{"id":674,"date":"2015-05-22T15:03:00","date_gmt":"2015-05-22T15:03:00","guid":{"rendered":"http:\/\/nazimmustafa.info\/?p=674"},"modified":"2021-07-18T19:41:41","modified_gmt":"2021-07-18T19:41:41","slug":"tariximizin-ir%c9%99van-s%c9%99hif%c9%99l%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/nazimmustafa.info\/?p=674","title":{"rendered":"Tariximizin \u0130r\u0259van s\u0259hif\u0259l\u0259ri"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: justify;\"><b>H\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259dim Bak\u0131, G\u0259nc\u0259, B\u0259rd\u0259, \u015e\u0259ki, D\u0259rb\u0259nd, Nax\u00e7\u0131van, T\u0259briz, \u018frd\u0259bil \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259zizdirs\u0259, \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259ri d\u0259 bir o q\u0259d\u0259r \u0259ziz v\u0259 do\u011fmad\u0131r. <\/b><\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir \u00e7ox m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259, ayr\u0131-ayr\u0131 s\u0259yyahlar\u0131n, salnam\u0259\u00e7il\u0259rin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rinin ad\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fch\u00fcm elm v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rin\u0131n adlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0259kilir. Bu tarixi faktlar\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n dilind\u0259n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq daha effektli add\u0131m oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn Femida.az sayt\u0131 Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Tarix \u0130nstitutunun \u201cQaraba\u011f tarixi\u201d \u015f\u00f6b\u0259sinin elmi i\u015f\u00e7isi, Prezident Kitabxanas\u0131n\u0131n \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri, tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Nazim Mustafa il\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259t oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>-Nazim m\u00fc\u0259llim \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rinin tarixini t\u0259dqiq el\u0259y\u0259n aliml\u0259rd\u0259n birisiniz. Sizc\u0259 \u201c\u0130r\u0259van\u201d toponiminin yaranmas\u0131 hans\u0131 hadis\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130r\u0259van s\u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259n\u015f\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif versiyalar m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0259\u015fhur t\u00fcrk s\u0259yyah\u0131 \u00d6vliya \u00c7\u0259l\u0259bi \u0130r\u0259van\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si kimi, XV \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 aid edir. Onun yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, \u018fmir Teymurun tacirl\u0259rind\u0259n Xac\u0259 xan L\u0259hicani adl\u0131 tacir \u00e7ox m\u00fcnbit R\u0259van torpa\u011f\u0131na q\u0259d\u0259m qoymu\u015f, \u00f6z ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri il\u0259 burada sakin olmu\u015f v\u0259 d\u00fcy\u00fc \u0259kini hesab\u0131na g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 varlanaraq bu b\u00f6y\u00fck k\u0259ndin \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015fdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015fqa bir versiyaya g\u00f6r\u0259, \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259ri \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tainin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 sal\u0131n\u0131b. Bel\u0259 ki, \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai \u00f6z s\u0259rk\u0259rd\u0259si R\u0259vanqulu xana tap\u015f\u0131r\u0131r ki, Z\u0259ngi \u00e7ay\u0131n\u0131n sahilind\u0259 qala tikdirsin. N\u0259tic\u0259d\u0259 R\u0259vanqulu xan 1510-1517-ci ill\u0259rd\u0259 m\u00fcdafi\u0259 xarakterli b\u00f6y\u00fck bir qala tikdirir. S\u0259f\u0259vil\u0259r d\u00f6vl\u0259tinin s\u0259rh\u0259dl\u0259rini xarici basq\u0131nlardan qorumal\u0131 olan qala onu tikdir\u0259nin ad\u0131 il\u0259 \u201cR\u0259van\u201d qalas\u0131 kimi tan\u0131nm\u0131\u015f, sonralar \u201cR\u0259van\u201d s\u00f6z\u00fc dialektd\u0259 \u201c\u0130r\u0259van\u201d kimi i\u015fl\u0259dilib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0259n is\u0259 hesab edir\u0259m ki, qala tikil\u0259n\u0259d\u0259k onun \u0259traf\u0131nda ki\u00e7ik d\u0259 olsa, \u015f\u0259h\u0259r infrastrukturu formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1893-c\u00fc ild\u0259 \u00e7ap edil\u0259n \u201cJivopisnaya Rossiya\u201d kitab\u0131nda \u0130r\u0259van toponiminin ba\u015fqa bir versiyas\u0131n\u0131n b\u0259hs edilir. \u015e\u0259h\u0259rin m\u00fcs\u0259lman sakinl\u0259ri m\u00fc\u0259llif\u0259 m\u0259lumat vermi\u015fl\u0259r ki, \u015f\u0259h\u0259r \u00f6z ad\u0131n\u0131 \u201cAdr-r\u0259van\u201d s\u00f6z\u00fcnd\u0259n &#8211; y\u0259ni Z\u0259ngi \u00e7ay\u0131n\u0131n \u015f\u0259h\u0259r \u0259razisind\u0259n r\u0259van axmas\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. M\u0259lumdur ki, \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rinin yerl\u0259\u015fdiyi \u0259razi orta \u0259sr m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 \u00c7uxur-S\u0259d adlan\u0131b. A\u011fr\u0131 da\u011f\u0131 il\u0259 \u018fl\u0259y\u0259z da\u011flar\u0131n\u0131n aras\u0131nda qalan d\u00fcz\u0259nlik \u0259razi h\u0259m d\u0259 el aras\u0131nda r\u0259van \u0259razi adlanm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259nim q\u0259na\u0259timc\u0259, \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rinin ad\u0131 da m\u0259hz onun yerl\u0259\u015fdiyi \u0259razinin relyefi, co\u011frafi m\u00f6vqeyi, y\u0259ni r\u0259van \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>-\u0130r\u0259van toponiminin erm\u0259nil\u0259rl\u0259 hans\u0131sa ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 varm\u0131?