{"id":896,"date":"2016-12-18T21:16:28","date_gmt":"2016-12-18T21:16:28","guid":{"rendered":"http:\/\/nazimmustafa.info\/?p=896"},"modified":"2021-07-18T19:41:41","modified_gmt":"2021-07-18T19:41:41","slug":"1946-ci-ild%c9%99-ssri-turkiy%c9%99y%c9%99-hucum-etm%c9%99y%c9%99-hazir-idi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/nazimmustafa.info\/?p=896","title":{"rendered":"1946-c\u0131 ild\u0259 SSR\u0130 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 h\u00fccum etm\u0259y\u0259 haz\u0131r idi"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Nazim Mustafa www.1905.az portal\u0131n\u0131n \u201cKvartet\u201dind\u0259 1948-1953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n Erm\u0259nistan SSR \u0259razisind\u0259n k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 tarix faktlar i\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Nazim m\u00fc\u0259llim, Sizin \u201c1948-1953-c\u00fc il deportasiyas\u0131n\u0131n b\u0259zi m\u0259qamlar\u0131\u201d m\u0259qal\u0259niz \u201cXalq q\u0259zeti\u201dnd\u0259 2009-cu ild\u0259 d\u0259rc edilib. Biz az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistandan deportasiyas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015fanda ad\u0259t\u0259n, buna Sovet \u0130ttifaq\u0131 kontekstind\u0259 bax\u0131r\u0131q. Amma bu m\u0259qal\u0259d\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, buna \u0259slind\u0259 II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonrak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t kontekstind\u0259, T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri prizmas\u0131ndan baxmaq laz\u0131md\u0131r. Bu hadis\u0259l\u0259rin beyn\u0259lxalq s\u0259b\u0259bl\u0259ri hans\u0131lar idi? <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Nazim Mustafa: <\/strong>Erm\u0259nil\u0259r, bilirsiniz ki, 1828-ci ild\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay, 1829-cu ild\u0259 \u018fdirn\u0259 m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 bu \u0259razil\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fcl\u0259r. Erm\u0259nil\u0259r b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 tarixi \u015f\u0259raitin verdiyi f\u00fcrs\u0259tl\u0259rd\u0259n m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 edibl\u0259r. 1828-1829-cu ill\u0259rd\u0259 \u00c7ar Rusiyas\u0131 C\u0259nubi Qafqaza 120 mind\u0259n \u00e7ox erm\u0259ni k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. Ondan sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 (y\u0259ni \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131, sonra is\u0259 \u0130r\u0259van quberniyas\u0131nda) az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m v\u0259 deportasiyas\u0131 4 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259n ibar\u0259t olub. Birincisi, 1905-1906-c\u0131 ill\u0259r idi. Bunun da s\u0259b\u0259bl\u0259ri hans\u0131lar idi? 1890-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Osmanl\u0131 h\u00f6kum\u0259ti \u00f6z imperiyas\u0131 daxilind\u0259\u00a0 erm\u0259ni \u00fcsyanlar\u0131n\u0131 yat\u0131zd\u0131rd\u0131. 1890-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n sonra 400 min erm\u0259ni C\u0259nubi Qafqaza ax\u0131\u015fd\u0131, \u0259ks\u0259riyy\u0259ti d\u0259 silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rin \u00fczvl\u0259ri idi. Qars vilay\u0259tind\u0259n C\u0259nubi Qafqaza \u0259n yax\u0131n olan indiki Erm\u0259nistan \u0259razisin\u0259 g\u0259ldil\u0259r. Erm\u0259nil\u0259ri orada m\u0259skunla\u015fd\u0131rmaq az\u0259rbaycanl\u0131 k\u0259ndl\u0259ri silah g\u00fcc\u00fcn\u0259 b\u00f6\u015fald\u0131ld\u0131, q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259dildi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 200 az\u0259rbaycanl\u0131 k\u0259ndi bo\u015fald\u0131ld\u0131 v\u0259 erm\u0259nil\u0259r orada m\u0259skunla\u015fd\u0131. 