\u0259 h\u00fccumu il\u0259 \u0130r\u0259vanda n\u00f6vb\u0259ti- ikinci q\u0131r\u011f\u0131nlar ba\u015flan\u0131r. May\u0131n 31-d\u0259 \u0130r\u0259vanda q\u0131r\u011f\u0131nlar dayand\u0131r\u0131lsa da, erm\u0259nil\u0259r \u0259traf m\u00fcs\u0259lman k\u0259ndl\u0259rin\u0259 h\u00fccum etm\u0259yi q\u0259rara al\u0131rlar. El\u0259 h\u0259min ax\u015fam erm\u0259nil\u0259r Q\u0131rxbulaq mahal\u0131n\u0131n G\u00f6z\u0259cik k\u0259ndin\u0259 h\u00fccum edirl\u0259r. \u0130yunun 2-d\u0259 10 min n\u0259f\u0259rlik erm\u0259ni alay\u0131 M\u0259ng\u00fcs k\u0259ndin\u0259 h\u00fccum edir. Da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f 12 m\u00fcs\u0259lman k\u0259ndinin \u0259halisi T\u0259z\u0259k\u0259nd\u0259 qa\u00e7\u0131r. Erm\u0259nil\u0259r iyunun 3-d\u0259 G\u00fcll\u00fcc\u0259 k\u0259ndin\u0259 h\u00fccum edirl\u0259r. Silahs\u0131z \u0259hali Tutiy\u0259, Damagirm\u0259z, Kamal k\u0259ndl\u0259rin\u0259 qa\u00e7\u0131r. Q\u0131r\u011f\u0131nlar 18 g\u00fcn davam edir. \u0130yunun 3-d\u0259 Abaran, \u015e\u00f6r\u0259yel, P\u0259mb\u0259k v\u0259 Aleksandropol erm\u0259nil\u0259ri E\u00e7mi\u0259dzin (\u00dc\u00e7kils\u0259) q\u0259zas\u0131n\u0131n \u00dc\u015f\u00fc k\u0259ndin\u0259 h\u00fccum edir. \u0130yunun 8-d\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar k\u0259ndi t\u0259rk edirl\u0259r. \u0130yunun 9-da erm\u0259nil\u0259r P\u0259rsi, N\u0259zr\u0259van, Ki\u00e7ikk\u0259nd, K\u00f6t\u00fckl\u00fc, Qo\u015fabulaq, \u0130rku, \u018fngirs\u0259k, T\u0259kiy\u0259 k\u0259ndl\u0259rini da\u011f\u0131d\u0131rlar. \u0130yunun 10-da erm\u0259nil\u0259r E\u00e7mi\u0259dzin q\u0259zas\u0131nda 10 k\u0259ndi da\u011f\u0131d\u0131rlar. M.S.Ordubadi 1905-ci ild\u0259 indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 bel\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirmi\u015fdi: \u201c\u0130r\u0259van mahal\u0131 bir yanar da\u011fa, vulkana d\u00f6n\u00fcb n\u0259cib islam mill\u0259tini yand\u0131rmaqda, bo\u011fmaqda idi\u201d [8, 62].<\/p>\n<p>1897-ci ild\u0259 \u0130r\u0259van quberniyas\u0131nda 313176 n\u0259f\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259hali qeyd\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 halda, 10 ild\u0259n sonra \u2013 y\u0259ni 1907-ci ild\u0259 302965 n\u0259f\u0259r qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. Dem\u0259li, 1905-ci v\u0259 1906-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u0130r\u0259van quberniyas\u0131nda \u0259halinin 10 illik t\u0259bii art\u0131m\u0131ndan \u0259lav\u0259, 10 min n\u0259f\u0259r art\u0131q az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdi [14, 50].<\/p>\n<p>\u0130r\u0259van quberniyas\u0131nda \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olan erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri Qaraba\u011fda q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259tm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar. \u0130yunun 1-d\u0259n ba\u015flayan erm\u0259ni h\u00fccumlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 C\u0259bray\u0131l-Qaryagin b\u00f6lg\u0259sind\u0259 Veys\u0259lli, Qacar, \u00c7\u0259m\u0259nli, Ar\u0131\u015f, Q\u0131\u015flaq, M\u0259zr\u0259 k\u0259ndl\u0259ri darmada\u011f\u0131n edilir. Avqustun 16-da \u015eu\u015fada q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259dilir [14, 51].<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 ayl\u0131q fasil\u0259d\u0259n sonra 1905-ci il sentyabr\u0131n 18-d\u0259 \u0130r\u0259vanda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc erm\u0259ni-m\u00fcs\u0259lman q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130r\u0259van quberniyas\u0131n\u0131n m\u00fcv\u0259qq\u0259ti general-qubernatoru prins Lui Napoleon Bonapart\u0131n (Fransan\u0131n imperatoru Napoleon I Bonapart\u0131n n\u0259slind\u0259n idi &#8211; m\u00fc\u0259llif) sentyabr\u0131n 19-da \u0130r\u0259vandan g\u00f6nd\u0259rdiyi teleqramda deyilirdi ki, k\u00fctl\u0259vi i\u011fti\u015fa\u015flar zaman\u0131 8 m\u00fcs\u0259lman, 2 erm\u0259ni \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, 3 m\u00fcs\u0259lman, 8 erm\u0259ni yaralanm\u0131\u015fd\u0131r [9].<\/p>\n<p>General-qubernator Napoleonun i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 almas\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 s\u0259rf etmirdi. Onlar h\u0259r vasit\u0259 il\u0259 onun v\u0259zif\u0259d\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. Qafqaz\u0131n cani\u015fini erm\u0259nip\u0259r\u0259st Voronsov-Da\u015fkov \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc erm\u0259ni-t\u00fcrk q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n yat\u0131r\u0131lmas\u0131ndan bir m\u00fcdd\u0259t sonra Napoleonu \u0130r\u0259van\u0131n general-qubernatoru v\u0259zif\u0259sind\u0259n azad etmi\u015fdi.1905-ci ilin noyabr\u0131nda G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, Cavan\u015fir v\u0259 Qazax q\u0259zalar\u0131nda, Tiflis \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259r i\u011fti\u015fa\u015flar t\u00f6r\u0259d\u0259r\u0259k minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirirl\u0259r.