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Erm\u0259ni m\u00fc\u0259llifl\u0259rinin \u00fcz\u0259rind\u0259 \u0259n \u00e7ox durduqlar\u0131 \u0259fsan\u0259 ondan ibar\u0259t idi ki, guya Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259rin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yer \u00fcz\u00fcn\u00fc su basark\u0259n onun g\u0259misi Ararat (A\u011fr\u0131) da\u011f\u0131n\u0131n zirv\u0259sin\u0259 yan al\u0131b v\u0259 suyun \u00e7\u0259kilm\u0259sind\u0259n sonra Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259rin quru sah\u0259 kimi g\u00f6rd\u00fcy\u00fc v\u0259 ilk s\u00f6yl\u0259diyi ifad\u0259 \u201cyereval\u201d &#8211; y\u0259ni erm\u0259nic\u0259 \u201cg\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u201d olub. H\u0259min ilk g\u00f6r\u00fcn\u0259n yer is\u0259 guya indiki \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rinin arxas\u0131ndak\u0131 da\u011flar imi\u015f, \u201cYerevan\u201d toponimi d\u0259 guya \u201cyereval\u201d s\u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lib. Erm\u0259ni yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Xa\u00e7atur Abovyan \u201c\u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rinin q\u0131sa tarixi o\u00e7erki\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 bunu tamamil\u0259 uydurma adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Erm\u0259ni din xadiml\u0259ri \u201cYerevan\u201d ad\u0131n\u0131n ilk d\u0259f\u0259 VII \u0259srd\u0259 \u00e7\u0259kildiyini, guya Dvin \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n dini m\u0259rasimd\u0259 \u201cYerevan\u201ddan iki n\u00fcmay\u0259nd\u0259nin i\u015ftirak etdiyini yaz\u0131rlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Xa\u00e7atur Abovyan bunu t\u0259kzib ed\u0259r\u0259k yaz\u0131r ki, erm\u0259ni m\u00fc\u0259llifl\u0259ri XIII \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259d\u0259k \u201cYerevan\u201d\u0131n ad\u0131n\u0131 bel\u0259 \u00e7\u0259kmirl\u0259r, bu \u015f\u0259h\u0259r 1441-ci ild\u0259n sonra, y\u0259ni Qaraqoyunlular\u0131n hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u0259\u015fhurla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Erm\u0259ni arxeoloqlar\u0131 1950-ci ild\u0259 \u0130r\u0259van \u0259traf\u0131ndak\u0131 \u201cQanl\u0131 t\u0259p\u0259\u201d adlanan \u0259razid\u0259 apard\u0131qlar\u0131 qaz\u0131nt\u0131lar zaman\u0131 Urartu \u00e7ar\u0131 I Argi\u015ftinin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015f Erebuni qalas\u0131n\u0131n qal\u0131qlar\u0131n\u0131n tap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan etdil\u0259r. Bundan sonra \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rinin tarixini bununla ba\u011flad\u0131lar. Erebuni qalas\u0131 yaln\u0131z h\u0259rbi-istehkam m\u0259qs\u0259dil\u0259 in\u015fa edilmi\u015fdi v\u0259 onun \u0259traf\u0131nda he\u00e7 vaxt \u015f\u0259h\u0259r infrastrukturu formala\u015fmay\u0131b. \u018fslind\u0259, urartulular\u0131n erm\u0259nil\u0259r\u0259 he\u00e7 bir aidiyy\u0259ti olmad\u0131\u011f\u0131 kimi, q\u0259dim Erebuni qalas\u0131n\u0131n da indiki \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259ri il\u0259 n\u0259 m\u0259kan, n\u0259 d\u0259 tarixi bax\u0131mdan bir \u0259laq\u0259si olmay\u0131b. Q\u0259dim \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259ri il\u0259 Erebunu qalas\u0131 aras\u0131nda xeyli m\u0259saf\u0259, \u0259kin sah\u0259l\u0259ri olub.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Erm\u0259nil\u0259r indi d\u0259 \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rinin tarixini Erebuni qalas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131n qoyuldu\u011fu vaxtdan g\u00f6t\u00fcr\u00fcrl\u0259r. \u201dErebuni\u201d ad\u0131 il\u0259 1968-ci ild\u0259 \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rinin 2750 illik yubileyini ke\u00e7irdil\u0259r. Bununla da d\u00fcnyaya s\u00fcbut etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131lar ki, guya ki Yerevan (\u0130r\u0259van) \u015f\u0259h\u0259rinin tarixi Roma \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n 30 il daha q\u0259dim\u0259 dayan\u0131r. Erm\u0259nil\u0259r \u0259vv\u0259ll\u0259r iddia edirl\u0259r ki, Urartu da erm\u0259ni \u00e7arl\u0131\u011f\u0131 olub. Lakin sonradan da b\u0259lli oldu ki, n\u0259 Urartunun, n\u0259 d\u0259 \u201cErebuni\u201dnin erm\u0259nil\u0259rl\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si olmay\u0131b. Q\u0259ti q\u0259na\u0259t ondan ibar\u0259tdir ki, bu \u0259razinin tarix\u0259n erm\u0259nil\u0259rl\u0259 he\u00e7 bir ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoxdur v\u0259 erm\u0259nil\u0259r bu \u0259raziy\u0259 sonradan g\u0259lm\u0259 etnosdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\n<iframe width='425' height='344' src='\/\/www.youtube.com\/embed\/-kAoTmBdQK0?autoplay=0&loop=0&rel=0' frameborder='0' allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>-Erm\u0259nil\u0259r tarixi Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131 olan \u0130r\u0259vana haradan v\u0259 n\u0259 vaxt g\u0259lmi\u015fl\u0259r?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lk m\u0259nb\u0259l\u0259r t\u0259sdiq edir ki, erm\u0259nil\u0259r bu \u0259raziy\u0259 ilk d\u0259f\u0259 xristianl\u0131\u011f\u0131n d\u00f6vl\u0259t dini s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259sind\u0259n sonra missionerl\u0259r kimi g\u0259libl\u0259r. Onlar \u018fr\u0259b xilaf\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 islam dinini q\u0259bul ed\u0259n t\u00fcrkdilli tayfalar\u0131n t\u0259rk etdikl\u0259ri dini m\u0259b\u0259dl\u0259r\u0259 sahib \u00e7\u0131xm\u0131\u015f, h\u0259min m\u0259b\u0259dl\u0259ri kils\u0259y\u0259 \u00e7evirmi\u015f, el\u0259 oradaca saxta tarixi \u0259s\u0259rl\u0259r yaz\u0131blar. 1441-ci ild\u0259 erm\u0259ni katolikoslu\u011funun Kilikiyadan \u00dc\u00e7m\u00fc\u0259dzin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n sonra onun \u0259traf\u0131nda t\u0259dric\u0259n erm\u0259nil\u0259r m\u0259skunla\u015f\u0131b. Erm\u0259nil\u0259rin \u0130r\u0259vana k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si is\u0259 XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. 