1905-ci ild\u0259 art\u0131q Rusiya imperiyas\u0131nda inqilabi h\u0259r\u0259kat ba\u015f qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. \u00d6lk\u0259ni i\u011fti\u015fa\u015f v\u0259 t\u0259till\u0259r b\u00fcr\u00fcd\u00fcy\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7arizmin ucqarlara t\u0259siri z\u0259ifl\u0259mi\u015fdi. Bu zaman art\u0131q erm\u0259nil\u0259rin siyasi t\u0259\u015fkilatlar\u0131 formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Onlar\u0131n silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri is\u0259 bu f\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k 1905-ci ild\u0259 indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdil\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130kinci f\u00fcrs\u0259t, I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, 1915-ci ild\u0259 oldu. C\u0259nubi Qafqaza 300 min erm\u0259ni d\u0259 Osmanl\u0131 imperiyas\u0131nda erm\u0259nil\u0259rin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259l\u0259rind\u0259n <em>(red. \u2013 \u201cT\u0259hcir qanunu\u201d) <\/em>sonra g\u0259ldi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 350 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 ya\u015fay\u0131rd\u0131. Dem\u0259li, erm\u0259nil\u0259rin m\u0259skunla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lar yen\u0259 d\u0259 soyq\u0131r\u0131ma m\u0259ruz qald\u0131lar. Bel\u0259likl\u0259, 1920-ci ild\u0259 Erm\u0259nistanda sovet hakimiyy\u0259ti qurulanda orada p\u0259rak\u0259nd\u0259 halda 10 min az\u0259rbaycanl\u0131 qalm\u0131\u015fd\u0131. Y\u0259ni, bu erm\u0259nil\u0259rin istifad\u0259 etdiyi ikinci f\u00fcrs\u0259t idi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">m\u00fczakir\u0259nin davam\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 ke\u00e7idd\u0259n oxuya bil\u0259rsiniz:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">http:\/\/1905.az\/1948-1953-deportasiya\/<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"pdf24Plugin-cp\"> \t<form name=\"pdf24Form0\" method=\"post\" action=\"https:\/\/doc2pdf.pdf24.org\/wordpress.php\" target=\"pdf24PopWin\" onsubmit=\"var pdf24Win = window.open('about:blank', 'pdf24PopWin', 'resizable=yes,scrollbars=yes,width=600,height=250,left='+(screen.width\/2-300)+',top='+(screen.height\/3-125)+''); pdf24Win.focus(); if(typeof pdf24OnCreatePDF === 'function'){void(pdf24OnCreatePDF(this,pdf24Win));}\"> \t\t<input type=\"hidden\" name=\"blogCharset\" value=\"Cw1x07UAAA==\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogPosts\" value=\"MwQA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogUrl\" value=\"yygpKbDS189LrMrMzS0tLklMS9TLzEvLBwA=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogName\" value=\"80usysxV8C0tLklMSwQA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"blogValueEncoding\" value=\"gzdeflate base64\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postId_0\" value=\"s7A0AwA=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postTitle_0\" value=\"M7Q0MdNNPrJRITMn5eRMheDgoCMbFEIO7ynKzqw8OROIFDIO70kuzVVILcmF8hOrjmwsUshMyQQA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postLink_0\" value=\"yygpKbDS189LrMrMzS0tLklMS9TLzEvL17cvsLWwNAMA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postAuthor_0\" value=\"C0pNScwuzqxMBAA=\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postDateTime_0\" value=\"MzIwNNM1NNI1tFAwMrQyNLIysgAA\" \/><input