<\/p>\n<p>1905-1906-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f q\u0131r\u011f\u0131nlara aid erm\u0259ni m\u00fc\u0259llifl\u0259rinin bir ne\u00e7\u0259 \u0259s\u0259ri m\u00f6vcuddur. Erm\u0259ni m\u00fc\u0259llifl\u0259rind\u0259n A-donun irih\u0259cmli \u201cQafqazda erm\u0259ni-t\u00fcrk toqqu\u015fmalar\u0131 (1905-1906-c\u0131 ill\u0259r)\u201d [10] \u0259s\u0259rind\u0259, S. Zavaryan\u0131n \u201cQaraba\u011f\u0131n iqtisadi \u015f\u0259raiti v\u0259 1905-1906-c\u0131 ill\u0259r acl\u0131\u011f\u0131\u201d [11] , \u0130. Alibeqovun \u201cYelizavetpolun qanl\u0131 g\u00fcnl\u0259ri c\u0259miyy\u0259tin m\u00fchakim\u0259si qar\u015f\u0131s\u0131nda\u201d [12] \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 1905-1906-c\u0131 ill\u0259r q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n mahiyy\u0259ti t\u0259hrif edils\u0259 d\u0259, bu \u0259s\u0259rl\u0259r faktoloji bax\u0131mdan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lara xeyli material verirl\u0259r. S.Zavaryan\u0131n verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u015eu\u015fa q\u0259zas\u0131nda 12, Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131nda 15, C\u0259bray\u0131l q\u0259zas\u0131nda 5, Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131nda 43 m\u00fcs\u0259lman k\u0259ndi, \u00fcmumilikd\u0259 is\u0259 h\u0259min b\u00f6lg\u0259d\u0259 75 m\u00fcs\u0259lman k\u0259ndi da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r [11, 61].<\/p>\n<p>1906-c\u0131 ilin fevral ay\u0131nda Tiflisd\u0259 Qafqaz\u0131n cani\u015fini Voronsov-Da\u015fkovun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 erm\u0259ni-m\u00fcs\u0259lman<b><i><a href=\"http:\/\/nazimmustafa.info\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/aa.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignright\" alt=\"aa\" src=\"http:\/\/nazimmustafa.info\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/aa-300x227.jpg\" width=\"300\" height=\"227\" \/><\/a><\/i><\/b> q\u0131r\u011f\u0131nar\u0131na son qoymaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 s\u00fclh konfrans\u0131 (m\u0259clisi) ke\u00e7irilmi\u015fdir. H\u0259min konfransda m\u00fcs\u0259lman n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u018fhm\u0259d b\u0259y A\u011fayev, \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fov, \u018fdil xan Ziyadxanov v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 \u201cDa\u015fnaksutyun\u201d partiyas\u0131n\u0131n niyy\u0259tl\u0259rini if\u015fa etmi\u015f, onun C\u0259nubi Qafqazda t\u00f6r\u0259dil\u0259n q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n, terror\u00e7ulu\u011fun t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 icra\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rmi\u015f, r\u0259smi h\u00f6kum\u0259t dair\u0259l\u0259rinin bu t\u0259\u015fkilat\u0131n \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 g\u00f6z yumdu\u011funu s\u00fcbuta yetirmi\u015fdil\u0259r [8, 105-106; 13, 66]. Toqqu\u015fmalar\u0131n s\u0259ngim\u0259sind\u0259n bir q\u0259d\u0259r sonra erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri yenid\u0259n q\u0131r\u011f\u0131nlara ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar. Erm\u0259ni m\u00fc\u0259llifi A-donun verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc erm\u0259ni-m\u00fcs\u0259lman toqqu\u015fmas\u0131 1906-c\u0131 il may\u0131n 27-d\u0259 v\u0259 iyunun 8-9-da ba\u015f vermi\u015fdir. A-Donun yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, toqqu\u015fma may\u0131n 27-d\u0259 \u0130r\u0259vandak\u0131 Qantar (T\u0259r\u0259zi) meydan\u0131nda ba\u015flay\u0131r. At\u0131\u015fma \u00e7ox q\u0131sa davam edir. K\u00f6m\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n qo\u015funlar qayda-qanunu b\u0259rpa edirl\u0259r. Lakin 36 n\u0259f\u0259r \u00f6l\u00fc v\u0259 yaral\u0131 verdikd\u0259n sonra. \u00d6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n 22 n\u0259f\u0259rd\u0259n 13-\u00fc erm\u0259ni, 7-si t\u00fcrk, 1-i molokan, 1-i y\u0259hudi olmu\u015fdur. 14 yaral\u0131n\u0131n 7-si erm\u0259ni, 4-\u00fc t\u00fcrk, qalan\u0131 ba\u015fqa mill\u0259tl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri olmu\u015flar. A-donun m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, iyunun 8-d\u0259 \u0130r\u0259vanda yenid\u0259n toqqu\u015fma ba\u015flasa da, qo\u015funlar\u0131n q\u0259ti t\u0259dbirl\u0259r\u0259 \u0259l atmas\u0131 say\u0259sind\u0259 tezlikl\u0259 yat\u0131r\u0131l\u0131r. Bud\u0259f\u0259ki toqqu\u015fmada h\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259n 10 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259nl\u0259rd\u0259n 5-i t\u00fcrk, 3-\u00fc erm\u0259ni, 1-i k\u00fcrd, 1-i y\u0259hudi olmu\u015fdur. 19 yaral\u0131dan is\u0259 13-\u00fc t\u00fcrk, 6-s\u0131 erm\u0259ni olmu\u015fdur [10, 420].<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259r Bak\u0131da v\u0259 \u015eu\u015fadak\u0131 ikinci m\u0259\u011flubiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n sonra \u201cB\u00f6y\u00fck Rusiya inqilab\u0131 s\u00f6nd\u00fc, biz i\u015fl\u0259ri sona \u00e7atd\u0131ra bilm\u0259dik\u201d [8,126] &#8211; dey\u0259, 1906-c\u0131 ilin yay\u0131nda Qaraba\u011fdan Z\u0259ng\u0259zura yol a\u00e7maqdan \u00f6tr\u00fc \u0130r\u0259van, Abaran, Aleksandropol, \u015e\u00f6r\u0259yel erm\u0259nil\u0259rin\u0259 teleqramlar g\u00f6nd\u0259r\u0259r\u0259k \u0259sg\u0259r toplam\u0131\u015fd\u0131lar. \u0130r\u0259vandan Z\u0259ng\u0259zura, Z\u0259ng\u0259zurdan Qaraba\u011fa q\u0259d\u0259r yol boyunca erm\u0259ni \u0259halisinin say\u0131 olduqca az idi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 erm\u0259ni komandalar\u0131na yol \u00fcst\u00fcnd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n m\u00fcs\u0259lman k\u0259ndl\u0259rin\u0259 h\u00fccum etm\u0259k \u0259mri verilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>1906-c\u0131 il iyulun 29-da \u201cDa\u015fnaksutyun\u201d partiyas\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 erm\u0259nil\u0259r Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131n\u0131n M\u0259d\u0259n bazar\u0131nda S\u0259fyar b\u0259yi q\u0259tl\u0259 yetirir, sonra is\u0259 Karxana k\u0259ndin\u0259 h\u00fccum edirl\u0259r. Erm\u0259nil\u0259r bu k\u0259ndd\u0259 he\u00e7 k\u0259s\u0259 aman vermir, k\u0259ndin b\u00fct\u00fcn \u0259halisini \u00f6ld\u00fcr\u00fcr v\u0259 ya \u0259sir g\u00f6t\u00fcr\u00fcrl\u0259r. El\u0259 h\u0259min g\u00fcn erm\u0259nil\u0259r Lov, X\u0259l\u0259c, Salda\u015fl\u0131, \u0130nc\u0259var, Da\u015fnov k\u0259ndl\u0259rini viran qoyurlar. Avqustun 1-d\u0259 erm\u0259nil\u0259r Qatar k\u0259ndin\u0259 h\u00fccum edirl\u0259r. 9 g\u00fcn qatarl\u0131lar k\u0259ndi m\u00fcdafi\u0259 edirl\u0259r. N\u0259hay\u0259t, h\u0259r yerd\u0259n \u0259li \u00fcz\u00fcl\u0259n qatarl\u0131lar \u00e7oxlu t\u0259l\u0259fat ver\u0259r\u0259k, qa\u00e7\u0131b K\u0259ll\u0259da\u011f k\u0259ndin\u0259 s\u0131\u011f\u0131n\u0131rlar. Bundan sonra erm\u0259nil\u0259r Ox\u00e7u-\u015e\u0259b\u0259d\u0259k da\u011f silsil\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n t\u00fcrk k\u0259ndl\u0259rin\u0259 h\u00fccum edirl\u0259r. Erm\u0259nil\u0259r t\u00fcrkl\u0259rin \u0259traf k\u0259ndl\u0259rd\u0259n c\u0259ml\u0259\u015fdiyi Saqqarsu k\u0259ndind\u0259 \u0259sl soyq\u0131r\u0131m t\u00f6r\u0259dirl\u0259r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, erm\u0259nil\u0259r t\u0259kc\u0259 h\u0259min ilin avqust ay\u0131nda Z\u0259ng\u0259zurun X\u0259l\u0259c, Karxana, Qatar, \u0130nc\u0259var, \u00c7\u00f6ll\u00fc, Yem\u0259zli, Salda\u015fl\u0131, Mollalar, Batuman, Ox\u00e7u, \u015e\u0259b\u0259d\u0259k, Atq\u0131z, P\u00fcrdavud, Zurul, Guman, \u0130yilli, S\u0259nal\u0131, Min\u0259n\u0259vur, F\u0259rcan, Qalaboynu, \u018fc\u0259bli, Bu\u011fac\u0131q, Lov, Da\u015fnov k\u0259ndl\u0259rini viran qoymu\u015f, \u0259halisini q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fdil\u0259r [8, 136].<\/p>\n<p>Erm\u0259ni m\u00fc\u0259llifi A-do 1905-1906-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 ba\u015f vermi\u015f q\u0131r\u011f\u0131nlar zaman\u0131 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n 7 \u015f\u0259h\u0259rinin b\u00f6y\u00fck da\u011f\u0131nt\u0131lara m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131n\u0131, 12 q\u0259zada 252 k\u0259ndin yand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 viran qoyuldu\u011funu, 100 min ail\u0259nin q\u0259zalardan, bir ne\u00e7\u0259 min n\u0259f\u0259rin \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259ki ev-e\u015fikl\u0259rind\u0259n did\u0259rgin d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc, 10 min n\u0259f\u0259rin m\u0259hv edildiyini g\u00f6st\u0259rir [10, 62-63].<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, 1905-1906-c\u0131 ill\u0259r erm\u0259ni-m\u00fcs\u0259lman i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0130r\u0259van v\u0259 Yelizavetpol (G\u0259nc\u0259) quberniyalar\u0131 \u0259razisind\u0259 200-d\u0259n art\u0131q az\u0259rbaycanl\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si viran edilmi\u015f, \u0259halisi etnik t\u0259mizl\u0259nm\u0259y\u0259 v\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlara m\u0259ruz qoyulmu\u015fdur [14, 52].<\/p>\n<p>1905-1906-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 C\u0259nubu Qafqazda t\u00f6r\u0259dil\u0259n q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 mahiyy\u0259t etibaril\u0259 erm\u0259nil\u0259rin XX \u0259srd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259si kimi xarakteriz\u0259 etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>O d\u00f6vr\u00fcn m\u0259tbuat\u0131nda d\u0259rc edil\u0259n m\u0259lumatlar \u0259sas\u0131nda 1905-1906-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 C\u0259nubi Qafqazda erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n xronologiyas\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi t\u0259rtib etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur:<\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nlar<\/span><\/p>\n<p>1-ci Bak\u0131 q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 6-9 fevral 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p>2-ci Bak\u0131 q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 20-30 avqust 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p>3-c\u00fc Bak\u0131 q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 20-25 oktyabr 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">\u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nlar<\/span><\/p>\n<p>1-ci \u0130r\u0259van q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 20-22 fevral 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p>2-ci \u0130r\u0259van q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 23-26 may 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p>3-c\u00fc \u0130r\u0259van q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 18 sentyabr 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p>4-c\u00fc \u0130r\u0259van q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 27 may, 8-9 iyun 1906-c\u0131 ild\u0259.