1827-ci il oktyabr\u0131n 1-d\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131 ruslar t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edildi. 1828-ci il mart\u0131n 10-da \u0130ran v\u0259 Rusiya aras\u0131nda imzalanan T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin 15-ci b\u0259ndin\u0259 \u0259sas\u0259n erm\u0259nil\u0259r \u0130ran \u0259razisind\u0259n \u0130r\u0259van, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259li idi. N\u0259tic\u0259d\u0259 bu \u0259razil\u0259r\u0259 40 mind\u0259n art\u0131q erm\u0259ni k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fc. 1829-cu ild\u0259 Rusiya il\u0259 Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti aras\u0131nda imzalanan \u018fdirn\u0259 m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n is\u0259 C\u0259nubi Qafqaza, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 qon\u015fu \u0259razil\u0259r\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n 94 mind\u0259n \u00e7ox erm\u0259ni k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fc. XIX \u0259srin ortalar\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 erm\u0259nil\u0259r \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131 \u0259razisind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara nisb\u0259td\u0259 say \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u0259 yiy\u0259l\u0259ndil\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><iframe width='425' height='344' src='\/\/www.youtube.com\/embed\/U_Gr268GPzw?autoplay=0&loop=0&rel=0' frameborder='0' allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>-\u0130r\u0259vanda elm, t\u0259hsil v\u0259 \u0259d\u0259bi m\u00fchitin formala\u015fmas\u0131nda az\u0259rbaycanl\u0131 ziyal\u0131lar\u0131n rolu haqq\u0131nda n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz? <\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ticar\u0259t yollar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r kimi orta \u0259srl\u0259rd\u0259 formala\u015fan, yaln\u0131z Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu qala-\u015f\u0259h\u0259r, eyni zamanda, Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259ngin m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri olmu\u015fdur. Firidun b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rli \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rini \u201cm\u0259rk\u0259zi-\u00fcl\u0259ma, f\u00fcz\u0259la v\u0259 \u015f\u00fc\u0259ra\u201d \u015f\u0259h\u0259ri \u2013 y\u0259ni \u00fcl\u0259malar, fazill\u0259r v\u0259 \u015fairl\u0259r \u015f\u0259h\u0259ri adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. C\u0259nubi Qafqazda bir \u00e7ox tan\u0131nm\u0131\u015f aliml\u0259r, din xadiml\u0259ri bu \u015f\u0259h\u0259rin sakinl\u0259ri olublar. \u0130van \u015eopenin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n m\u0259lum olur ki, \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi o q\u0259d\u0259r dindar olub ki, \u00f6l\u00fcl\u0259rinin s\u00fcm\u00fckl\u0259rini apar\u0131b islam\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri olan M\u0259kk\u0259d\u0259, M\u0259din\u0259d\u0259, K\u0259rb\u0259lada d\u0259fn edirdil\u0259r. \u015e\u0259h\u0259rin tan\u0131nm\u0131\u015f ziyal\u0131s\u0131 Fazil \u0130r\u0259vani uzun m\u00fcdd\u0259t Qafqaz\u0131n \u015feyx\u00fclislam\u0131 olub. \u0130r\u0259vanda ilk t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259si olan ibtidai m\u0259kt\u0259b 1832-ci ild\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131b. Sonradan \u0130r\u0259vanda Gimnaziya v\u0259 \u0130r\u0259van M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131 da a\u00e7\u0131l\u0131b. Bu t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rini bitir\u0259nl\u0259r Az\u0259rbaycan elmin\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259, inc\u0259s\u0259n\u0259tin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259l\u0259r veribl\u0259r. Bu sah\u0259d\u0259 Mirz\u0259 Q\u0259dim \u0130r\u0259vaninin ad\u0131 x\u00fcsusil\u0259 qeyd edilm\u0259lidir. O, r\u0259ssam v\u0259 n\u0259qqa\u015f kimi, Az\u0259rbaycan t\u0259sviri s\u0259n\u0259tinin nadir incil\u0259rini yarad\u0131b, 1850-ci ill\u0259rd\u0259 \u0130r\u0259van xan saray\u0131n\u0131n t\u0259mir-b\u0259rpa i\u015fl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irib. Onun ya\u011fl\u0131 boya il\u0259 \u00e7\u0259kdiyi portretl\u0259rin bir qismi haz\u0131rda G\u00fcrc\u00fcstan \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t Muzeyind\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. Respublikada c\u0259rrahl\u0131q elmi m\u0259kt\u0259binin banil\u0259rind\u0259n biri Mustafa b\u0259y Top\u015fuba\u015fov h\u0259m d\u0259 ictimai v\u0259 elm xadimi kimi m\u0259\u015fhurdur. \u0130r\u0259van gimnaziyas\u0131n\u0131n dig\u0259r m\u0259zunu \u018fziz \u018fliyev Az\u0259rbaycanda tibb t\u0259hsili v\u0259 s\u0259hiyy\u0259nin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin katibl\u0259rind\u0259n biri, Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini, Da\u011f\u0131stan Vilay\u0259t Partiya Komit\u0259sinin birinci katibi kimi y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259yib. G\u00f6rk\u0259mli Az\u0259rbaycan sovet filosofu, ictimai xadim, elm t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131, f\u0259ls\u0259f\u0259 elml\u0259ri doktoru Heyd\u0259r H\u00fcseynovun ad\u0131 x\u00fcsusil\u0259 qeyd edilm\u0259lidir. \u0130r\u0259vandan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f ziyal\u0131lardan bir \u00e7oxu Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin qurulmas\u0131nda i\u015ftirak edibl\u0259r. \u0130r\u0259van\u0131n m\u0259\u015fhur ziyal\u0131lar\u0131ndan Ha\u015f\u0131m b\u0259y N\u0259rimanb\u0259yovun o\u011flu N\u0259riman b\u0259y