type=\"hidden\" name=\"postContent_0\" value=\"nVc9bxtHEO3zKwYuAhuQKFK2A0lWFCRxgBhGYthykZR7vKO4uS\/e3h7Nu8pdyhQBAhBIoHRqpUYVqxwVgH\/DvyRvZo\/kkRJsIYBp4PZjPt68ebM6HlFuyyj48oENJnZXRfosOaJfitzqQfnswcmPqtIx\/YBvNVD07t27Tu+w+7SjKhqlxqpofpXgH314\/+fLsTI2sB\/e\/6UTfzGl3uGTg93e4dPHu\/16RjqKFlPD63la+urmPFJmfhXPryq+\/p2JF9NEw0lCp6dvCEfhNxdDCYX1dX1Rz0w9i3CM7WjylFlM2ZxVRk9ooEILi6RvzudXc\/wSX1F9Mb+azK9uzimwMXZ8bY6O90Ynnx1\/Iunj3Jo0OWuSj+sZvEY63qFTXWlJdjs58gPBI9elyhtMvMW00oSIMxVLtoDGfUacbMV2flJRRhkOBlZjW4Db73YPd\/sFrPIXfqZPga8j7XXoG1xTFZY8VfZVAvjF8gaCPkDcDIe95oLcElKcYWD4MCmsWCzukFckik7TcWBpfmkBhspwOUwTG4TARqLzFCCFy6xDX8exwp1VTmL5rL5GoRKUi0LdmITfyN1+8YJ87JaKUR2idN46pjxNjArhcMzAlSWi2vS9Q29hNtTYATj4bztUgX1teNMq1hMAgnXrKDQyuoqlWowY8opVRpECIWMfKQLsgobK13nDOZwJygQfEy4aVmHKc6aGKsmlFKR9\/RUd7zUE+h9sa1rtaG2kKS17Ap7ggQFi4AHD2zvYP9jt64YrAg8fri9UKZstIv37G\/iP8BmITI21sMHhiBq6jmMf+G41HKrFix1qRUFePbNAE6W8HptlX0sjaro5Z1MaFaNxYHxdahrAVN7ALjWBpSH3L6+QZhyYg0xyzzmTtNbhL13UvwLhN8WS1d\/CVuFpeq0GmaoU9fa7FDdkqi\/SCQUu5lU+yBwqUM869EpqvuKGJMIecFuHekOP2lpED0sxOL9E9GNsTqQHWXB2nDViuqz3s8ILTNKIgq8e3d28kMRMmipm7m837xPGywyFhZKbFvGzlEaFSAKo2UeAKDikGarU\/WK3j3sON2YkUzkpuOs\/StvewWG3dZPzfZXHEigN6+uwQBxWU31dkY5HgWni89VEu\/b+5+8V5PUsL3FT8sOZUllIPbcVfp07PDXFoCddqeHKznaNlQi6z3gvpmHOaYhSaJLZoiM15HDxkdtV39azauwyFjBeK5MTGkDJRceXbT+8VrKzBDCjkB8jBhyfwZevb3WKptQooM76GxaAQ0I3LDSbRKAQV3x3RZKAjs4wWti2V19DqSNcjCRvoQqPOC6chdyCFmhxJPb9YsrYrdiMSXKnH4zPtGVSSBe0+vuuoDuOXSutwbDHEGi6sc0HHik6yZAE4ByKoITKQl8xhzPxaeKmhh2q\/4hCqbOen1uMaD7E0ViuTLQUGwgRurbEpK1n3Mjc3orVG8kW\/UwZIKH4To5eICSsBxFDwSNfZLxSoPEy5FamuC9dpvnyzXmIoK1wlgYpqsSpr2N9lSzb9S6WucaHki7VzrVqS9wcFFswfkpwbumFAoiGXzlQtRkL6FhvMIJ7dTFFvykKg\/pCm4aW9xpF88uQtWSVww69oOe357VjGNZlKPcOe62E0sgvOrfa6fFWW29oyxZ5Nutzx+PPdexxEJ88NIHfwTvqd35LvcVU6WsDfKB1BV5TjzBDccgJi+vQ2z3yqQI8fro1VLYaqgRHVLkUtucBBwkp3kyi1Ury4ljx+FZ5qQwS9+prTQXpRVNUTf\/gGFgdROwpjFwJ9rvrEmy8BWGGH0lDFep4KZVZYYpINl2njzhjUQbcHsIHZqmr11ay8L\/uh5\/ZCb\/wtpJtcd7K\/NebpBIRvhcdwbkKcRs2ztNrrGI3ThhzJrwv01t47kuF0kkBrnoSiryS7vfgH1o7Otrba\/602Vu\/7lujeK+xdPJ54uWjZ\/L1Hw==\" \/> \t\t<a href=\"https:\/\/www.pdf24.org\" target=\"_blank\" title=\"www.pdf24.org\" rel=\"nofollow\"><img src=\"http:\/\/nazimmustafa.info\/wp-content\/plugins\/pdf24-post-to-pdf\/img\/pdf_32x32.png\" alt=\"\" border=\"0\" height=\"32\" \/><\/a> \t\t<span class=\"pdf24Plugin-cp-space\">&nbsp;&nbsp;<\/span> \t\t<span class=\"pdf24Plugin-cp-text\">M\u0259qal\u0259ni PDF format\u0131na \u00e7evir<\/span> \t\t<span class=\"pdf24Plugin-cp-space\">&nbsp;&nbsp;<\/span> \t\t<input class=\"pdf24Plugin-cp-input\" style=\"margin: 0px;\" type=\"text\" name=\"sendEmailTo\" placeholder=\"email adresinizi daxil edin\" \/> \t\t<input class=\"pdf24Plugin-cp-submit\" style=\"margin: 0px;\" type=\"submit\" value=\"g\u00f6nd\u0259r\" \/> \t<\/form> <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nazim Mustafa www.1905.az portal\u0131n\u0131n \u201cKvartet\u201dind\u0259 1948-1953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n Erm\u0259nistan SSR \u0259razisind\u0259n k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 tarix faktlar i\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir: Nazim m\u00fc\u0259llim, Sizin \u201c1948-1953-c\u00fc il deportasiyas\u0131n\u0131n b\u0259zi m\u0259qamlar\u0131\u201d m\u0259qal\u0259niz \u201cXalq q\u0259zeti\u201dnd\u0259 2009-cu ild\u0259 d\u0259rc edilib. Biz az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistandan deportasiyas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015fanda ad\u0259t\u0259n, buna Sovet \u0130ttifaq\u0131 kontekstind\u0259 bax\u0131r\u0131q. Amma bu m\u0259qal\u0259d\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, buna \u0259slind\u0259 II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":502,"featured_media":897,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/896"}],"collection":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/502"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=896"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/896\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":941,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/896\/revisions\/941"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/897"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=896"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=896"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/nazimmustafa.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=896"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}