<\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Nax\u00e7\u0131van q\u0259zas\u0131nda q\u0131r\u011f\u0131nlar<\/span><\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van \u00e7ay\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 hiss\u0259sind\u0259, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 C\u0259hri \u00e7ay\u0131n\u0131n m\u0259nb\u0259yind\u0259 5-12 may 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van \u00e7ay\u0131n\u0131n yuxar\u0131 hiss\u0259sind\u0259, \u018flinc\u0259 \u00e7ay\u0131n\u0131n m\u0259ns\u0259bind\u0259, \u015eurut k\u0259ndi v\u0259 Gilan \u00e7ay\u0131 h\u00f6vz\u0259sind\u0259 12-18 may 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 26-30 noyabr 1905-ci ild\u0259<\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">\u015e\u0259rur-D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zd\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nlar<\/span><\/p>\n<p>29-31 may 1905-ci ild\u0259 \u015e\u0259rurda.<\/p>\n<p>may-iyul 1905-ci ild\u0259 D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zd\u0259.<\/p>\n<p>oktyabr 1905-ci ild\u0259 D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zd\u0259<\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">\u0130r\u0259van q\u0259zas\u0131nda q\u0131r\u011f\u0131nlar<\/span><\/p>\n<p>1905-ci ilin may-iyun aylar\u0131nda.<\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">E\u00e7mi\u0259dzin q\u0259zas\u0131nda q\u0131r\u011f\u0131nlar<\/span><\/p>\n<p>24 may-5 iyun 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">S\u00fcrm\u0259li q\u0259zas\u0131nda q\u0131r\u011f\u0131nlar<\/span><\/p>\n<p>2-4 iyun 1906-c\u0131 ild\u0259.<\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nlar<\/span><\/p>\n<p>18-23 noyabr 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">\u018fr\u0259\u015f q\u0259zas\u0131nda q\u0131r\u011f\u0131nlar<\/span><\/p>\n<p>28 noyabr 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">\u015eu\u015fa q\u0259zas\u0131nda q\u0131r\u011f\u0131nlar<\/span><\/p>\n<p>16-22 avqust 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p>12-22 iyul 1906-c\u0131 ild\u0259.<\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Xocal\u0131da<\/span><\/p>\n<p>avqust-noyabr 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p>12-18 iyul 1906-c\u0131 ild\u0259.<\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131nda<\/span><\/p>\n<p>28 noyabr 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131nda<\/span><\/p>\n<p>\u0130yun-dekabr 1905-ci ild\u0259<\/p>\n<p>29 iyul-29 avqust 1906-c\u0131 ild\u0259.<\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Qazax q\u0259zas\u0131nda<\/span><\/p>\n<p>18-28 noyabr 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Tiflis \u015f\u0259h\u0259rind\u0259<\/span><\/p>\n<p>20-29 noyabr 1905-ci ild\u0259.<\/p>\n<p align=\"center\"><b>\u018fd\u0259biyyat:<\/b><\/p>\n<p>1. \u0412\u0435\u043b\u0438\u0447\u043a\u043e \u0412.\u041b., \u041a\u0430\u0432\u043a\u0430\u0437. \u0420\u0443\u0441\u0441\u043a\u043e\u0435 \u0434\u0435\u043b\u043e \u0438 \u043c\u0435\u0436\u0434\u0443\u043f\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u043d\u044b\u0435 \u0432\u043e\u043f\u0440\u043e\u0441\u044b, \u0421. \u041f\u0435\u0442\u0435\u0440\u0431\u0443\u0440\u0433, 1904.<\/p>\n<p>2. \u00ab\u0410\u0440\u043c\u044f\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0433\u0435\u043d\u043e\u0446\u0438\u0434\u00bb. \u041c\u0438\u0444 \u0438 \u0440\u0435\u0430\u043b\u044c\u043d\u043e\u0441\u0442\u044c. \u0421\u043f\u0440\u0430\u0432\u043e\u0447\u043d\u0438\u043a \u0444\u0430\u043a\u0442\u043e\u0432 \u0438 \u0434\u043e\u043a\u0443\u043c\u0435\u043d\u0442\u043e\u0432, \u0411\u0430\u043a\u0443, 1992.<\/p>\n<p>3.H\u00fcseyin Baykara. Az\u0259rbaycan istiqlal m\u00fccadil\u0259si tarixi, Bak\u0131, \u201cAz\u0259rn\u0259\u015fr\u201d, 1992.<\/p>\n<p>4. \u0428\u0430\u0432\u0440\u043e\u0432 \u041d.\u041d. \u041d\u043e\u0432\u0430\u044f \u0443\u0433\u0440\u043e\u0437\u0430 \u0440\u0443\u0441\u0441\u043a\u043e\u043c\u0443 \u0434\u0435\u043b\u0443 \u0432 \u0417\u0430\u043a\u0430\u0432\u043a\u0430\u0437\u044c\u0435: \u043f\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u043e\u044f\u0449\u0430\u044f \u0440\u0430\u0441\u043f\u0440\u043e\u0434\u0430\u0436\u0430 \u041c\u0443\u0433\u0430\u043d\u0438 \u0438\u043d\u043e\u0440\u043e\u0434\u0446\u0430\u043c. \u0421.\u041f\u0435\u0442\u0435\u0440\u0431\u0443\u0440\u0433, 1911.<\/p>\n<p>5. \u0414\u0430\u0448\u043d\u0430\u043a\u0438 (\u0438\u0437 \u043c\u0430\u0442\u0435\u0440\u0438\u0430\u043b\u043e\u0432 \u0434\u0435\u043f\u0430\u0440\u0442\u0430\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430 \u043f\u043e\u043b\u0438\u0446\u0438\u0438), \u0411\u0430\u043a\u0443, \u00ab\u041a\u043e\u043c\u043c\u0443\u043d\u0438\u0441\u0442\u00bb, 1990.<\/p>\n<p>6. Rusiya Federasiyas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Arxivi, fond 102, siyah\u0131 253, i\u015f 285.<\/p>\n<p>7. Cahangir Zeynalo\u011flu, M\u00fcxt\u0259s\u0259r Az\u0259rbaycan tarixi, Bak\u0131, \u201cKitab Palatas\u0131\u201d, 1992.<\/p>\n<p>8. \u041e\u0440\u0434\u0443\u0431\u0430\u0434\u0438 \u041c.\u0421. Qanl\u0131 ill\u0259r. Bak\u0131, \u201cQaraba\u011fa Xalq Yard\u0131m\u0131\u201d, 1991.<\/p>\n<p>9. \u00abKaspi\u00bb q\u0259zeti, 24 sentyabr 1905-ci il, \u2116 186.<\/p>\n<p>10. A-do. Qafqazda erm\u0259ni-t\u00fcrk toqqu\u015fmalar\u0131 (1905-1906-c\u0131 ill\u0259r). S\u0259n\u0259dli, statistik, topoqrafik izahlarla. \u0130r\u0259van, \u201cAyvazyanlar v\u0259 Nazaryanlar m\u0259tb\u0259\u0259si\u201d, 1907, (erm\u0259nic\u0259).