N\u0259rimanb\u0259yovun Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 b\u00f6y\u00fck rolu olub. \u0130r\u0259van gimnaziyas\u0131n\u0131n m\u0259zunu \u018fkb\u0259r a\u011fa \u015eeyx\u00fclislamov 1919-cu ild\u0259 Paris s\u00fclh konfrans\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovun ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Fransaya ged\u0259n n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin \u00fczvl\u0259rind\u0259n biri olmu\u015fdur. \u0130r\u0259vanda do\u011fulan tan\u0131nm\u0131\u015f ziyal\u0131lardan Abbas M\u0259mm\u0259dzad\u0259nin, Cabbar \u018fsg\u0259rzad\u0259nin, Mirabbas Mirba\u011f\u0131rovun, Teymur xan Makinskinin, R\u0259\u015fid b\u0259y \u0130smay\u0131lovun, Maqsud M\u0259mm\u0259dovun, \u018fhm\u0259d C\u0259milin, S\u0259id R\u00fcst\u0259movun, \u018ff\u015fan Q\u0259dimb\u0259yovan\u0131n da adlar\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259k olar. 1914-c\u00fc ild\u0259 n\u0259\u015fr edil\u0259n \u201cL\u0259k-l\u0259k\u201d jurnal\u0131 \u0130r\u0259vanda ilk m\u0259tbu orqan\u0131 olub. Bu jurnal \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259bi \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini davam etdirmi\u015fdir. 1917-ci ild\u0259 n\u0259\u015fr edil\u0259n \u201cB\u00fcrhani-h\u0259qiq\u0259t\u201d m\u0259cmu\u0259si \u00f6z qar\u015f\u0131s\u0131na \u0259halini maarifl\u0259ndirm\u0259k v\u0259zif\u0259sini qoymu\u015fdu. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f ziyal\u0131lar Az\u0259rbaycan\u0131n elmin\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259l\u0259r veribl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>-\u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259ri tarix\u0259n hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 olub?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rinin yerl\u0259\u015fdiyi \u0259razi uzun m\u00fcdd\u0259t Manna v\u0259 Midiya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin t\u0259rkibind\u0259 olub. Sonradan m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Urartu, Sasani, \u018fr\u0259b xilaf\u0259ti, Sacil\u0259r, \u015e\u0259ddadil\u0259r, S\u0259lcuqlar, Eld\u0259nizl\u0259r, Elxanil\u0259r, Teymuril\u0259r, Qaraqoyunlu, A\u011fqoyunlu, S\u0259f\u0259vil\u0259r, \u018ff\u015farlar, Qacarlar, \u00e7ar Rusiyas\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin t\u0259rkibin\u0259 daxil edilib. Yaln\u0131z 1918-ci ild\u0259 C\u0259nubi Qafqazda ilk erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259ti yarand\u0131qdan sonra \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259ri Erm\u0259nistan\u0131n paytaxt\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir. \u0130r\u0259van \u0259n \u00e7ox S\u0259f\u0259vil\u0259rin hakimiyy\u0259ti alt\u0131nda olub. S\u0259v\u0259fi &#8211; Osmanl\u0131 m\u00fcharib\u0259l\u0259ri zaman\u0131 bu \u015f\u0259h\u0259r 14 d\u0259f\u0259 \u0259ld\u0259n-\u0259l\u0259 ke\u00e7mi\u015fdir. Rusiya i\u015f\u011fal\u0131na q\u0259d\u0259r, y\u0259ni 1827-ci il oktyabr\u0131n 1-d\u0259k \u0130r\u0259van Qacarlar\u0131n hakimiyy\u0259ti alt\u0131nda olub. Rus i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van xanl\u0131qlar\u0131 \u0259razisind\u0259 \u201cErm\u0259ni vilay\u0259ti\u201d yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 1850-ci ild\u0259 \u0130r\u0259van quberniyas\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 1918-ci ild\u0259 is\u0259 Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259tinnin paytaxt\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><iframe width='425' height='344' src='\/\/www.youtube.com\/embed\/HchqBpORRdE?autoplay=0&loop=0&rel=0' frameborder='0' allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>-Bilindiyi kimi Milli \u015euran\u0131n 29 may 1918-ci il iclas\u0131n\u0131n yekun protokoluna \u0259sas\u0259n \u0130r\u0259van Erm\u0259nistana verildi. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti bel\u0259 bir q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259si m\u0259cburiyy\u0259td\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131, yoxsa siyasi bir s\u0259hv idi?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1917-ci il inqilab\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00c7ar Rusiyas\u0131 da\u011f\u0131ld\u0131qdan sonra C\u0259nubi Qafqaz\u0131 idar\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lc\u0259 Zaqafqaziya Komissarl\u0131\u011f\u0131 , sonra is\u0259 Zaqafqaziya Seymi yarad\u0131ld\u0131. Seymin t\u0259rkibind\u0259 Az\u0259rbaycan, Erm\u0259nistan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan Milli \u015euralar\u0131 birl\u0259\u015fmi\u015fdi. Bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra Seymin da\u011f\u0131lma m\u0259rh\u0259l\u0259si g\u0259lib \u00e7atd\u0131. Bel\u0259 bir z\u0259rur\u0259t ortaya \u00e7\u0131xd\u0131 ki, Seym da\u011f\u0131ld\u0131qdan sonra C\u0259nubi Qafqazda \u00fc\u00e7 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t yarans\u0131n. \u018fsas m\u00fczakir\u0259 olunan m\u0259s\u0259l\u0259 is\u0259 m\u00fcbahis\u0259li \u0259razil\u0259rin hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 verilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. H\u0259min vaxt C\u0259nubi Qafqazda 5 quberniya var idi. \u0130lkin raz\u0131l\u0131q bel\u0259 idi ki, iki quberniya Az\u0259rbaycana, iki quberniya G\u00fcrc\u00fcstana, bir quberniya is\u0259 Erm\u0259nistana verilsin. 1918-ci il may\u0131n 26-da G\u00fcrc\u00fcstan m\u00fcst\u0259qilliyini elan etdi. May\u0131n 28-d\u0259 Az\u0259rbaycan da m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259yan etdi. Erm\u0259nistan da m\u00fcst\u0259qilliyini elan etdi, ancaq paytaxt\u0131n hans\u0131 \u015f\u0259h\u0259r olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi m\u00fczakir\u0259l\u0259r gedirdi. 1918-ci ilin may\u0131n 29-da Milli \u015euran\u0131n Tiflisd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n iclas\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259 m\u00fczakir\u0259 edildi. Milli \u015euran\u0131n 44 \u00fczv\u00fcnd\u0259n 26-s\u0131 iclasda i\u015ftirak etdi. 18 n\u0259f\u0259r \u0130r\u0259van\u0131n Erm\u0259nistana paytaxt kimi verilm\u0259sinin lehin\u0259 s\u0259s verdi. 3 n\u0259f\u0259r bit\u0259r\u0259f qald\u0131, bir n\u0259f\u0259r is\u0259 q\u0259rar\u0131n \u0259leyhin\u0259 s\u0259s verdi. \u0130clasda Ba\u015f nazir F\u0259t\u0259li xan Xoyski \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda qeyd edir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rini Erm\u0259nistana paytaxt kimi g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259kd\u0259n ba\u015fqa se\u00e7im variant\u0131 yoxdur. Y\u0259ni, bu add\u0131m z\u0259rur\u0259td\u0259n at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lakin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, \u0130r\u0259van\u0131n Erm\u0259nistana veril\u0259rk\u0259n plebisist, yaxud referendum ke\u00e7irilm\u0259li idi. Plebisist ke\u00e7irilm\u0259s\u0259 bel\u0259, \u015f\u0259h\u0259rin erm\u0259nil\u0259r\u0259 verilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fm\u0259 apar\u0131lmal\u0131 idi. Halbuki \u0130r\u0259van\u0131n Erm\u0259nistana paytaxt kimi g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 gedilm\u0259si \u015fifahi raz\u0131la\u015fma \u0259sas\u0131nda ba\u015f tutmu\u015fdu. \u015e\u0259h\u0259rin g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 gedilm\u0259sinin qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Az\u0259rbaycan Milli \u015euras\u0131 Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259tind\u0259n t\u0259l\u0259b etmi\u015fdi ki, onlar\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa qar\u015f\u0131 \u0259razi iddias\u0131 olmayacaq. Lakin az m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra erm\u0259nil\u0259r Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa qar\u015f\u0131 iddia qald\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Andranikin qo\u015funu \u0259vv\u0259lc\u0259 Z\u0259ng\u0259zuru \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi, sonra is\u0259 Qaraba\u011f\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fccuma ba\u015flad\u0131. Az\u0259rbaycan bu raz\u0131la\u015fman\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirdi. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi yen\u0259 riyakarl\u0131q ed\u0259r\u0259k bel\u0259 bir r\u0259smi s\u0259n\u0259din olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tin\u0259 bildirdi.<br \/>\nM\u0259hz yaz\u0131l\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fm\u0259nin apar\u0131lmamas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Milli \u015euran\u0131n yol verdiyi \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259hv idi.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><iframe width='425' height='344' src='\/\/www.youtube.com\/embed\/xHAsvDwv6Ts?autoplay=0&loop=0&rel=0' frameborder='0' allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>-Erm\u0259ni tapda\u011f\u0131 alt\u0131nda olan tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Tarix \u0130nstitutunda yet\u0259rli ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131l\u0131rm\u0131?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Tarix \u0130nstitutunda xeyli i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Az\u0259rbaycan tarixinin yenid\u0259n yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0259l\u0259 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan tarix\u00e7il\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259sas v\u0259zif\u0259 kimi qoymu\u015fdu. \u00dcmummilli lider 1997-ci ild\u0259 Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131n\u0131n il d\u00f6n\u00fcm\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 qeyd etmi\u015fdi ki, indiki Erm\u0259nistan\u0131n \u0259razisi tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131d\u0131r. 2004-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n institutun direktoru Yaqub Mahmudovun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda olan tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar daha da geni\u015fl\u0259ndirildi. \u0130r\u0259van, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n tarixind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n monoqrafiyalar yaz\u0131ld\u0131. Erm\u0259nil\u0259rin 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259 \u0130r\u0259van quberniyas\u0131nda, Qaraba\u011fda, Z\u0259ng\u0259zurda, Bak\u0131da, Qubada, \u015eamax\u0131da, C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda, \u015e\u0259rqi Anadoluda t\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar bar\u0259d\u0259 monoqrafiyalar \u00e7ap edildi. Haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rinin arxivl\u0259rd\u0259n Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259rin sur\u0259tl\u0259ri g\u0259tiril\u0259r\u0259k g\u0259l\u0259c\u0259k t\u0259dqiqatlar \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min haz\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><iframe width='425' height='344' src='\/\/www.youtube.com\/embed\/w3O60WnCslM?autoplay=0&loop=0&rel=0' frameborder='0' allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>&#8211; Erm\u0259ni yalanlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259m\u0259li t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcrm\u00fc?