<\/p>\n<p>11. \u0417\u0430\u0432\u0430\u0440\u044f\u043d \u0421., \u042d\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0438\u0435 \u0443\u0441\u043b\u043e\u0432\u0438\u044f \u041a\u0430\u0440\u0430\u0431\u0430\u0445\u0430 \u0438 \u0433\u043e\u043b\u043e\u0434 1906-1907 \u0433., \u041f\u0435\u0440\u0435\u0432\u043e\u0434 \u0441 \u0430\u0440\u043c\u044f\u043d\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e, \u0421.\u041f\u0435\u0442\u0435\u0440\u0431\u0443\u0440\u0433, 1907.<\/p>\n<p>12. \u0410\u043b\u0438\u0431\u0435\u0433\u043e\u0432 \u0418. \u0415\u043b\u0438\u0441\u0430\u0432\u0435\u0442\u043f\u043e\u043b\u044c\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043a\u0440\u043e\u0432\u0430\u0432\u044b\u0435 \u0434\u043d\u0438 \u043f\u0440\u0435\u0434\u044c \u0441\u0443\u0434\u043e\u043c \u043e\u0431\u0449\u0435\u0441\u0442\u0432\u0430. \u0417\u0430\u0432\u0440\u0430\u0432\u0448\u0438\u0439\u0441\u044f \u00ab\u043f\u0443\u0431\u043b\u0438\u0446\u0438\u0441\u0442\u00bb \u0438 \u0435\u0433\u043e \u043e\u0431\u0449\u0435\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u043d\u044b\u0435 \u0441\u043f\u043e\u0434\u0432\u0438\u0436\u043d\u0438\u043a\u0438. \u0422\u0438\u0444\u043b\u0438\u0441, 1906.<\/p>\n<p>13. \u041a\u0430\u0432\u043a\u0430\u0437\u0441\u043a\u0438\u0439 \u043a\u0430\u043b\u0435\u043d\u0434\u0430\u0440\u044c \u043d\u0430 1913, \u0422\u0438\u0444\u043b\u0438\u0441, 1912.<\/p>\n<p>14. Arzumanl\u0131 Vaqif, Mustafa Nazim. Tarixin qara s\u0259hif\u0259l\u0259ri. Bak\u0131, \u201cQartal\u201d, 1998.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"center\"><b>\u00a0<\/b><\/p>\n<p align=\"center\"><b>Abstract<\/b><\/p>\n<p align=\"center\"><b>Massacres perpetrated by Armenian armed groups in South Caucasus in 1905-1906 years<\/b><\/p>\n<p>Mass slaughters and terrorist acts committed in 1905-1906 years by the armed groups formed as structural divisions of Armenian political parties existed in the South Caucasus in the early 20<sup>th<\/sup> century, are represented in the article in chronological sequence. Also, the articles of Armenian authors concerning the above mentioned events were for the first time referred simultaneously with the articles of Azerbaijani authors, so a general picture of 1905-1906 years events was formed by means of comparative analysis.<\/p>\n<p><b>Key words:<\/b> Dashnaksutyun, Hnchak, Caucasus, Armenian, Turk, Muslim, 1905-1906<\/p>\n<p><b>\u00a0<\/b><\/p>\n<p align=\"center\"><b>\u0420\u0435\u0437\u044e\u043c\u0435<\/b><\/p>\n<p align=\"center\"><b>\u0420\u0435\u0437\u043d\u044f, \u0441\u043e\u0432\u0435\u0440\u0448\u0435\u043d\u043d\u0430\u044f \u0430\u0440\u043c\u044f\u043d\u0430\u043c\u0438 \u0432 1905-1906 \u0433\u0433. \u043d\u0430 \u042e\u0436\u043d\u043e\u043c \u041a\u0430\u0432\u043a\u0430\u0437\u0435<\/b><\/p>\n<p>\u0412 \u0441\u0442\u0430\u0442\u044c\u0435 \u0432 \u0445\u0440\u043e\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u043e\u0439 \u043f\u043e\u0441\u043b\u0435\u0434\u043e\u0432\u0430\u0442\u0435\u043b\u044c\u043d\u043e\u0441\u0442\u0438 \u043e\u0442\u0440\u0430\u0436\u0430\u044e\u0442\u0441\u044f \u0430\u043a\u0442\u044b \u043c\u0430\u0441\u0441\u043e\u0432\u043e\u0439 \u0440\u0435\u0437\u043d\u0438 \u0438 \u0442\u0435\u0440\u0440\u043e\u0440\u0438\u0437\u043c\u0430, \u0441\u043e\u0432\u0435\u0440\u0448\u0435\u043d\u043d\u044b\u0435 \u0430\u0440\u043c\u044f\u043d\u0441\u043a\u0438\u043c\u0438 \u0432\u043e\u043e\u0440\u0443\u0436\u0435\u043d\u043d\u044b\u043c\u0438 \u043e\u0442\u0440\u044f\u0434\u0430\u043c\u0438, \u0441\u0444\u043e\u0440\u043c\u0438\u0440\u043e\u0432\u0430\u043d\u043d\u044b\u043c\u0438 \u0432 \u043a\u0430\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u0435 \u0441\u0442\u0440\u0443\u043a\u0442\u0443\u0440\u043d\u044b\u0445 \u043f\u043e\u0434\u0440\u0430\u0437\u0434\u0435\u043b\u0435\u043d\u0438\u0439 \u0430\u0440\u043c\u044f\u043d\u0441\u043a\u0438\u0445 \u043f\u043e\u043b\u0438\u0442\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0438\u0445 \u043f\u0430\u0440\u0442\u0438\u0439. \u041d\u0430\u0440\u044f\u0434\u0443 \u0441 \u0430\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438\u043c\u0438 \u0430\u0432\u0442\u043e\u0440\u0430\u043c\u0438, \u0432\u043f\u0435\u0440\u0432\u044b\u0435 \u0434\u0430\u0435\u0442\u0441\u044f \u0441\u0441\u044b\u043b\u043a\u0430 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u0435\u0434\u0435\u043d\u0438\u044f \u0430\u0440\u043c\u044f\u043d\u0441\u043a\u0438\u0445 \u0430\u0432\u0442\u043e\u0440\u043e\u0432, \u043f\u043e\u0441\u0432\u044f\u0449\u0435\u043d\u043d\u044b\u0435 \u044d\u0442\u0438\u043c \u0441\u043e\u0431\u044b\u0442\u0438\u044f\u043c. \u0412 \u0441\u0442\u0430\u0442\u044c\u0435 \u0441 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0435\u043d\u0435\u043d\u0438\u0435\u043c \u043c\u0435\u0442\u043e\u0434\u0430 \u0441\u0440\u0430\u0432\u043d\u0438\u0442\u0435\u043b\u044c\u043d\u043e\u0433\u043e \u0430\u043d\u0430\u043b\u0438\u0437\u0430 \u043e\u0442\u0440\u0430\u0436\u0430\u0435\u0442\u0441\u044f \u043e\u0431\u0449\u0430\u044f \u043a\u0430\u0440\u0442\u0438\u043d\u0430 \u0441\u043e\u0431\u044b\u0442\u0438\u0439 1905-1906 \u0433\u0433.<\/p>\n<p><b>\u041a\u043b\u044e\u0447\u0435\u0432\u044b\u0435 \u0441\u043b\u043e\u0432\u0430:<\/b> \u00ab\u0414\u0430\u0448\u043d\u0430\u043a\u0446\u0443\u0442\u044e\u043d\u00bb, \u00ab\u0413\u043d\u0447\u0430\u043a\u00bb, \u041a\u0430\u0432\u043a\u0430\u0437, \u0418\u0440\u0435\u0432\u0430\u043d, \u0415\u0440\u0435\u0432\u0430\u043d, \u0442\u044e\u0440\u043a, \u043c\u0443\u0441\u0443\u043b\u044c\u043c\u0430\u043d\u0435, \u0430\u0440\u043c\u044f\u043d\u0435, 1905-1906.