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, erm\u0259ni yalanlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmas\u0131nda silsil\u0259 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bu il Prezident Kitabxanas\u0131nda \u201cErm\u0259ni vandalizmi: \u018fsirlikd\u0259 olan Az\u0259rbaycan abid\u0259l\u0259ri\u201d adl\u0131 Az\u0259rbaycan v\u0259 ingilis dill\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck bir elektron n\u0259\u015fr haz\u0131rlad\u0131q. Bu n\u0259\u015fr indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 v\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlarda erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan tarixi memarl\u0131q abid\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi vandalizmin miqyas\u0131n\u0131 h\u0259m m\u0259tnl\u0259r, h\u0259m d\u0259 fotosessiya \u015f\u0259klind\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r. Uydurma erm\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fcn qeyd edildiyi \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 is\u0259 \u201cErm\u0259ni cinay\u0259tl\u0259ri: Soyq\u0131r\u0131m. Deportasiya. Terror\u201d adl\u0131 Az\u0259rbaycan v\u0259 rus dill\u0259rind\u0259 yeni bir elektron n\u0259\u015fr haz\u0131rlayaraq oxucular\u0131n istifad\u0259sin\u0259 verdik. Bu n\u0259\u015frd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar, k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar v\u0259 terror aktlar\u0131 \u00f6z \u0259ksin tap\u0131b. Prezidentimiz C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qeyd etmi\u015fdir ki, \u0130r\u0259van da, Z\u0259ng\u0259zur da, G\u00f6y\u00e7\u0259 d\u0259 bizim tarixi torpaqlar\u0131m\u0131zd\u0131r, biz o torpaqlara qay\u0131daca\u011f\u0131q v\u0259 h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 bu i\u015fd\u0259 \u00f6z k\u00f6m\u0259yini \u0259sirg\u0259m\u0259m\u0259lidir. \u018ffsuslar olsun ki, erm\u0259nil\u0259r y\u00fcz ill\u0259rdir ki, \u00f6z yalanlar\u0131na d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r inand\u0131r\u0131blar. Bizim v\u0259zif\u0259miz is\u0259 erm\u0259ni yalanlar\u0131n\u0131 if\u015fa etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, \u00f6z tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rimizi d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 inand\u0131rmaqdan ibar\u0259tdir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, \u00f6lk\u0259 ictimaiyy\u0259ti bu sah\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini daha da f\u0259alla\u015fd\u0131rmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><iframe width='425' height='344' src='\/\/www.youtube.com\/embed\/9KITVHwV16o?autoplay=0&loop=0&rel=0' frameborder='0' allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>-\u0130r\u0259van tarixini ara\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 bir v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borcu kimi g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fczm\u00fc?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hesab edir\u0259m ki, h\u0259r k\u0259s bacard\u0131\u011f\u0131 q\u0259d\u0259r \u00e7al\u0131\u015f\u0131b d\u00fc\u015fm\u0259n tapda\u011f\u0131 alt\u0131nda olan tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatlar\u0131 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259lidir. Erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddias\u0131 qald\u0131rd\u0131qdan sonra m\u0259n b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcm\u00fc tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalara h\u0259sr etmi\u015f\u0259m. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, g\u0259ncl\u0259rimiz x\u00fcsusil\u0259 f\u0259al olmal\u0131d\u0131rlar. Onlar \u0259vv\u0259lc\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259ri d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nm\u0259li v\u0259 sonra is\u0259 erm\u0259ni yalanlar\u0131na qar\u015f\u0131 h\u0259m m\u00fcxt\u0259lif forumlarda, h\u0259m d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z m\u00f6vqel\u0259rini ortaya qoymal\u0131d\u0131rlar. Bu, \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259rk ed\u0259n h\u0259r bir Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n borcudur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>-D\u0259y\u0259rli vaxt\u0131n\u0131z biziml\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fcz \u00fc\u00e7\u00fcn Femida.az sayt\u0131 ad\u0131ndan siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc bildiririk.<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Ceyhun \u018fhm\u0259dli<br \/>\nVideo: Nuron M\u0259mm\u0259dov<br \/>\nFemida.az<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Elektron ke\u00e7id: http:\/\/www.femida.az\/news.php?id=1306#.VV9C70aRo-1<\/p>\n<div class=\"pdf24Plugin-cp\"> \t<form name=\"pdf24Form0\" method=\"post\" action=\"https:\/\/doc2pdf.pdf24.org\/wordpress.php\" target=\"pdf24PopWin\" onsubmit=\"var pdf24Win = window.open('about:blank', 'pdf24PopWin', 'resizable=yes,scrollbars=yes,width=600,height=250,left='+(screen.width\/2-300)+',top='+(screen.height\/3-125)+''); pdf24Win.focus(); if(typeof pdf24OnCreatePDF === 'function'){void(pdf24OnCreatePDF(this,pdf24Win));}\"> \t\t<input type=\"hidden\" name=\"blogCharset\" value=\"Cw1x07UAAA==\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogPosts\" value=\"MwQA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogUrl\" value=\"yygpKbDS189LrMrMzS0tLklMS9TLzEvLBwA=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogName\" value=\"80usysxV8C0tLklMSwQA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogValueEncoding\" value=\"gzdeflate base64\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postId_0\" value=\"MzM3AQA=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postTitle_0\" value=\"C0ksyqzIzM2sysxTOLKh6OTMssQ8heKTMzMy007OzDk5sygTAA==\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postLink_0\" value=\"yygpKbDS189LrMrMzS0tLklMS9TLzEvL17cvsDUzNwEA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postAuthor_0\" value=\"C0pNScwuzqxMBAA=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postDateTime_0\" value=\"MzIwNNU1MNU1MlIwNLUyACIDAA==\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postContent_0\" value=\"xVxJbxzJlb77VwRswBoDRUrU1mJb6obU6m71yOxFkjWyL4PIyixWODdWLqXKOvnmow4DDEDA0zzqal144q0oAfwb\/iXzvvciIiOLRYlq220YbpHFrIgXb\/3eEnl3ekvVTZcl937ZJItmS2dmv\/hU\/amtGzPpfvvLz+5Gnz06O6xUZCqll\/RTpLuxLrLTN2p1snq9OinU7OwwNrl6oNPTNyP19dlhMT47HKkH9HCMH97+eHaYmpF6iG\/TX+OR+lYvVq9P38x1MVLPzg6jyixH6t0rPB+ZTL09Ojuc0tMZ\/d+o4uyQ9wAZZ4dLs4xNVWPh079VZ4e0hn\/eKHqISS2H31Bz+jwuT49yHZ++qbbV3avRZ3evTm999ou7B+9nwANabfW6XKicSCfyM3cs3VWnb7b4v4rI6To9zTT9QkeqdVZoen712vARCqKiducpQON50gt6CsSp+z2XaTGVr06mq5NcJVnOp8j5XIXpurPDBr9VKR1RVsbzOmYqVE3n1PSfItZEPySQGTr4g1Y1ujILoyY6beTRhpacmZluIBM5g4rpcVBKP5GMO63MuDG5lm0NRLJ6rRswM9czFeupVslkktCShkigz3NVZnF7etR6PfkqyU2st\/WS+NM1tO+eyejpL7Mc1Kv7qY7piY6JBgnPQCdxqiBRNG3TFm2h\/v7nv\/6gKx3p0yN7jr\/\/+f+IiatjEk3NTCRGGWXoo9emJq37vkqWJk6KRj02jY4WuvAb2K+BxaRS9CyvSPQuSThqQrImoU1Yc9KmrFpS2yUp+h7php4QR4hsRbLL69XxNII0cOLtu1cPPqxVZFZbshptThtl9NNmnZBTFsZJic5HygbB0KK51cYCSm9w\/uW2emqWZIBglVsRPGrKg7IwOa\/ZEQuLHHxQU13IP7Ghw8qZwF0ycAj3czGUS5zIU0\/cWJK4IXGYDA7TmcHCOPOCjpOZiZonVU0yJ62jT4\/n4zaO2+pyPNw7O3x7NG0r1axOqtTZIBzT\/84zWlOt\/sLmGhnPWvpjp98e6e70zdsjJo\/ImEFzVEq8GakXz2GqYrHzOQTDciDatYlVEsOEvoMidnpJ\/Dk9Ij3San91XMElvHuVk7d4lnR5W7UQ3dj0Nl+oFxpyIQ1UvyMBGzJw2AoYwk9aN0OMi0yjngg3Se8OtN1GXFquZiVt8PZopIjTRBc4Szo7F28pjG4rTXZf65ROUmZ4Wlzg6qRbnSh4A9p7mtQ6sgc4YRK38AM9N9dVRoZSkWlHrYpWx\/StVKVw3uLMrA05Ui4tswfE\/ZlmF20l3\/Xs2+DP3\/6op\/R5nUNkmXpBVqatWRy8Ja5UIgM5NbldpioiNwcrUYg6G1dgztXiO2E\/JH\/h96zNWkhIBxtUvM4f6fD7Bl6vs+6j1lPrJNWMFFg1JkVkMsW2+hZOcsziWltY7dzaubZF\/\/lkawxhWQNmH6QnhvWjIs+cVOQaHePBrmALKOFT9kxzji8k1mNIv2HO4FjEvFgUz2A9Q1tFup4R1WRoMVExI3eWg12kHfgVi5dFazdAfLHRiBlLruSJdyR4Fi4DBkNcAitymBOFvbKo2JIHz4s\/oICiMwoP8XnPxAuRw86AIzITXdr6C8U+i9WYbRPGAVk5XoH4gqWQ4nTQ3KbSEwmKqaEIkTJiKLNaj7zWKVNMKHQ2VZs2ZMdqUlKMy0hx+ZjElMsRuHNn98bWmE5usljC5QGIBEngwH+aeXlg6gIG8KSsYQrCjIZtkgj05hC67uicAbloRhFoWvMO0A+ALokhUC1iU5bDN8MhiJ9wcWcimCIjdWiwZC6SEKX3LGFPE4vNE\/H342qrWpOw+Lhf\/+rO9Z2d3ypEKLPBaPyK9H+Kf7V1jfakepFbzFLAK8Cxr07InPeYQPIyTNXmQNkl8LUkIEPhRlZXZdVodughehP08pd20VZbZEYxQyZxG\/dPjwCIYt07lXevJN4u+VNBR4yzPLqCtjFMIuBWZKRSdnNAA1avJAuetqTbZ3hrp1cVH5QkDU9faBh0Pt7sGL190op0tOlS9HsDD\/BklWRdMiHOjQkCkwEYjrWzpKOPRFADqkCzWyln57gOCy4PcjYqMWkZds0EElsMUmu3Q2adOkUhYs3lIciXsmyv2pljFcvGQm+oG0daUqe4nQkEJm9aa+hFybpnIl0B0JnYsMbtt2Sl37ZTdZB0pySDPBLTguOtRPXBMezD0EfVLRyuRnwpRDT79C1Sd3W\/Il1o1H+Iqv3G6hqr1NJUc0axWA3WQIyIOG7XbdcWDsazSMRs2ONuImwGx0UBioMguVeEWBv85wzzUlhtxy4X6GyirWOmUyRzncGsh6ZsZWaRJdbDuVcneLLMWjKeRzhhwWvbP4NEsIXdNPOQ6Ca3fJFCVwtrJak1QgQTA480wqZ\/YNoGaJbti1ce0h66JCKLDR8iQHhRTk8Iw52+Qc6DcPZCI6EhD3M\/KufgfhClhmTOWFdtFlWuXidVylmIQDlamhyCExHBJ0RVneucbajtSOtyLXbP2ZO3\/Y9SccCwBWH2XJz5kDnWUYsoYklhnn\/zDTtCCUWsR5B84ZT74dyEx8RjaUIBspKAFQNJINnUtcmtqvQ7ssmQWEnzCWYBJQqCIME1htCMShrZTFhO2PKSxz0nFGEnkb80CPlEEGK7rMqWmmz0AerFN\/b855E9o4PBcSSNlmAXMZBkjuUC5keAxD6M7dy8uSNIrjdI51SRqRJAboustVn1VMMaJYceOI\/c5jIhzPhIlSDrScqstA5tZ\/fWNU9Xb28BAEollP8gxRzi6cHZoVVjwr9hLNAHBBpP39iVZ2B20XClQC1Js8Gm35NXa1oEejzyDXm5fRZ+seYkBaLzCckMExKncYCSNXaGv8\/6KEsonDZymRbkQcGYiINCQRgoaLDHFk\/4gRQa2kMIWOIMJAxFXKeDtCmjnZaI31VktkzdJNNU52zZNWNUeFBKbDWjLbgnChNzDh5rGHNKJkRhbNFcAlwCIpFzeveqlqRipFpmqleeIGoy6qWluSpHQcpqFGV62vLK5rO2NreJ1fF7vLEE\/EIUM0WVDj9DgNbtRXpx+iYH40ECWZOWLBoUyDl+kJ0vWlsoaj3Te4C0SLqMfU2tJ+ACJ6sSy8SWOdp8jGlkwvdYosUHdGQTq\/qEF5lT19rCFgQ7QKqVqCRZkV3FeWM5887u7TsbbHJAx\/VPbl1DWkgwsmsjkyXsNsUVByrPakzMkuIc+e+acHLbkF3kjFZhiZn1I7BTD2JI3NbRqf9wFPxmEysoKaE4NYgIhboB2qTaJ5oFraDtCwavIbsDJ0soipI\/TtB8YmH9BZ3AOWy4Dgf8BE\/8jqsXbNjgMj0bsUvnMhuvAqWUlYghvY6SV+v5vwlvOtO5QG\/JkhwAH+JBOgHvSwGgB9fMLjDnol3WUG1XLpDIwF8E3+jXhPT8oQFZwOSkKcr6A1WWcVI0SUVq\/4u7hnxMnqiXJm6m967cvH7rCpFj9qfNvSs3bt68oupqfO\/K1asvX77c7sq2aaNke1zmV5M8SuKrW+n98ln+IP7h8bXPdUtIK9PdvWu\/zsrygP6hXOLetSuKN4jKKk6qe1fod51l5ctJm2X1uEqSggC70PDZpTOFUHusCgal8L4QJhULp7vkY7Wwam49Frtb5pvNZD+mhkmAKcgUERXrGDVXJ\/kLJRZArUVFIcNwWOWo5cszgqJqlG3gsC3QX52ktUh5iOopW6hNWSTOaIDiGcCKE\/gOpRz0TM4OI7UwGZzlGqgwdUZhC5sWrNFRmzFmKqRiGnP5vdHdRNsI06AixrE1FVfrYF9k60kcwacEvYCaF7bsMxXcHzyGpAm1c3FEydxUguEZS5UQ1xjFyUXjYXTfHxEwF3FkHoAr7ylS3ZTkH8s6gxdGyH1s6HfTsRqs\/rp6zeAvXjJ\/09Ux2g\/Ek\/MsPhevUWOvkOMMrJmDUQqXi4pgNHB0JlTFdHXSZBAvJWzsLzbsL8nQi29eXFRohs5p8usTW27euXPd1gpVmTadjlhUO1uDGLLw6qaqtoZmNCyuiT0vsf\/0SGcMWGLDi9pQpHLyn7zitS0pOllbetKiuhQEZpMvtUDDZ1AfsACFHUDtmeZKpDRgdm5h5UiKxZxwU\/RcZ6nsMywCudOE\/UEmxbd85JgBPpQFPO+GzCbtNjhsWI31RmvV+eY1MjTZnvkw69WsX4ukwSzb3Rq3Vhktdziuf1fnAqJ9HXYj1969InkWUuvtGRYyiFXjC\/qJIj8dekJQm5KJUo0pr8qk77dJ5KR54NKsJEy6djyWFBwUf3f3pj8sV0AuOmqgnaigCbtxlt7JrcnynBaGkl1rHNNyWhWmjqyF1KRDq5OafFKRcYmC3SKIzliH2N9dJu79Y2Hv9\/\/9dXX99p2vv1++\/DnDnmMeoFCWj2C305rMcs6KwQ1x7gEbSqbCbMGq11pPfolemm\/iVgSkKD7OZvIs46Ok4xY5mMr9ws\/VpcPjMzOWslhXZr0JhrU1VzWEhuEAPuvh8OWrsa7p4Y8Dm3dp1yDoQ319FY9bdy6\/iSR32HJbUHTpSJU5IY3Jatba6EuuRBfvbZ\/7RqptmQFvqa\/o97jl8nqnHsNQEKg2l7CAPN2SZousiSIjkTJhFmXasgTBqdLSt3Y50d\/\/\/D+2aGC\/RfylL8KQ2cTkm9oi6P57G+pIaw4klmYB23vQrfHd49F6LSmobphBxwConMPy6d\/43D+WB0lxfrahsO0EPL\/WRaB\/aFvAbT+eQZvHFK2wNj+7Os6YAyJxympI950GcCECJVEGNnY4Aguhg7c2NMIgcY9yx5Q3GuHn2JZ7RuqxjKJkaJLCoRUca11+FfROQo5Z20K2+hUE41XAqHbZMjGgpLGMl25H0i3oPJZgm9gEJg+P6iyeUQthvtpmJJx3NCbWDMHSBkBv586N6z0i0jywwZDkqcsYgsW\/NnkBeCqK5xV2z00csC49TSgkEAjjRhKSrGDRB+0m4pw0InJJaBXK9EZgtZjAKMDmgbHJRwbDQTW35WSMxPU4m9XxdGJh9zypHMx9YMvYOO6eqZZAA8PKQt8LIU7XFJYRkmdJF0t1BjBA2vYjdDnqWucuVZjNyKHYQsnA69Bjc7gBTyftUGjkAES+cefHFAVtG41IKq7Y5jxbGBLpAJXvfzUAy9UWyvQH2nY9ebUpClvkH23VNfJzBjIyEZUObXAtkqv2B+RQq6SxMJSbxKYmPzvlcigUgNznGKGV9SLgvNprl6gsSPhdcPsrY+fxJKkPyMxNCtOgL1SVnmYMizBW4\/TQtiIdBO4dp5uNYW\/5rDwgQIKOZTnvu2F2kEgS4CwX1yPzF74Myp7X83Df6bEvXZl9C8uXqCG9e4URr3evMtMl81CSQPQmipwSy541Zi+6TirUDTakZEVmn2o20VwTwEQDhuE+ew7x6OpxmZtGvkhJiKhocPoRDwiJi35azpOGNSgWV4YHSHlgSIT9UHd\/yOksC+c5UcAB6XsCoTBYu1M9+CrvaTll08YUR1qaiZ9LsyrVQYG+Xh2D8DwbZtI1SFMTk5V1OWlHXiAsiBHL5BxbRuE4VJLZUOHmoh6RteHQj0jXKAqX8\/ZSFtm7qiJIKAMM4+qLCF7t4AwvdDZTX1B0IGVx7sW2vTKPjfr2Q+zcST8IVHhlG4Im7PmIJZ+LFn+LoxKowC98spIssvUfX\/DQBQQS+ygC2t\/jwP0xVBuGh\/N63yt8CgeiSIE0RasgxpCh7ezuBHkKKZSpEUezqUpL1J6Lc9xBzTD1Y3qwI4CY2J2NzHj12ppxKxMINkT0XfKvsC7P8kiBIewEEQb35\/dzSpvBVhC8MK3ZIgZuCMFWNe5Hka5hnjkCzVJL12mkvtD0B9RGariJ\/nOKH1q+YqqIja\/CiUZ2Yot99R7wTo3xKPr8CTTExMIGP0Mk39nTs7qN\/e7y4btXU\/wCCJZjNmiEOR1a4AmcMH3mnpoA8tpAJiqjXU3ezm\/ycBWbjEinlILI7s7NYKakAH1VOFXyO3p2i35JAS\/\/1FYFz\/isAQ5asCGUV1Yz7t2I1lGgleexzB4APpS6rgCvDLcVfTbigoDiYFL0iCDWc4quqB9V0hURkj\/pEct5ih9QjJpSJNmiADEzhOYa7EV7jPOWgRBGT2a6gkXWnOsKikRhSpNyTyRJrPLQGdZc8XKzaXS41UmD3JwsLb5goMJmxRu80HoqYeHNeXTzASzz8TMTPc73RWY7r+kqDTb2E0isZNzY2KgOof6E4c0PTtQMke6eLmzxYQ9dKL1Gl7ElRYpanqgAqgZjoFy2dCFMSvpkO7rWCJTrRU78RWCYDJfHsY7tr2Ru2ZiHOkbqS27JmqX85ctsYfGKs3f7S9ClHWEAyP8cjtg5o6145R\/02P6EroWtBZ0XS3h8bpTQCWRAi7jwB5vukn0ETaFzuRvs1ZVp+vISD\/CiJfu+1qcrU9biQdWB7hq9aNiGUJWtXO8yxFq+NhSe3qx1rnXWSAyxAqXnUGr0EyO+IIbCBWmuG7zy7eJhB93VlOgpHkKVaQ0AYU+fK7dJGTOYhq1cs\/09ZdK0P56T3Llm\/NqRaL9gsw1chs4HVcqwMDmsfXEzSuQ3tyiP24I2e8iCxL1PIwYpxKyNkqqwGrbpawMN4hpiIPlgOBQKebES\/OsrbI\/G09mDg++ePIm\/\/DkrbA94Shc+jJGz3Dp4+2NbiVlc36VA0gVcJEDct367JCWHd1CVTZmSanD4sdVaL6CA25r9PZfYPwBX7WQJZ21QmMp3aBrpEyAERu5xjk4ytm8FP0IjsdaKXY\/hdZDZzFHyvrzj76MzpbYz0s+IdKyw9XKrwau\/DH0cI6ds6H2GfguokCPSOra0vQ4Mkf1Rz\/hZl+1QYu77v3aUWHQ5fPApOW6feIOEbfloLc4ErB8NbAFWGybFgS6I6UbGjj2yTRBwMJWPdkHjyG5qWZHzDGYlAwq1a9O5CzJuGB0SAl3cGeJaKK4oAHDEPK4x4lUvw17c6CGG8mAv7i+gJe9ajKwjUF6eJCGsSw8tydFVEn7Rh8i5DJA5X0EPRHrKhR0z6Kdswhror0LBz4+FSqvFzgByD\/Yc0bd6V4bZTvkGeq4YUYXWcKFB7MJNXmI+pf9WIFi9\/rdArvQ3tiv\/t3WnaM2UZ\/UDw2d8Tx7h9tZa8aTndCZzbElmh5C2CQPJl+5srakez+aufzGYX9oeumn9nl1GShdjPQu8txOOD6Ol5L1DmYwxehGoACPSfal1hidHYdweYxdnX\/eRzwhmm3p9KND5SZSY20CtApVz\/cb1BW\/e5FTQjWgSx5l2LDhMTaVZCZc0CVtNWGMgT8sZcfG9iiLkZcmU8RfqqvgTlrzhV4yM7ZSincB+Farj\/sqKI\/5Z2o1Z0p1f7fRvlnBcb1HI2Sv1FVkMmxSyyhdlRzklpzJs8fDhdnjclkWkUr6WaWzsMVx87H3uMxDvMOsqnleybLkzUEN0OSzPaMzv2UkUgqJYj6da7M0976akL9oEeONyWYyM7sSrE3Q7CjIkdzPjQvmxyKTQRuE2SyLCT3WDrtCCsuwqmSRVUsRt7hUw6O9+7x4P\/wjBsSsZhe2M4QzdRa4MdeLclX9jNwdv2w+Z3JsRd6ezqE3NJdVyKJ\/Ybf32yEzIAVsXyM09P3EG04JONW3jctmgO7F5QS6EScLsGsTxwHWG1gizC93QdHWctrkrT3FcxRU6BHKZc4QUy8JC6IfCsJnv0Gu3s8sXefbL1VU7Qt8zN9ill5sia9hXfs\/qMlImFlvl\/CfwqR\/qvF\/E5GoMNpqVbzEmMgAf6AaimFbh48z7NXjaAHq4ffk4\/VMDSDNdnYzbPNh+iPzIqAK5Ivexd+1yGUhvxBWHInCTG4Q94WjQmkkZG836iecePA51Va776WBgNiQmEK40gSUQ3I0qdfWzX+zxPZLOBuJ17ecuizOA3Ga75+x73c93ZSZOkisIha+QeKj6MzT2F4\/u1\/OHL+e3n9X\/hnk2jDDb+0RBjqmLC2fcbBI5cEjnrkLTIl3SSCealFRSQe4aOyFJT\/jymcCzjyDnYy9u+6led7dM7odkpDhDa3FTuMi7CmOTniWrnL1wKiCbrC9v85zJyAzJzLcgNnSBZFV\/F7\/3jtbBsq\/1pUNx1UHtcPXXta12dneDiuYFhf7+irW9iQEYXXA7W3hpZ0\/R\/A4gga+QuNpv73TtsPZaUcfVGj6gTlIpuH7tWlA+BrSUwVaiz8tKkU9IpK3zB00ImvDtNG+5vg1fg4vuVWbcjW5XmvK1kn9Aydf0mKeMY3QUClEbVHkFTf6EQTGrWYKH7E1JnlUoi3KGK3FyB120jb34cMiPsfLO7vWL+rxhkYbnTxwp+LkPN\/iNX5TBj7SRxr9vfyShL+QzlzQNuphS5qxm9HGhY0rj0NjEaMxWcLdTyuId30aWINnwvep+mrMuuxnfaM5xVJY83z0ZssBfVBWAY1vJMmju3kjhyrar4yz15X++wGXm\/pUEwREyf7cvCCs8XsIwU8iTaGixWcpZ9NnhGD\/6F1QwfTbwLiXVnNobRcUHLsz8k4LJyxvf3b72X8UXdbb3MwYTV1jtb65luthgQtbcfCslc9cUP\/wKj75EI8gaPI9sM7t31yT7y4eUh+fxQfKvOoD15TWS+kymaD35a6MV7j0o5JMveDlIrAdlW5hgZpa5+RQ1FVrUpNLN0AMlVzpCyGKS+\/uA4QN89bLYJwpqvGClfx1MeNE\/wTX5qixcr8wpOCpCTLf9\/Hw8GBae5zIMwGO\/a07ZeeB4gLdNsSEWqzzJLfgMjlds8jJdyCpyE2bWBVGb7081hTRT\/DDIpGzKOuHb75ympfaFChsFDkUws9m68Dm0\/d5erHQK1vs6H4F9AOZ3k\/h5BNfd4ozfV9AD+Y9NwWV7Pvmn6qlfeVs9TDCDo0H+tnqWVFVZXSz5ql2TOjDOe0Xe8Rs4ykU7dnfAcLOA7+rK5DBD6zTQing4movhEbQ+T5wJceB4T1QYBTPs\/OmRvDOCD9DwAZV\/bxDKGSSy2th7etF2b1AEopYczHSEEt9U5x6aDaogfrZYekDu8swA\/qzd+h9GVP71a9jPa3v9JzJ4r45V3wBtkCbgnS24wEm0lf2fkEh2CL9jxukzPuz0grdeUUIHoqB\/dI50dYwLV6jLQCbVPrvPfsTl3atJLfP4ZVYTglq\/Q0JWv3Rwwp4Ty\/busdAX2IJM5PEckx+mJEUtxCJkUPMBc8IhW0iEdfu8E4aNmgnfaOSyUSY30O0AFCja6JhpRXOhb3bEUHAZXqEiszkfGARJDFcBr\/3w32Byxnh0yB9nPXD88PsJ\/klAYPfxN8+eP3r5fOd2+e8YF+8vLAawWQajDVsr5tRi1CS4pl5W47Z\/EwDxvWb2Lz8qnj8696IVme1GJTRCY9XNZjt9dJcQMbPLxYKcS0o\/LSHu59jd60rk8w9hA589SoXd2UyYivb2Gl5CC5sNF5a1bAlq2K7JpdQhjpc8RCV5309PhjQ4XVfWIxL3N9rQPl695wwznL1jI+HCkLUP9g5ygyyoim16D1z\/nqtwzht+1s\/MHHdIIQU1zt3lxQs9Tc9KAQV9MjHBO4kYlQQAoS5ro+WNgJS2pf2cI5ySvMXETR\/ZlhpS98E5H7TswuTFHLFccWPKvYtfi9TOdNyLdWA8l37DFYz0IV99Q21mLt0aDHpwWMoE7GUQnryPA1Z48Svy+DUErFhmKRJilJTyZZ2cXzdi63j0v3T78tWeYCFn0Zc+3xdJN20LN+yWGVs\/fE6Bv\/xUfdsCyfRzcfav\/miXf52LQ0WM2+NP1bRpDj4Vfzxxq10tkpf19sH04HMT39u5ce32r7afP9\/94pNr+km5tcP7\/D8=\" \/> \t\t<a href=\"https:\/\/www.pdf24.org\" target=\"_blank\" title=\"www.pdf24.org\" rel=\"nofollow\"><img src=\"http:\/\/nazimmustafa.info\/wp-content\/plugins\/pdf24-post-to-pdf\/img\/pdf_32x32.png\" alt=\"\" border=\"0\" height=\"32\" \/><\/a> \t\t<span class=\"pdf24Plugin-cp-space\">&nbsp;&nbsp;<\/span> \t\t<span class=\"pdf24Plugin-cp-text\">M\u0259qal\u0259ni PDF format\u0131na \u00e7evir<\/span> \t\t<span class=\"pdf24Plugin-cp-space\">&nbsp;&nbsp;<\/span> \t\t<input class=\"pdf24Plugin-cp-input\" style=\"margin: 0px;\" type=\"text\" name=\"sendEmailTo\" placeholder=\"email adresinizi daxil edin\" \/> \t\t<input class=\"pdf24Plugin-cp-submit\" style=\"margin: 0px;\" type=\"submit\" value=\"g\u00f6nd\u0259r\" \/> \t<\/form> <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259dim Bak\u0131, G\u0259nc\u0259, B\u0259rd\u0259, \u015e\u0259ki, D\u0259rb\u0259nd, Nax\u00e7\u0131van, T\u0259briz, \u018frd\u0259bil \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259zizdirs\u0259, \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259ri d\u0259 bir o q\u0259d\u0259r \u0259ziz v\u0259 do\u011fmad\u0131r. Bir \u00e7ox m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259, ayr\u0131-ayr\u0131 s\u0259yyahlar\u0131n, salnam\u0259\u00e7il\u0259rin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rinin ad\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fch\u00fcm elm v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rin\u0131n adlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0259kilir. Bu tarixi faktlar\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n dilind\u0259n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq daha effektli [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":502,"featured_media":297,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15,8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/674"}],"collection":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/502"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=674"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":680,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/674\/revisions\/680"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/297"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}