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"pdf24Plugin-cp\"> \t<form name=\"pdf24Form0\" method=\"post\" action=\"https:\/\/doc2pdf.pdf24.org\/wordpress.php\" target=\"pdf24PopWin\" onsubmit=\"var pdf24Win = window.open('about:blank', 'pdf24PopWin', 'resizable=yes,scrollbars=yes,width=600,height=250,left='+(screen.width\/2-300)+',top='+(screen.height\/3-125)+''); pdf24Win.focus(); if(typeof pdf24OnCreatePDF === 'function'){void(pdf24OnCreatePDF(this,pdf24Win));}\"> \t\t<input type=\"hidden\" name=\"blogCharset\" value=\"Cw1x07UAAA==\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogPosts\" value=\"MwQA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogUrl\" value=\"yygpKbDS189LrMrMzS0tLklMS9TLzEvLBwA=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogName\" value=\"80usysxV8C0tLklMSwQA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogValueEncoding\" value=\"gzdeflate base64\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postId_0\" value=\"MzYxBgA=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postTitle_0\" value=\"cy3KPTkzL1OhODMnMSPnyEaFlJMzi0tOzsw5ObMoMy8zT8HQ0sBUF0iY6SYDZTNzQBJANQrOQG2lSZkKgYlphYlVKYkKJYe3FZ2cWZKSmQ3Wq1B4ZGPRkflHNublJBYBAA==\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postLink_0\" value=\"yygpKbDS189LrMrMzS0tLklMS9TLzEvL17cvsDU2MQYA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postAuthor_0\" value=\"C0pNScwuzqxMBAA=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postDateTime_0\" value=\"MzIwNNE1MNY1NFIwNLcyMLYysQQA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postContent_0\" value=\"vVxbjxzHdX7PrygwQEABPcOd2eVySVEElpIsGzJpMyQMWYIeamZ6d8rT07PTl\/HOPFGSHSWwEuaeMFG0Tl4YwEiwlEiKlpYUoFka4NvuX\/AvyXfOqequ7pld0bacwKF2+lJ16tS5fOdSfXlH6chsx6+cScx2Pztz5XLnymWDfxN17sqfXNczM1TX8jTTWzpQl8\/hzrmOe8b9Ordz5U8uLx9n89rrm+qWTsyuOtyP08xkeZbHeazCaGiUebY3v2dSUxvpyltvqed308TE+M9k8vxuFD2\/i1+953fVq8\/vxnnHqBt6a6xnPRC1Oz9I8xSXFd3HU2Zg1OvJEFcM6KYxEiwjlfc3Z\/jZ0dMubmTzg2QgQ+POWCfP9g7v4+qj5PndnoloyPHh\/eQQV+NIJ\/hXpWkYYzWpUaHMIK+rt75XkJyOsL6eVs8+wa2xUZux7o2iHFewECIhzEAiv6ey53e7yfyg8\/zuFDcwgE4jHWPO3uH9pmptXLjQwD8bjS54xUxQf56nZqobt4h0Qy8N5wd9UIQhZIVMQKLV5iQZ7WjVmz+a4MVM6CTyMJdMjkVnpuveU9vzA\/pvxKPO7x3e36Ulgxz19a8sOxX+xfsRvfP1lzIRGLNkqR531Pxgfg9jq2G+m4HSKcbPSl7guYGayEJS8GNsosruuQUYNc6ToR4Xw3VMoiY6NZkwb34vnCQGUvVsr2ea6mpemY9FSWbEztIyTDGQlTFwor4QNTGRnhbc49cr257qqSKyMUw0P5jiP3gk1ljCKCJaIz07vD9U28TWhMj6vh7gteogv7398Q0SyorU\/vb2fyjdA\/d7Ig1jFkD19S\/7z+8O8VKVMtUP5\/eII0IkkRVmpsOv0DQekQM1csIMzkHSt+SdXjg1kXAuzmsUjsHiaT7M1cBAa1k2Du8\/2wMvSd6+k+g4JamFGoDfkNXD\/Wd7vPVkPxJIlIEsX7wgYkyTTfUUayLFInkE03pMAguESfQWyQVvpHqnFaiL6+82nWn4rixftIFegFnZNpEsheXII2eqiXVDx4RCaYSEZ3t6qqubQXzCNfBHE3f6iRk4EXXSgsudyBzu6UzpHdYQp64QOdCMoUFJH\/ooC8fubiZDWI0Bb2pAF17D3LiQ5tk0550munH9u\/H8nh7QBVJyiCgmyPCX7P380QxUkP0qbNb2\/BEZMagOmDU\/oOtNJ0W8AZ5se9aO5xvgd8\/+ZmaUUjbA+3wLj3V0Ohb7R6qT9GTcgQlEjnpsYAepSkIsCLSysMOkBNYOmZSsLhsj3hNMS0I7gSjEWyNoNL9kFVk2gTfLJ7eyRb5J1mSRknymxqNpLxfqMQuMxkEMGdOqC7Ln90AgrcQQXcKjq4auj3ZVX0e8CqHTTgT2R7of0UCwFAVdTBJZ6e1iD0Dcjo5gZoqpt6FHMbNuEOBHV14uRi5Yy\/vXnx9086HjbYVlVs\/7ukc\/Y1NhSDbC+KUb8VkiOjrmaYekEmHidq1Qotcr2g3VXIObubje6IL+RVte6pq4xnJeqEEGkYfw0MRTnREd9yMSJJILWY1dSOVZa32e7Q3A6IwMiuOfyKbpJrp6lWSM5hRrXoMB9AB0YJd2ymxBFLeNM3IaAvdofs\/XEPVOO1DtlbWX1WqgWq2LjVZ75d0meVYahNCG2TLqevPZJxpiO8lJPWbWXGG8bWZCoAqOiUmrAxN1cYX+D89dXNkoLV9rdaWFy4U8sOYNyZqSoW+q18IhLSIg9gxIbTs5u8BkcQ6t1niKYix2Mx01DUk4n+05C7oWqPU1LLBKiAAJ9ZreNdFSi70zikwKt0A2SMOAZQ4+kLkuHSLYQRoC10tixobh61\/5lnbAsCHKh06WrTQ5+agvakr7NlRDE01HcWVtsqCELa0PMDBYAj1mAzkmo8CSb0GjKSgUJQBueed8oDZeVuvYG8j9u+zySnn9JgT5QvbbN9wsvyl219rxnu4Dl2mFR3jjg0XZ0eB2Q8xN6W\/w6m44jWhBB11Cpw7rYObro8loGqpJEg6nmgiAAZiFsmWH+5DXCZYB55EI0NolqKBuJGY8SqbhhDxCCP5M3VbprJTzCh7umtiHHRsrakubmam41rjYrCqMCIDIZj2gqrHOjN0dMGrKWtUjBSWPND9gn796ofT5p4QDTjye7Y2wCjMb0ooDEh7CjAguiicWdmSoe5BXRp4s0\/BIY9NjjxITIDcqgf0rsRBEO0qdK8AVoG5hhBpNY1qFBe0XV1YbXaxC1ExeIp5HAwdFsRCrfbdGyQ5gIhHxmzvwA4NS\/6yyYY64SwaCLBlAnkkcfO3rMTlmUFwB62NN4ZVMS2MMEZbRvGwS2IFPjYMXpQm2NrngyczRCsq6hi5y3ET+BCg8x0g5qyHNDq2LYaGKCKRgWBYmySixmwJfGBs2MjHTH5NslXJu\/6YggISHla4\/0VEjyftMS8qDYMUz0hnABmYJHsa8HYLblqjXK7uFRXZy4UnOIUA47Uu0Bw6w43U8KCBnUxUYU+nJGLEv3mxfbGCpb9BmsIzDVcMiTnWH2dZu0LJv6CTFQ7SZV\/Xg8D4Fp\/5TLXns2Sc5gS3cHA3Ke2t875bZgtGtxRk1N0vjC2eVIC6xKtY3yxoE5EAUz9cNPos+tkyCPaA7aCl0n7S2Mk0AqdK0d15kjMiXfC1w0RgbH8EmpVaXCovEHF8wZ3wbKkFOvIFdwaXe6HAvT\/LEytGY1kCTjCMLHnwGVLQNJtlsaRs8eqv11tdHlDV0NiHNQKxJnObSi1aWISXgRGFMyM+TMSJH7Aea1VjoNJEd6CFQLumWYEEnrT3GRWQfwNmm5QuwKSkEEKnVdoSPhHEGKgFE7pAvLzRpUkrEDtsELAq\/hrngTgefU0bOAl4lchSb4IapoFmWDvzjQIwDeYXsOr9Bf1\/Xu2Rl7K+3MRps\/Azbh1+Qe93Rh3v0t68hpTBPrKSNtQUnSSUC02VOJmIW6ULkCiBeQcqdwKFK8cwForCoj5R6aGaCgAmrBr9j3G6ITdMCN6v5h3gEoMDOWgCyQsKHuNLNe3gd6zm\/xu5XkxhDPSEJM9UJaavrmk0hSJSPPSNUhljvtADc1jw3eNKGLaibncGXzGoey\/Md1hH1ajAw9t3QqUjQyx4Q6ZeW4iNGZvODXiL+z4NkgSqppN2F8Gw59eHAzW3B1TzRFIwMiM4RxmW3i8cih54vSQKkC6BWGxXv8caMTcpjc+4IP8gxKU07HqieoajO5URYmnzj6GFXw\/Yu1n2hErzOOrnOxDB7aI1i3UdDRhKslwkCjP780SAfOhQg0Tz7IxieXdAh6RfQTJ7VhQCV8Jc5HXiBjyU8pcySg7ySCR1DeToSRokN8q2as8lePgOwD8GiJnXzk2UE5ICE2FRftznDmiALwolhhdgVs1Z3XIhN664YKzytp\/irwf8qypnspix21q+Nc5gD4u0o6uV46RKBhxD4GSgpMrs6Hk3U2Wt6nELjiiuNzQkc8MC8FOD9TpjEGlEyidR1PcD6TW8WBohqe0kIxKvOFrIiBo\/9RvleHpCkyf0fh5GZ6UmY7RAeVGetjXtJTUyWho3KS3hkMJrEEiCrq4f38YsXfFMDodm\/rSl0mU2fOU31A5edI\/kkybNmyaU3LF300jh1kRgMHxkbyvjRgMYGYidZhkjyF1UlkYRZJQ9UWlfazYbLL8ayfRTnBzXkP2FoJYTDf2gmiyNwulI1wgQWBiTrzkFGjOrKTBuDY9rBzghk0XQRQ+ybiAvPN9YtrinSmSl572r4SNhYuyirjVCZrDfUbYthVWqVEqjfwYNYkmMDLSlnyUQxxiR\/PPDS1i4W9aWj9JnMCAKES1LIJVdNucvCUQdr7Z7nMaHaoOSETXRQOpaNkkktxi0YZNe63D0WKlm1uWNNWA+2oesEgbBLDmOf8HC4RkacwuZWq\/RHv7mTRryiYBF71RHXMt+1zE\/Vs0QkPuQ8qtLuJKQCBcXT1x2Ecw4MvOYf6qRiiqoIlR1afArMLay3H0kQEWM9lC3GhS5ZfFETRNe7RVoSS6nDkBP1jzPjlc1byL1V06Ads62liOUkoENBXC29uZj5RyiodyM9JOkioUmIf+Vt5gs4zTA4g1mDKI7HOcVfPC0FqFtlScVHURyOMdepFFNun63XGbVLM5AcswPocI7WBnkIDKwtKIHKq7qv420I8NshtjVC+BBxTNe62F7z4u3DfcrYdPKI42K9w8TRXgxMpjsyVCeMJOrnTAdnSIFdGLn82MI1hqR+zpWYQ28B2G2RbWAPa5EaZywhuE5uZepkgctTLwawuKvEA4vCQIGrnc3KkyfvDIJ\/GMJhdvKEAybH1zRPLH2t1RWPyyL3OWEvGi1xOepijWLtfHiKLU6FZZSQ5cIlJQYplz\/WfDnivDopOaMQ4ysGY3clMT+p51Rs6bO9iZGUByV1aJ4uBwO7DPg5x8FqSIJo8zimMgfLubCS\/p9N0wWYppX1Glbm0FdthZOEME2s1imGt+EN20LnCaoBCKu6z4bBaEjRFQgrqrZF3YzMU9QDC+cHNi8jPGFJiMvY6xQw7ltlyT5b80B5F+2Xiym1H\/DzFOxpTLtVr+JaeEgRM4IOBJKkuovZckAlgnkVc4QZZ7AEcYP\/JSQ+9HEHTUua2rcGaSdibvG1gSifA8wukeJXohzfXSwqDjos6yhVsMwRmFu4Z1d01zlCRJslcovDrYysERUCYxtkFIlCSsNx6oyNczkkYzE\/9bucX3S\/ppxWtq11JHkcTfJOGWcXNWugEUQtJc3KppZcVPOdinDCmq00NGl9z2cZgdeezX709EQPbeG1UvbhTSOLWTPi\/KQE\/VuE8UsAxEVznaUUa9Q9Uyz5PxE73tYsz4biTV3OlCxwxzf16p2NQHkBq7\/9pRa2VxptyYQVYMmJlRVhq9\/F0paktq41bzZ\/gIikg7BM\/dmfbrTbKy\/fEHkUcMHXWi\/7Zv\/kFHdt7ZLMxO5tmSwmMEi6wi7ZMytDzhUBhxK5ZXpEIn8HGF7lGrIU\/WRxBF0Ku1NKFT2saYqERQaqJf6PWS0zXeCZfLNVff1WTm6vMtcyyzQNY+OkR1KpFiGBqTLRRnVzFqIcyGVCAVdKIcbCHiqI+oRp3wRyGo6i0SRiawv4XGPV4iuvysrGeZQrBHXew5jM+6VtS4UIww1fWAiWTHhDebMdVCySUfFiLOkiR1WlTxeukuBB1Zr5+TAlRQOnDj7g82Sphmy97FpRYUkW6vcSJTF0ou0buPGqG8TIjtPbGfVOeCVmU8+DxNXUWKXi7OsUGWSKezhIZreS8uOASCXhcYVZzmpNR5GSVp6iEinYBTCzSluPJT4T8Fksp+qTqpzuk\/dKXAneUE6JC0I2nu2YxJU5ZHX+y7GXttRSJSdSOxQquAQRfJBtjhLaoBYd7zW6DywcRVJIthrlTzJg3F6lLib4kpmCLJlbRzC+Y8JnU8bogDH1EJ7Maat1sTSoVkHbq43FViQKNimOmyrKxeIPi9w83LFNiYta70Eua\/CksRDZhks1VIyxRTZcrLb0rLYqFgNjVN7oUTrIRviLzsZJrZ9GX9IjIRHelDsbEtJxciYJQ+nXo7JdglAk+UdvfLIOu7CMYPYQMYQDeG8grAQeQEhjLaY3VaGKh\/tTDjLEX7Uq+QNKBziHrxncq2skKVjH8iGb6jUnVBKkqVZ7YdmseVTuiCj1dAtix4ER2\/Mx90TULJERCkUk3hDhJI09ZVU3CbykFObIRHAdGWVwAhA41NsspbNAvYkfUW0zChIqNre1wRnRApwYj3VC2GaHfEagnn3Ctm4aAqP+EFvWcd1\/m1E4SCEmiC2glJWM5+vze0MD4zIDZ87OP57fk9LeS1VXO\/+Y6scncd5RI76tmv6QVxgvDZbsPVf+fIEC3QmlmK9jepF48MoAXw54JPzgrqwBNiJQNygzw9LHvnKQB\/A7FMeKPb1F2HnqtqtqGHtOwB0lAIc1UnzWFNzAM5BUu6raUBXcVK0PflPfQ9Xc1NMR6WjKSk\/ddgRDJcZOScNs9Tkm88dW8JLvRpxSMrKBoWCDAeQQqEkeDTS3BpDR7ZDedU3HOhIXGXILjSvZkWnpjA73+E8yoRwbwoqut73QsNKJWJAhAMfW7vD2amu1dWH9hBDRKc44nNIgbFRc2gY3iA5sAc\/gYovf3v4HNWVjAbZ7BKyutC+uny\/m8UcskVnRFeS2bCI5tXop6MTVCL1kW5gusl3s3g11ocimSScfkBg3N1VTpfzQuM6EsY1JptS06VpvpW51fqVk+IlELST2\/Dgv\/oZmvLLquDxYkHyDeKtKErDQpkZR5In8RtCy1Egl72p0DXzaScjURw3MP4WtxACA2dvFEz8KpykH8VSi6XId\/UPGWjFd2kwkOXdD0qqwCdfEiHj6D\/GHLIvexpy+IgO26ToRWpzFcE0Ey9bOb9ht8NK1ZDmVnnJac0tzqdgTTy+yqfQsbNRduwXUlHF7gdSGgAWvv225MNi8NkRvPGa0bDF6JezYgYCk6vs5YUI4iXAUq6ujmJpwudh21mv8NcMdvM5vFc9+r\/I0NtZmrzka5xiyhXixyMG8VOUDewEf+rrYgKOMLIzCcaKHFAy4SihXYLxu10oTh4vWNzxfFKh2IYNe6EaNUYFarTy44fUPSrToOKze8fDiGwtcLNiRL+nItEV317xAG+GyAFwlTasZI7HviTRrc3c7164kA2E7EgRd8nTcVbRlhS6fEeivFn6kWhNJH0itWYLIc\/0SZqEV4kejZBSnCOSo8EwVtyVCKt10tfMcknPPfCJ6tnQJdnPSxepHwbdCCLjvZYmYunW64xh6pntlc1GpZ2ReR1a+yt6iai4kUK8CUsVYdWIrSjO9K57exZiuz6KWRDm5f8gaCUn\/kpV30ZMUtdMi\/e0nRGu2Pqm0E5\/UmFCYIy4hVwsW2vTKVGA172lkA+KQioaKT5xQx510WPTyEv\/WX2R2bzZ6It2JATe6w4hb8Bd6I2xzpVfNAOlnl63kJQYRrZV3HSmyMTeb6m3sTWLLXjyHeCQ2QOPMpISxaFcSjfDPuezFMpju2vSSTNR6VxFUhMmPTCcccwMyVSaqVeixuGDaM\/EalK4tzrrwoSCEmZz28dS6p2WOtltMWZVcStoSdQFcc03YckJC6j+pJO4CqlqUQ8PRDLJRNPoJJRF3gTNsBqI3NuOi71vbtlbXfiAt6zZUafpMPjmDV2\/MEf9YxcRtX5sqd84Hnmev3DrvNztV7qytLsZucPYHwxzQVFJdfh+\/RQl0+cL5xTdLnB55przVAnRtVaoabnswpKRUlfSsaa\/dapnJrJvI3DbgY9kdEMP1s9JseC7dnvXTqp+EW6+c6WfZzqVz56g\/aDiUc4FNOshx7qc7je4ozuAzz+U70Uj30nPtldbauZXVc1o3f7KzfQbjDLcV3TLx9itnIj2bnlHdSKfpK2f47KCcHISryXBBn1Fp0v19J2ysrqzsttsXeGL1U9PL+q+cwbUzqh\/SLK+cwc0z6tyVy+d0cZCxFHebrIfpp5Ml1DZTpOE4rIFf7qvBKN4iyEGGA7e7FLG\/VDbpugYB203qnq6mZBDYDKk9gE\/esR7\/5k6fcpdUv51yCnUaTgLOVdJRF\/ZOdOfWaGd+Lyd8NeLbIIwzpm8DUfWkQ6ZsNRHrtqwxy3ZFOwzmp\/0hNGaLlEh8VyBefKGl5LTjkoFt6AGlUX64l9cPfbgMtzvukdqWH3o0L5rEZHby9EPjleC9FgN2Gbk3uJwYGfoVoG2KNqb50I2OPezkmRaHVpYWJOlGpnBl\/WXVWoUCrr\/bBLt9RyHNb9tiX+OitcJlQAUxnB6++Gl4v46\/GK8sODtT+LiT7eFJpRXc7p2M3gt3mEqtwxkbV4JoSw2Ct8zlUxgYVwt\/FK40XmMKl56cKaapjVvC6wH3ZsQZ4MrZW4xUZlCtIWJjdgQ9x6gpxxSbmbSESxUVDOUsY5mKelMqiyQEkomAUj\/by23vC8ZsSIM4aVayo70ckBzXXC3TALDiYN2EC9Zcz5I9GJSRVFPN\/9lhd7rYbruX+ZnWaqPkfaAuNFLbZUCHUbCTcJYDQvj0AxT3c\/gGV2Kjlu41N3EsNaHyJHKg1mhoOxgpfWwjsLF26ZKiwlW3OjIFy5sTLidUla0zfhrNiwoLcS73VnbIJnwLhnOc4dBDTxL2CcM8eLJMJC\/V0yKezsJZxDmmEqfznl\/Ne8xVKnS6KXt6efWzteLvn90b\/IvgoprBoCjdbdT5RrEx1S2jneGzkydv0kW3SZzRT7kVw9ub9YYXSZUvEsjEJrZXlldQXTV44p0hGFT6AbkC5VvwSvrp46vzR9Ri7lpPbH8o8ZtCWUpWdszM9mtwRs+2zxEWoQpexDW1gc2ptdrr7xZRM4JezhpV8MnUIZMyVVOtwVD5BXafs3XUR5FhXwqhCoqccSU17KeQqylJFhYJw0mxq20urigDYdlZyAeVQb1HXbXLPS4WUS10cfWoWxp7l7mPjetH5IIgntAzyjNQjOy0SflnZQajIZHg2gRcEc0e0\/ALaS9UKKEFD7GJ3NtkQ88lKJL0OSqOt7wAQChO+wFVLvYLLYPK9NY1G\/V3EL7acPcmFHJK5SRX1PGjy0pZ8k2d7FIa+JSChq8mwAH8JLGNT8UPOBxR3NPCLgrD27GKho9y20oLkVgzT6JjEnfUGv+zc3pVp+3aMRH1fQJlb7Fx7SJUpIww1IraZQ\/3KcqfUGKQeQ2cVkn9T0yiGXTmkrAv8371mh8kMiuqF0vZclEIG9NzcrDCRRuU3NBbRhrJ7NPXiQlkOwKxopA53jQ+iDI\/mFl\/5o8mxxe87hJulpe2MqkUddSbAsIovvFoTS0ocHWJyglMf5E\/2AV4bNChZCl7DzhSIlDFGUzrJXz9kMh+uWoslRj\/YHW9hM4coNDa1pUhqzf1GBF1mvudFpRM9Eog9Yr+\/GOKCp1hrpY\/XZO\/OyZNllOOnRWRXalWkINCqqxeBCIHFcmafwgp5vLTj6lwMKPUsy+E10ZRpPmQ11Wd5ZxRZD4HymM0DG9GPSKB+iF5Oz3J4fHeptbMQL0hLx3uTw2nuqHNsZahuXkPdOQY\/TvU3EcP3sBsMJUxV7+6fOIAcwOJa9ihcSD6cro+SCe0p6gVm1EH8KvrC060DqBPPADlg9nlPVaL\/XQXPKAt0T67WpvFz2yew32sgFu1rfwHVAW2x4VU+3y7sE1l0bx8mE1SaSJcqEQRixRsNIMYVw2Ulo\/AT6d5VR1TRgd26cBN4aRBJ5UGHoDoEbJLtjm9Iqfop9wSXK8SSbNKf8L5oB6fHSr9hUU36+3G+qpfk6gqxu\/ZJl4v01RaY\/zEmXd4o6g\/+Ecd7PvtlRUpDi2ve8nBNa7gE2X00RpOtMnGuDMzpbC61mnXeRPbaMR+hcMWCE76rkXu4UMq6bRf9ERY\/kJBepnQs5+MqXt1+rqRHMDmwuTJZ\/WIZOmSdhnlPjW3ZO7gclErrrFjyL3CwBjuWBRX4k2nPN7ADTO7mGtAGcJZ+d2gETkPx40fSPqPPzVkz2SJ\/STx7RaN4C6uIYXmLy7ZJODveLruhDp4\/YNRu8koRky3XR4KJeHhXB+jd14aLRi8d6uCoA8HtIwiNLhU+8ZWN4zBiTNXLqc75DWzaRS+ciYLd7NGL+yOEp2ZUXxJwafCL5o4fPnMFY4eatkAn9bL52io4gtcLapRyDs1cVlvXHSZx0r\/QLEN7RNfba80Vlecc1v+shydP+nt9nl3Znr5678\/e07Il3wTh8pq5iKt7Rdg04nvrzba65QdOZVNJ73d2ihqlye8v3bq++0LNHVAyR0O+P247lvh9rJ22Votu8Zt7w3qcbNxhVOlwlJIaYagFAdXfru6bcX13i4+9MBbDeVvn8Lx5QRM8105T1uZn5K1XMurTUYfK7CPIIBP8szBcXIEb5ioGJuynJNZ4c5a7Qa29IVoq4pve50UTqqM1Xf\/4C3kzwTlSeM1xvsRO7TZN6gMoszV1uI6lB2rp4sV4ZkGhaa1B+uTFc8vtQoLj397VuIFpbZS7LVroqN+rnb7h2vSSQ1gp+3CGpNyvlDtb9OO3qSvkXHE+KLUNNb+ODZmaT391M3aaLRXlyrLH07Mb+4kFD++MFM2\/kh0LCmLnsaRdfJip\/prmCY84lT1W93At0ZdSaHWqBJ6Gqcx6IpYzD8KWUtLyP9f+7e8Fl2bnRvcMMTgJKsPQ8y8aeC\/5e5+q1zyGlWW0kjK9sdi0rJ+mPoGrdDaf6fpO1DiHjnwKUKaS\/7XaltNdfT3Rw+Pvjx6fPzh0RdHT\/GzefTvzUAd\/dvR\/tGnuLR\/9Dke+uXxB8fvHb9Hjxw9VEcP+B08\/VgdHeDvR0cPjj84+grXHvLvJ0dPjn9BD36K5786vn30FG\/\/AqP+J8baO3p4\/D7+\/\/bRfYx6++gzDp7XSnjZVF\/\/6uhvcefg+A4GolkfH\/1aHX3GIz89\/gv8fPD1lxjqY9D9M6ICDz8EqV8ef8RPvHf8\/vFHuP+fPDkt5CnW9wTvfaGOf4YLX4CCp0ef8gIe4K8vQD4TLtdB6d\/xUx8QbRfbJXptfhehPH0nEUh\/OtBUNPO\/y8snqiMgZwRCXd2TPJ+ib7nuGnvoj0+i8DsxGdaEv6xZmWQNlP83UU2MIyL\/o4n\/4T\/062j\/+I4CtZ\/xzc+P9rF2b3MOjj+w20N\/4N1\/oXWUewkGPbykmC0PsWnv0XqP7xz\/lQwLXmEc3jAMso993QeTaTb8eELMesz85fvYh\/2jA+Jyc\/metlrFks7jsX\/E4H+J14mex+oshvqcpGffvviY9k\/WS\/R\/hRu3cWu\/2BeQ8hXuk6ySBDx+yd8lSMy\/0fKJAUQprezrL5mxKwUV68Xh5e+EUDr+fifVs15zn7PYTHbNBBu1NYp7qrXSDji671NgcX41oAKTam+cL8a70Fx6tjtQ1+SLjtRLVP1s84IgvEmH\/NQPdaQzImVRGDbAuU\/AHlKw+1jtA9qFj5ukSZVTg01v0LLg85aOxurH7luybvRyXy6Srr2p0x36KLL98F6ggLOWRGEY+mf\/jAhtvfRVK1Jzbao\/pEmtyTlYaqTG1GkGswglotPdo53RONFbZqDMjD4LlUS66RXZSI2mEz2Tr95yJHKdqjT2NydS6OMXqbHrXrkQqLOWQEqklesgO\/gvrCQkdDA6JNQQr\/9hnXrCgkUW8qE1Rg8VqZyIK27cYXPJlgZbdPxzEtXHZK+e8iMPxEcRAbhI4+6xxD9k8\/hAHb+n+O3S3D2ld4OTNWvlgocXQPvfklZg7oc8JzToX3Hxn1hV3uNl0RisPMcfFUuA4twWiwJL8wsx66zjzjh8BMogdWQfDxT+uQ8z8ZBNBt5xHBP7CsWGica9O6SJX7GsWkUVTWSGMHn1kUpvQaaHDQ94CtPD5vroMSb6LzLzshqp1JarX21WXFXpLL5gc0KDP+BN\/UiR6SGrBEWuj9gq9a0F67uZzKhKQMr1Iz02W4H7jjx\/43DYlM\/Cm1g+2Qkt71PXLGfRamqY6cgp3UYxxZ\/FnXTn5ZO99de\/XPJteu\/+ZifNEt3NTn\/qmk5T3U3CVO2EyU6IN7KwpzpTxd90NvTxMvzRU9vJKN9JFVZzc5RnfVi0vKvTnK8U+qqmoU5SHzrQ8CqNdL7dx4yp0rCY9quJVP\/pZqnqjoZDk9Gsi0MRIVk\/rNJAH1XGL42BsyTvZjnloHqwyCmQUqpGWyXt9GGvzABmS5kXqwx3MbHMRQMvLoauYupoqtorl9N850rWB7bCfxVxLU+mAagJVRLugGnEx2IsmqEbhfSz23dZUZo7Dcd5GHdD6nhNR4H\/cJVcDWJGCbEETyexibfl2c5oEir+LtkoxnzhBH+m6qch6AAz+Jktk4ChmRkSaVvgMJ5LzTCPMh2HozzFen5qsNSFuWch3I75iaZDfjI9FaeVLk4R7xhicUgP13fHEaKLTcF+DUMtu4CNBddhqEG8htebpiYtpBui92YImkZJL2WwqV7Tab+ozAfqu3G3rwdBsTdBwaZA3cqpywTaFpmhV1Pxxv4m5Tj6JZT+8+O\/IdjwIk\/C9twJyPQ8ZTN5G5aMLRIDotIsMw55TIiqZBWs2WdNMStH\/8sGiw2lZ44qJFw5+nvFNm+f0CmjY3X8c7bBT6yn+MzzMk\/Jin1FYJbt2AML\/t5nbFfAXKLpKca7LWjt+G\/w93tMOWHc418IwnrPro\/GZOP+uUVzSnwLI3SCYJ\/T48vYIQ5ivwbKhSV49imBUBDgnj0o6MLTD4R5NCyMLk1E3tT5Hu+FT9lsCwfENzDDeGxaDfk\/PHz8c0GCD3jVn9to5CE7jF8vEOmeJmP\/vu\/F5YagTLzIAFvcP7CWOGXaQfK8+OvXmOYRkesvnTzf+7wiu0LQ\/BW\/UnjUffK9vCW0C7j6Ja3RSo0gbWL7p7zFvIaK3JWklnNJgCKi8SmDd8+H\/jWv5kC28D6YRWu+wzi9Jn60wq941yVkEwY+JBE+YMDAMQC9IyHUE2ZgIX3iy\/dZNb7kNexXRLFYt\/X3rE9fFPx+wkOXNGLnaprlKT106kuI9ocEmRxUEPC1LyYGoMMLL47\/AqLyPmzAEwoBcO8fwJ0P6Q799hUUv\/7VIjGsBL\/+yf9FY+D3F7h+wDHWB7z4A171w8A3Dw89a7XM0f8f\" \/> \t\t<a href=\"https:\/\/www.pdf24.org\" target=\"_blank\" title=\"www.pdf24.org\" rel=\"nofollow\"><img src=\"http:\/\/nazimmustafa.info\/wp-content\/plugins\/pdf24-post-to-pdf\/img\/pdf_32x32.png\" alt=\"\" border=\"0\" height=\"32\" \/><\/a> \t\t<span class=\"pdf24Plugin-cp-space\">&nbsp;&nbsp;<\/span> \t\t<span class=\"pdf24Plugin-cp-text\">M\u0259qal\u0259ni PDF format\u0131na \u00e7evir<\/span> \t\t<span class=\"pdf24Plugin-cp-space\">&nbsp;&nbsp;<\/span> \t\t<input class=\"pdf24Plugin-cp-input\" style=\"margin: 0px;\" type=\"text\" name=\"sendEmailTo\" placeholder=\"email adresinizi daxil edin\" \/> \t\t<input class=\"pdf24Plugin-cp-submit\" style=\"margin: 0px;\" type=\"submit\" value=\"g\u00f6nd\u0259r\" \/> \t<\/form> <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nazim Mustafa, AMEA Tarix \u0130nstitutunun elmi i\u015f\u00e7isi XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 C\u0259nubi Qafqazda, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n ssenarisi erm\u0259nil\u0259rin XIX \u0259srin sonunda \u015e\u0259rqi Anadoluda \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 \u0259saslan\u0131rd\u0131. 1877-1878-ci ill\u0259r Rusiya-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 g\u00fcnd\u0259liy\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan \u00abErm\u0259ni m\u0259s\u0259l\u0259si\u00bb sonralar \u015e\u0259rqi Anadoluda erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn muxtariyy\u0259t \u0259ld\u0259 etm\u0259k v\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":502,"featured_media":344,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[23,20,19,17,18,22,21],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/343"}],"collection":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/502"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=343"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/343\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":345,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/343\/revisions\/345"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/344"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}